U bevindt zich op:Nationaal Kompas Volksgezondheid›Zorg›Trends in zorguitgaven
In de analyses van de zorguitgaven is aangesloten bij definitie van de zorg aan bij de Zorgrekeningen van het CBS. Deze definitie van zorg en welzijn gaat uit van een maatschappelijk perspectief en is breder dan die van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), die alleen rekent wat tot de collectieve uitgaven hoort. In de analyses wordt onderscheid gemaakt naar nominale (prijs-) en reële (volume)effecten. De nominale ontwikkeling is gerelateerd aan prijzen en lonen, de reële ontwikkeling aan het zorgvolume, ofwel de gebruikte zorg in de vorm van onder andere ligdagen, consulten en voorschriften. Een determinant van de volumegroei is de demografie, maar deze verklaart maar een deel van de volumegroei (zie hierna). Bij de uitgaven aan ziekenhuizen zijn andere determinanten, zoals technologie, van veel grotere invloed dan demografie.
De ontwikkeling van het zorgvolume kan worden verklaard door een aantal factoren, ook wel determinanten genoemd. Als belangrijkste determinanten worden genoemd (Ligthart, 2007):
Vaak wordt in analyses van de volumegroei een aantal factoren samengenomen in een categorie ‘overige volumegroei’. Bij de beschrijving van de volumegroei is de demografie als factor apart onderscheiden en worden alle andere determinanten in de ‘overige’ groep ondergebracht.
In de periode 1999-2007 zijn de zorguitgaven met gemiddeld 6,8% per jaar gestegen (Luijben & Kommer, 2010). Hierin was de volumegroei met 3,6% iets hoger dan de groei door prijzen en lonen. Over een langere periode, vanaf 1972, was de uitgavengroei met 7,2% iets hoger. De volumegroei door demografische ontwikkelingen is met 1,0% sinds 1972 min of meer constant. De meest recente ontwikkeling is met 0,8% iets lager dan de langetermijntrend. In de periode 1999-2003 is de volumegroei vooral gegaan naar de AWBZ-sectoren, in de periode 2003-2007 naar de curatieve sectoren, tevens zichtbaar in de leeftijdspecifieke cijfers. De ziekenhuizen hebben over 1999-2007 een forse groei van het aantal klinische patiënten gehad (+31%). In deze periode zijn de kosten per patiënt ongeveer gelijk gebleven. De volumegroei in de ziekenhuiszorg ziet men terug in de toename van het aantal opnames, en vooral in de toename van het aantal heropnames. Het loslaten van de budgetplafonds in de ziekenhuizen aan het begin van deze eeuw, heeft geleid tot een zeer forse stijging van het aantal ziekenhuispatiënten sinds het jaar 2000. Deze toename kan verder worden verklaard door veranderingen in demografie en technologie.
