Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Verloskundige zorg
Kort en bondig

Keten van verloskundige zorgverlening

Onder verloskundige zorg wordt de zorg verstaan die plaatsvindt vanaf het begin van de zwangerschap tot en met de bevalling en het kraambed (de zogenaamde prenatale, natale en postnatale zorg). Verloskundigen, gynaecologen en verloskundig actieve huisartsen verlenen verloskundige zorg gedurende één of meerdere van deze periodes, kinderartsen en kraamverzorgenden alleen tijdens het kraambed.

Een goede start begint vóór de zwangerschap

De zorg voor een zo gezond mogelijke start van de zwangerschap en een kind zou al vóór de zwangerschap moeten beginnen. Kennis over risico’s en aanpassing van gedrag of leefgewoonten kunnen de omstandigheden voor een goede uitkomst van de zwangerschap zo gunstig mogelijk maken. Soms is daarmee ook de kans op een zwangerschap te verbeteren.

Medische mogelijkheden bij vruchtbaarheidsproblemen

Sinds 1983 zijn er meerdere medische ingrepen mogelijk bij vruchtbaarheidsproblemen. Deze behandelingen zijn steeds effectiever geworden. Bij ongeveer de helft van de paren met een kinderwens die medische hulp zoeken bij het zwanger worden, komt een zwangerschap tot stand. In 2005 was 1 op de 43 pasgeborenen een IFV- of ICSI-baby, terwijl dit in 1996 voor 1 op de 77 pasgeborenen gold.

Begeleiding zwangerschap voornamelijk in eerste lijn

In 2005 begon 79,5% van de vrouwen aan het begin van de zwangerschap in eerstelijnszorg (vooral verloskundige). Uiteindelijk beviel 23% thuis en 11% poliklinisch onder begeleiding van een eerstelijns verloskundige. Vrouwen van niet-westerse afkomst melden zich over het algemeen later voor prenatale zorg dan westerse vrouwen. Gegevens over (thuis)bevallingen door huisartsen ontbreken.

Twee derde van de bevallingen in tweede lijn

Ongeveer 65% van de bevallingen vindt plaats in de tweede lijn onder verantwoordelijkheid van een gynaecoloog. Gynaecologen zijn verantwoordelijk voor de begeleiding en controle van vrouwen bij wie een verhoogd risico bestaat op complicaties tijdens de zwangerschap en/of de bevalling. Een deel van hun taken delegeren ze naar klinisch verloskundigen (verloskundigen in de tweede lijn).

Dertien procent van de geboorten via keizersnede

Tot 2002 is het percentage geboorten per keizersnede gestegen naar ruim 13%. Een deel van de stijging is te verklaren door veranderd beleid bij stuitligging. Wanneer de baby in stuitligging ligt, komt 80% ter wereld door een keizersnede.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.