Zorggebruik in de toekomst

Zorgvolume zal tot 2030 stijgen met 3,4% per jaar

Als de uitgavenontwikkeling van de periode 1999-2007 doorzet, stijgt het zorgvolume tot 2030 met gemiddeld 3,4% per jaar, waarvan 1,1 procentpunt door demografische ontwikkelingen (Luijben & Kommer, 2010). Zie ook Trends in zorguitgaven. Wanneer prijzen en lonen stijgen zoals het laatste decennium het geval was (3,5%), zal de uitgavengroei op 8% per jaar uitkomen. Deze ramingen gaan uit van een vast kostenprofiel, dat van het jaar 2007. Er zijn aanwijzingen dat de ouderen van de toekomst andere zorg zullen gebruiken, onder andere omdat ze gezonder en meer welvarend zijn. Dan zal de groei van het volume in de ouderenzorg lager uitvallen. In de ziekenhuiszorg verdubbelt het aantal klinische patiënten tot 2030, dit leidt tot een volumegroei van gemiddeld 4,7% per jaar. In deze periode stijgen de uitgaven van ouderdomsziekten, zoals dementie en beroerte, tot ruim 2,5% per jaar, alleen op basis van demografie.

Technologische ontwikkelingen van invloed op toekomstige zorg

In Trends in zorguitgaven zijn factoren benoemd die van invloed zijn op ontwikkelingen in het zorggebruik. Hierna wordt op een van deze factoren nader ingegaan, namelijk ontwikkelingen in de medische technologie. Sinds het begin van de eenentwintigste eeuw zijn verschillende nieuwe medische technologieën geïntroduceerd. Dit betreft zowel volledig nieuwe concepten alsook innovatieve toepassingen van en verbeteringen aan bestaande technologieën. De innovaties vinden plaats op het gehele terrein van de medische technologieën, niet alleen gericht op therapie, maar ook op diagnose, monitoring, verlichting van ziekte of handicap en zelfs op preventie. De ontwikkelingen zullen de kwaliteit van de gezondheidszorg beïnvloeden, en ook op de wijze waarop, het tijdstip wanneer en de locatie waar de patiënt in de toekomst toegang heeft tot de gezondheidszorg (Geertsma et al., 2007).

Combinatie van verschillende terreinen van de wetenschap

De revolutie die plaatsvindt in de mogelijkheden die de medische technologie biedt, kan voor een belangrijk deel worden toegeschreven aan de gelijktijdige opkomst van verschillende terreinen van de wetenschap, die gecombineerd worden toegepast en elkaar daarbij enorm versterken. Dit fenomeen wordt ook wel aangeduid met de term ‘convergerende technologieën’ (STT, 2006). De vooruitgang binnen de biologische en farmaceutische wetenschappen, chemie, nanotechnologie, gedragswetenschappen en materiaalkunde is hierbij van groot belang. Hierdoor ontstaan ook steeds meer producten die niet meer voldoen aan de traditionele indeling geneesmiddel, medisch hulpmiddel en lichaamsmateriaal. Steeds vaker worden combinatieproducten ontwikkeld die de eigenschappen van deze verschillende producten integreren (Luijben & Kommer, 2010).

Ontwikkelingen leiden tot eerdere diagnose en verbeterde behandelingen

De ontwikkelingen leiden tot geavanceerde medische producten die steeds beter in staat zijn om in een vroeger stadium diagnoses te stellen, steeds complexere lichaamsfuncties te ondersteunen of zelfs te vervangen, en tot het beschikbaar komen van minimaal invasieve chirurgische technieken die kunnen worden uitgevoerd met (gedeeltelijke) ondersteuning door robotica. Hierdoor worden aandoeningen in een vroeg stadium ontdekt en kunnen betere behandelwijzen worden uitgevoerd die leiden tot een betere prognose en gereduceerde herstelperiodes. Ook wordt het steeds beter mogelijk om behandelingen specifiek af te stemmen op de individuele patiënt (Luijben & Kommer, 2010).