U bevindt zich op:Nationaal Kompas Volksgezondheid›Zorg›Publieke gezondheidszorg›Collectieve preventie›Medische milieukunde›Wat is medische milieukunde?
Medisch milieukundige zorg houdt zich bezig met de invloed van de milieu op de gezondheid, waarbij ze ernaar streeft de gezondheid van mensen te beschermen en te bevorderen. Dit doet ze onder andere door te voorkomen of te beperken dat mensen aan schadelijke milieufactoren zoals luchtverontreiniging worden blootgesteld. Daarnaast probeert de medisch milieukundige zorg de gezondheid te bevorderen door aandacht te besteden aan positieve factoren in de omgeving zoals natuur en stille gebieden.
De medische milieukunde richt zich op uiteenlopende milieufactoren. Deze kunnen variëren van schadelijke stoffen in lucht, water en bodem, geluidhinder van wegen, slechte kwaliteit van het binnenmilieu in woningen en scholen tot onrust over elektromagnetische velden en positieve effecten van groen op gezondheid. Vaak komen meerdere factoren samen op één plek.
Zie voor meer informatie over beïnvloedende milieufactoren: Fysieke leefomgeving
De medisch milieukundige zorg is een taak voor gemeenten, vastgelegd in de Wet publieke gezondheid. Gemeenten hebben deze taak uitbesteed aan de GGD. Binnen een GGD voeren medisch milieukundige medewerkers deze taak uit. Dit zijn vaak milieugezondheidkundigen, verpleegkundigen of artsen met een relevante specialisatie. De medisch milieukundige medewerkers werken waar nodig samen met andere gemeentelijke diensten, zoals Bouw- en Woningtoezicht of de milieudienst.
Het centrum Gezondheid en Milieu van het RIVM ondersteunt medisch milieukundig medewerkers bij GGD’en. Het centrum ontsluit kennis, faciliteert het maken van richtlijnen en ondersteunt GGD'en bij de uitvoering hiervan en organiseert informatiebijeenkomsten. Zie ook GGD-richtijnen voor gezondheid en beleving.
De medisch milieukundige medewerkers adviseren de gemeente over de gezondheidseffecten bij kleinschalige en grootschalige projecten zoals het bouwen van nieuwe woonwijken, industriegebieden of gebieden die zijn aangewezen voor de intensieve veehouderij. Hierbij worden mogelijke gezondheidseffecten en risico’s voor de bewoners en omwonenden in kaart gebracht.
Daarnaast adviseert de GGD de gemeente hoe de kwaliteit van de leefomgeving kan worden verbeterd. Ook adviseert ze over de gezondheidsrisico’s bij rampen en ongevallen met gevaarlijke stoffen.
De medisch milieukundige medewerkers richten zich ook op scholen en bewoners van een gemeente. Vaak betreft het dan het binnenmilieu. Burgers kunnen bijvoorbeeld met de GGD contact opnemen als ze vragen hebben over het binnenmilieu in hun huis. Ze willen dan bijvoorbeeld weten of schimmels, gaskachels en gevallen kwikthermometers gezondheidsproblemen kunnen veroorzaken. De GGD schat de situatie in en probeert het probleem te verhelderen of op te lossen. Meestal handelen ze de vraag telefonisch af, maar als het nodig is komen ze langs. Verbieden of maatregelen opleggen kan de GGD niet. Wel kunnen zij huiseigenaren of Bouw- en Woningtoezicht adviseren om ongezonde situaties te verbeteren. Verder adviseert de GGD scholen over een goed binnenmilieu (zie hierna).
GGD’en voeren verschillende projecten uit op het gebied van de medische milieukunde, zoals:
Sinds 2004 registreren de GGD’en de meldingen van milieugerelateerde gezondheidsklachten uniform via een door het RIVM ontwikkeld registratieprogramma. Het doel van het uniform registreren is tweeledig:
Van de milieugerelateerde gezondheidsklachten die bij GGD’en gemeld worden, gaan de meeste over het binnenmilieu in huurwoningen. Zie voor meer informatie hierover Binnenmilieu.
