Ggz voor ouderen: Hoe wordt ggz voor ouderen gefinancierd en wat zijn de kosten?

Financiering gebeurt vanuit verschillende stromen

De financiering en regelgeving van de ggz valt onder het ministerie van VWS. Financiering van de ggz gebeurt vanuit verschillende stromen: de AWBZ, de Zorgverzekeringswet (Zvw) en de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (Wmo) (Van Hoof et al., 2008).

De financiering van kortdurende behandeling gericht op genezing (ambulant of maximaal één jaar klinisch) gebeurt via de Zvw (volgens het systeem van DBC’s).
Financiering van langdurige zorg en begeleiding gaat via de AWBZ.
Preventie en dienstverlening kan via de Zvw, maar ook via de Wmo. De Wmo is voor voorzieningen op het gebied van de openbare ggz en maatschappelijke ondersteuning.

Financiering grotendeels via de Zvw

Bijna driekwart van de financiering is Zvw-financiering, ruim een kwart is AWBZ-financiering. Het is niet bekend hoeveel Wmo-geld gemeenten uitgeven aan ggz-voorzieningen, maar het is maximaal 2% van de totale ggz-uitgaven.

Uitgaven aan ggz is ruim 2,6 miljard euro

In 2005 bedroegen de uitgaven aan de ggz voor ouderen ruim 579 miljoen euro (zie tabel 1). In totaal werd in 2005 ruim 4 miljard uitgegeven in de sector geestelijke gezondheidszorg (zie ook: Aan welke ziekten en aandoeningen wordt het geld besteed?). De helft van de kosten voor ggz voor ouderen kwam voor rekening van personen in de leeftijd van 65-74 jaar.

Tabel 1: Kosten van de ggz voor ouderen in 2005. (Bron: Poos et al., 2008.)

	Kosten (mln euro)	% van totaal
65-74 jr	291,1	50,2
75-84 jr	220,7	38,1
85+ jr	67,5	11,7
Totaal	579,3	100

Grootste deel van de zorgkosten betreft klinische zorg

Verreweg het grootste deel van de kosten voor ggz voor ouderen betreffen de klinische zorg. In 2004 was dit 65% (tabel 2). Sinds 1999 is het aandeel van de kosten voor de ambulante zorg gegroeid, van 15% in 1999 naar 25% in 2004. De kosten van psychische en psychosociale hulp in verpleeg- en verzorgingshuizen zijn niet bekend.

Tabel 2. Verdeling van de zorgkosten over klinische zorg, RIBW-zorg en ambulante zorg voor ouderen. Bron: Veerbeek et al., 2009.

	1999	2002	2003	2004
Klinische zorg	76%	70%	68%	65%
RIBW	9%	11%	10%	10%
Ambulante zorg	15%	19%	22%	25%

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Hoof F van, Fotiadis L, Vijselaar J, Hasker J.Trendrapportage GGZ 2008. Deel 1: Organisatie, structuur en financiering. Basisanalyse. Utrecht: Trimbos-instituut, 2008.
Poos MJJC, Smit JM, Groen J, Kommer GJ, Slobbe LCJ. Kosten van ziekten in Nederland 2005. RIVM-rapport nr. 270751019. Bilthoven: RIVM,2008.
Veerbeek MA, Pijl YJ, Driessen GAM, De Vries SC, Pot AM.Trends in het gebruik van geestelijke gezondheidszorg door ouderen in de periode 1990-2004. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, 2009; 40(2): 45-53.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

dbc: Diagnosebehandelingcombinatie; Een vooraf gedefinieerd gemiddeld zorgproduct dat de zorgverlener selecteert op basis van de zorgvraag van de patiënt. Bevat informatie over de zorgvraag, de diagnose en de benodigde behandeling. De dbc benoemt elke activiteit in de behandeling van de patiënt, van het eerste contact tot en met de laatste controle (bron: www.dbconderhoud.nl).
VWS: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws
Zvw: Zorgverzekeringswet

Definities

AWBZ: Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (Exceptional Medical Expenses Act)

Meijer S (RIVM), Veerbeek M (Trimbos-instituut). Ggz voor ouderen: Hoe wordt ggz voor ouderen gefinancierd en wat zijn de kosten? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Zorg\Geestelijke gezondheidszorg\Ggz voor ouderen, 16 juni 2010.