Ga direct naar: inhoud, subnavigatie, service menu, zoeken

Acute zorg

Vraag en gebruik

Acute zorg: Hoe groot is het gebruik?

Aantal en soort contacten Combinatie van gebruik van acute zorg Lees verder

Hierna wordt inzicht gegeven in het zorggebruik van de vier basisdiensten in de acute zorg op grond van de gegevens die momenteel beschikbaar zijn. De vier basisdiensten betreffen huisartsenposten, afdelingen spoedeisende hulp, ambulancezorg en mobiele medische teams. Gebruik van acute zorg verleend door andere typen zorgaanbieders, zoals verloskundigen, GGZ-instellingen (crisisdienst), thuiszorgorganisaties en tandartspraktijken, laten we vooralsnog buiten beschouwing.

Aantal en soort contacten

Onderstaande informatie is een samenvatting van de informatie die bij de afzonderlijke basisdiensten te vinden is. Hierin staan ook de bronvermeldingen. Zie:

Tussen 6,9 en 7,2 miljoen contacten per jaar vanwege acute gezondheidsproblemen

In 2008 hadden huisartsenposten in totaal 4,3 miljoen patiëntcontacten, ofwel ongeveer 258 per 1.000 inwoners. Voor het aantal behandelingen op afdelingen SEH bestaan twee schattingen: 1,9 miljoen (116 behandelingen per 1.000 inwoners) en 2,2 miljoen (135 behandelingen per 1.000 inwoners). In 2009 waren er 693.881 spoedeisende inzetten van ambulancezorg (42,1 per 1.000 inwoners). In totaal zijn er vanwege acute gezondheidsproblemen tussen de 6,9 en 7,2 miljoen contacten met de huisartsenpost, afdeling SEH en ambulancevoorziening.

In 2010 is ruim 7.000 keer een Mobiel Medisch Team ingezet

In 2010 is 7.218 keer een Mobiel Medisch Team (MMT) ingezet voor de hulp bij zeer ernstig gewonde patiënten of grootschalige ongevallen. In bijna de helft van de gevallen werd de inzet alsnog geannuleerd, onder andere omdat de patiënt stabiel werd bevonden door het ambulancepersoneel, omdat de patiënt was overleden of omdat de inzet van MMT niet (meer) nodig was. De reden voor het oproepen van een MMT is in de meeste gevallen een verkeersongeval. Andere vaak optredende redenen zijn val van een hoogte, reanimatie en onwelwording. Van de patiënten die gezien worden door het MMT, wordt 75% naar het ziekenhuis vervoerd.

Nachtelijke contacten relatief laag

Het percentage nachtelijke contacten met een basisdienst acute zorg is ten opzichte van het totaal aantal contacten in een etmaal beperkt: 8% (SEH) tot 16% (spoedinzetten van de ambulance) (zie tabel 1). Op de HAP is het gemiddeld aantal contacten per uur het hoogst overdag in het weekend (niet in tabel). Op de SEH is het aantal behandelingen per uur overdag het hoogst (met kleine verschillen tussen weekend en doordeweeks). Ook het aantal spoedinzetten ambulancezorg is overdag het hoogst (eveneens kleine verschillen tussen weekend en doordeweeks). Voor alle vormen van acute zorg is ‘s avonds doordeweeks het aantal contacten per uur ook hoog, ’s avonds in het weekend wat lager en ‘s nachts het laagst. Het aantal contacten per uur met een HAP is ’s nachts zelfs een factor 10 lager dan overdag in het weekend.

Gebruik spoedeisende huisartsenzorg tijdens kantooruren onbekend

Naast de acute zorg op de HAP gedurende avond, nacht en weekend, leveren huisartsen ook tijdens kantooruren acute zorg, gedurende de gewone praktijkuren. Het is niet bekend hoe vaak dat het geval is.

Tabel 1: Tijdstip waarop patiënten een beroep doen op de basisdiensten acute zorg, gegevens gebaseerd op 1 maand meten gedurende de ‘meetweken 2009’ (Lever et al., 2009; Van Veenendaal et al., 2009b; Van Van Veenendaal et al., 2009a; Van Veenendaal et al., 2009c Bos et al., 2009b).

Basisdienst	HAP	SEH	Ambulancezorg (A1-, A2- en B-inzetten)	Spoedeisende ambulancezorg (alleen A1- en A2-inzetten)
Regio	5 regio's	5 regio's	5 regio's	prov. Utrecht
Tijdstip zorgvraag a	%	%	%	%
doordeweeks, overdag	0,1	41,1	47,4	39,1
doordeweeks, 's avonds	32	22,6	18,2	19,6
doordeweeks, 's nachts	6,1	4,7	7,9	10,2
weekend, overdag	38,2	16,8	13,2	15,6
weekend, 's avonds	18,9	11,7	8,1	9,6
weekend, 's nachts	4,7	3,1	5,2	6

^a overdag: 08:00-16:59, avond: 17:00-23:59, nacht: 00:00-07:59

^a doordeweeks: maandag 08:00 – vrijdag 16:59, weekend: vrijdag 17:00 – maandag 07:59

Naar boven

Combinatie van gebruik van acute zorg

Ruim 80% van gebruikers van acute zorg gebruikt één basisdienst

Van de patiënten die gedurende de meetweek in 2009 ten minste eenmaal contact hadden met een basisdienst acute zorg, is bepaald hoe vaak gebruik werd gemaakt van andere vormen van acute zorg in de dezelfde week. Gedurende de meetweek heeft 83,1% van de patiënten slechts met één aanbieder van acute zorg contact gehad, 16,9% met twee of meer (zie tabel 1).

Gebruik van HAP meestal niet gecombineerd met andere basisdienst

Van degenen die gebruik maakten van de HAP, maakte 87% in die week geen gebruik van andere basisdiensten acute zorg. Daarentegen bezocht 12% tevens de SEH; bij 2% hiervan vond ook nog spoedvervoer met de ambulance plaats, voor 10% niet. Bij 1% van de patiënten met contact met de HAP vond spoedververvoer met de ambulance plaats, zonder dat een verdere behandeling op de SEH is geregistreerd.

Van patiënten op SEH heeft 31% ook nog contact met HAP of ambulancedienst

Van degenen die de afdeling Spoedeisende hulp bezochten, had 31% ook nog contact met een andere zorgaanbieder: 11% had een consult op de HAP, 9% had spoedvervoer met de ambulance, 3% had telefonisch contact met de HAP, bij 2% was er zowel een visite van de huisarts van de HAP als spoedvervoer en bij 2% een visite van de huisarts van de HAP.

Tabel 2: Combinaties van gebruik van acute zorg in Noord-Brabant in 2009. Gebaseerd op gegevens van 16.088 patiënten die tijdens de meetweek contact hadden met ten minste één aanbieder van acute zorg (Van Veenendaal et al., 2009a).

Combinatie van acute zorg	Aantal voorzieningen	Percentage
SEH	1	26
Consult op HAP	1	29,9
Telefonisch consult HAP	1	22,1
Visite HAP	1	2,9
Spoedvervoer met ambulance	1	2,3
Consult op HAP + SEH	2	4,3
Telefonisch consult HAP + consult op HAP	2	1,4
Telefonisch consult HAP + SEH	2	1,3
Spoedvervoer met ambulance + SEH	2	3,5
Visite HAP + Spoedvervoer met ambulance + SEH	3	0,8
Overig	2 of meer	5,6

Lees verder

De kennis over het zorggebruik van de vier basisdiensten is nog beperkt

.Zie: Document Wat is er bekend over het gebruik van acute zorg?.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Bos N, Lever TM, Stel HF, Schrijvers AJP.Het gebruik van spoedzorg; Regio Utrecht 2009. Utrecht: UMC Utrecht, Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde, 2009b.
Lever TM, van Veenendaal LJ, van Stel HF, Schrijvers AJP.Het gebruik van spoedzorg in de regio Gooi en Vechtstreek 2009. Utrecht: UMC Utrecht, Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde 2009.
Van Veenendaal LJ, de Jongh MAC, van Stel HF, Schrijvers AJP.Het gebruik van spoedzorg; In de regio Brabant 2009. Utrecht: UMC Utrecht, Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde en Traumacentrum Brabant. 2009a.
Veenendaal LJ van, Lever TM, Stel HF van, Schrijvers AJP.Het gebruik van spoedzorg in de regio Rijnmond 2009. Utrecht: UMC Utrecht, Julius Centrum voor Gezondheidswetenschappen en Eerstelijns Geneeskunde, 2009b.
Veenendaal LJ van, Lever TM, Stel HF van, Schrijvers AJP.Het gebruik van spoedzorg in de regio Harderwijk 2009. Utrecht: UMC Utrecht, Juliuscentrum voor Gezondheidswetenschappen en eerstelijns Geneeskunde, 2009c.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

SEH: Spoedeisende hulp

Gijsen, R. (RIVM), Kommer GJ (RIVM), Bos N (Julius Centrum), Stel H van (Julius Centrum). Acute zorg: Hoe groot is het gebruik? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Zorg\Sectoroverstijgend\Acute zorg, 22 maart 2012.