Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Jeugdgezondheidszorg
Bereik en effecten

Jeudgezondheidszorg: Wat is het bereik en wat zijn de effecten?

Bereik Effectiviteit

Bereik

JGZ bereikt ruim 90% van 0-4-jarigen

Er zijn in Nederland anno 2010 een kleine vier miljoen kinderen tussen de nul en negentien jaar oud. In 2009 kwamen bijna 185.000 levendgeborenen ter wereld (CBS StatLine). Het uniforme deel van het BTP wordt jaarlijks aan ongeveer 1,5 miljoen kinderen aangeboden. Van de kinderen van nul tot en met vier jaar bereikt de JGZ in 2009 bijna 93% (POLS, gezondheid en welzijn). Het bereik wordt minder groot naarmate de kinderen ouder worden. Zo bereikt de JGZ vrijwel alle kinderen in het eerste levensjaar, terwijl dit op vierjarige leeftijd rond de 80% ligt. Van kinderen ouder dan vier jaar zijn geen landelijke cijfers bekend over het aantal contacten met de JGZ.

Zie ook atlasAantal 0-4-jarigen per JGZ-werkgebied in 2006

Gemeten aan vaccinatiegraad bereikt JGZ 95% van de jeugd

De JGZ vaccineert de kinderen van nul, één, vier, negen en twaalf jaar in het kader van het Rijksvaccinatieprogramma. Gemeten aan de vaccinatiegraad van de kinderen bereikt de jeugdgezondheidszorg voor alle vaccins gemiddeld ongeveer 95% (zie ook Bereik en effectiviteit van het Rijksvaccinatieprogramma). Voor de vaccinatiegraad van HPV ligt dit percentage lager, in 2010 bedroeg dit 52%. Nederland kent samen met een aantal andere landen een hoge vaccinatiegraad (Zorgbalans: Vaccinatiegraad van het Rijksvaccinatieprogramma).

Zie ook atlasVaccinaties per gemeente.


Effectiviteit

Veel onderzoek naar effectiviteit uniforme deel

De laatste jaren is veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van de verschillende onderdelen van het uniforme deel van het Basistakenpakket. Van 38 preventieprogramma's is aangetoond dat ze bewezen effectief zijn (zie tabel 1).

Daarnaast is in de Databank Effectieve Jeugdinterventies van het Nederlands jeugdinstituut (NJi) informatie te vinden over effectieve interventies voor kinderen, jongeren en hun ouders (www.jeugdinterventies.nli).

Tabel 1: Bewezen effectieve onderdelen van het Uniforme Basistakenpakket Jeugdgezondheidszorg per 2007 (Verloove-VanHorick & Reijneveld, 2007).

Programma

Onderdeel

Vaccinaties (11) (Rijksvaccinatieprogramma(RVP))

difterie, tetanus, kinkhoest, polio, haemophilus influenzae type b, bof, mazelen, rubella, meningokok C, pneumokok, hepatitis B (post-expositie profylaxe en risicogroepen)

Screeningsprogramma (21)

congenitale hypothyreodie, adrenogenitaal syndroom, phenylketonurie, 13 andere aangeboren stofwisselingsstoornissen, sikkelcelanemie (hielprik), aangeboren perceptieve gehoorstoornis (neonatale gehoorscreening), aangeboren ontwikkelingsstoornis heupen, aangeboren hartafwijking, (aangeboren) niet-ingedaalde testis

Adviezen (6)

vitamine K, vitamine D, preventie van passief roken, fluoride-tandpasta, slaaphouding rugligging, zindelijkheid

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Verloove-Vanhorick SP, Reijneveld SA.Jeugdgezondheidszorg: meer preventie voor weinig geld. TSG, 2007; 85(7)371-3.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

BTP
Basistakenpakket
Het basistakenpakket jeugdgezondheidszorg bestaat uit producten die op gestandaardiseerde wijze aan alle kinderen op een bepaalde leeftijd worden aangeboden (uniform deel) en producten die worden afgestemd op de lokale zorgbehoefte in een gemeente (maatwerkdeel)

Definities

Levendgeborene
Kinderen die na geboorte enig teken van leven hebben vertoond, ongeacht de zwangerschapsduur.
Vaccinatiegraad
Het gedeelte van de <I>bevolking</I> dat is gevaccineerd ten opzichte van het totale aantal mensen dat in aanmerking komt voor de vaccinatie.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.