Voor welke ziekten en aandoeningen wordt ziekenhuiszorg veel gebruikt?

Hierna volgt een overzicht van de ziekten met de meeste klinische opnamen, klinische verpleegdagen, dagopnamen en langste verpleegduur. Hierbij is een onderscheid gemaakt naar de hoofdgroepen van ziekten volgens de ICD-9 en specifieke diagnosegroepen. De indeling van de ziekten is gebaseerd op de indeling volgens de Kostenvanziektenstudie.

Zie voor een totaaloverzicht van hoofdgroepen van ziekten (tabel 1) en specifieke diagnosegroepen (tabel 2) Ziekenhuisopnamen, verpleegdagen, verpleegduur en kosten naar ziekten en aandoeningen.

Relatief veel klinische opnamen voor bevallingen

Met ruim een kwart miljoen opnamen (bijna 254.000) staan ziekten van het hartvaatstelsel bovenaan wat het aantal klinische opnamen voor hoofdgroepen van ziekten in een ziekenhuis in 2005 betreft (zie tabel 1). Op de tweede plaats staan klinische opnamen voor complicaties rond de zwangerschap en bevalling (bijna 193.000). Dit heeft te maken met het grote aantal opnamen rond de bevalling (ruim 134.000). In de topvijf van klinische opnamen staan ook nieuwvormingen (163.000 opnamen), gevolgd door symptomen en onvolledig omschreven ziektebeelden en ziekten aan het spijsverteringsstelsel. Bij de specifieke diagnosegroepen staan symptomen en onvolledig omschreven ziektebeelden bovenaan, gevolgd door opnamen voor bevallingen. Coronaire hartziekten staat op de derde plaats wat klinische opnamen naar specifieke diagnosegroep betreft.

Meeste klinische verpleegdagen voor hart- en vaatziekten

Wat het totaalaantal klinische verpleegdagen betreft zijn de hoofdgroepen in de topdrie bijna hetzelfde als voor klinische opnamen. Het aantal verpleegdagen is naast het aantal klinische opnamen ook afhankelijk van de gemiddelde verpleegduur. Vanwege het hoge aantal opnamen staan hart- en vaatziekten weer bovenaan (zie tabel 1). Nieuwvormingen is ten opzichte van de topdrie van klinische opnamen opgeschoven naar een tweede plaats vanwege de langere gemiddelde verpleegduur, en wordt gevolgd door letsel en vergiftigingen en ziekten aan het spijsverteringsstelsel. Voor de specifieke diagnosen zien we weer dat symptomen de meeste klinische verpleegdagen heeft, gevolgd door coronaire hartziekten, overige letsels en beroerte.

Mensen met psychische stoornissen blijven langst in ziekenhuis

De topvijf van hoofdgroepen met de langste gemiddelde verpleegduur laat een heel ander beeld zien. Psychische stoornissen kennen de hoogste gemiddelde verpleegduur (zie tabel 1). De gemiddelde verpleegduur voor deze hoofdgroep bedraagt 22,4 dagen. Binnen de toptien van specifieke diagnosegroepen met langste gemiddelde verpleegduur staan zeven psychische stoornissen. Wat hoofdgroepen betreft volgen infectieziekten en stofwisselingsziekten met respectievelijk 9,3 en 8,8 dagen. Dit komt vooral door de langere verpleegduur voor tuberculose en hiv/aids bij infectieziekten en diabetes bij endocriene, voedings- en stofwisselingsziekten.

Veel dagopnamen voor staar

Bij dagopnamen voeren de ziekten van het zenuwstelsel en de zintuigen de boventoon met 255.000 dagopnamen (zie tabel 1). Dit komt vooral door het grote aantal dagopnamen voor staar (119.000 dagopnamen). 'Nog niet toewijsbare ziekten' staat op de tweede plaats wat hoofdgroepen met meeste dagopnamen betreft. Ziekten aan het bewegingsstelsel en bindweefsel nemen de derde plaats in. Dit komt door het grote aantal dagopnamen vanwege problemen met het kniegewricht en nek- en rugklachten.

Zie voor regionale verschillen in klinische opnamen voor de verschillende ziekten en aandoeningen Nationale Atlas Volksgezondheid.

Zie voor polikliniekbezoeken Hoe groot is het gebruik van ziekenhuiszorg?

Tabel 1: Topvijf van hoofdgroepen van ziekten volgens ICD-9 met meeste klinische opnamen, klinische verpleegdagen, dagopnamen en langste gemiddelde verpleegduur in 2005 (bron: LMR, bewerkt door het RIVM). Zie voor de indeling van de hoofdgroepen ook de website Kosten van ziekten Hoe zijn de diagnosegroepen samengesteld?

Rangorde	Klinische opnamen		Klinische verpleegdagen		Dagopnamen		Gem. verpleegduur
1	Ziekten van het hartvaatstelsel	253.900	Ziekten van het hartvaatstelsel	1.968.000	Ziekten van het zenuwstelsel en de zintuigen	254.800	Psychische stoornissen	22,4
2	Complicaties van zwangerschap, bevalling en kraambed	192.700	Nieuwvormingen	1.378.300	Nog niet toewijsbaar	212.500	Infectieziekten en parasitaire ziekten	9,3
3	Nieuwvormingen	163.200	Letsel en vergiftigingen	1.054.300	Ziekten van het bewegingsstelsel	198.000	Endocriene, voedings- en stofwisselingsziekten	8,8
4	Symptomen en onvolledig beschreven ziektebeelden	154.200	Ziekten van het spijsverteringsstelsel	1.008.200	Nieuwvormingen	160.100	Nieuwvormingen	8,4
5	Ziekten van het spijsverteringsstelsel	148.700	Ziekten van de ademhalingswegen	899.700	Symptomen en onvolledig beschreven ziektebeelden	105.400	Ziekten van huid en subcutis	8,3

Naar boven

Bronnen en Literatuur

Bronnen

LMR. Landelijke Medische Registratie (Dutch Hospital Data).

Begrippen en afkortingen

Definities

Dagopname: Bij opname in een ziekenhuis wordt onderscheid gemaakt tussen dagopnamen (of dagverpleging) en klinische opnamen. Bij dagopnamen gaat het om een aantal uren durende vorm van verpleging in een ziekenhuis in verband met het op dezelfde dag plaatsvinden van een onderzoek of behandeling.
Klinische opname: Bij opname in een ziekenhuis wordt onderscheid gemaakt tussen dagopnamen (of dagverpleging) en klinische opnamen. Klinische opnamen betreffen de ziekenhuisopnamen die meestal langer dan één dag duren.

Wieren S van (RIVM), Poos MJJC (RIVM). Voor welke ziekten en aandoeningen wordt ziekenhuiszorg veel gebruikt? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Zorg\Ziekenhuiszorg, 16 oktober 2008.