Hoe groot is het gebruik en neemt deze toe of af?

Bijna een vijfde van de oudere huisartspatiënten heeft psychische problemen

De huisarts registreert bij 18% van zijn oudere patiënten één of meer psychische problemen (Ten Have et al., 2007a). Het gaat hier om ouderen die tenminste één keer in dat jaar bij de huisarts zijn geweest met een psychisch of psychosociaal probleem. Ouderen met psychische problemen worden vooral voor andere klachten behandeld bij de huisarts, zoals klachten aan het bewegingsapparaat. Dit blijkt uit het feit dat in 18% van de contacten met deze oudere patiënten het psychische probleem centraal staat.

Ongeveer 3% van de cliënten van een eerstelijnspsycholoog is 65+

Ongeveer 3% van de cliënten van een eerstelijnspsycholoog is 65 jaar of ouder. Eerstelijnspsychologen bieden aan ouderen voornamelijk behandeling (64%), kortdurende crisishulp of ondersteuning (15%) en advies of consultatie (10%). Gemiddeld duurt een behandeling vier maanden (Ten Have et al., 2007b). (Zie ook: eerstelijnspsychologen).

Tussen 1990 en 2004 stijging gebruik tweedelijns ggz

Het aantal ouderen dat gebruik maakt van de tweedelijns ggz is gestegen in de periode 1990-2004 (Veerbeek et al., 2009). Tussen 2006 en 2007 is het aantal cliënten dat in behandeling is, met 4% afgenomen (zie tabel 1). Het is nog niet duidelijk welke invloed de veranderde registratiewijze als gevolg van de dbc-systematiek op de aantallen heeft. Ouderen worden voornamelijk ambulant behandeld (zie tabel 1).

Tabel 1: Aantal behandelingen bij circuit ouderen in 2005-2007 (Bron: GGZ Nederland, 2009b).

	2005	2006	2007	% groei 2006-2007
Type behandeling ^a
Ambulant	69.830	69.865	67.504	-3
Residentieel	6.480	6.374	6.075	-5
Gemengd residentieel	2.058	2.235	1.956	-12
Deeltijd	1.215	1.313	1.329	1
Totaal	79.583	79.787	76.864	-4

^aType behandeling: residentieel: 50% of meer van de verrichtingen betreft opnamen (klinisch) of beschermd wonen; gemengd residentieel: opname of verblijf is minder dan 50%; deeltijd: dagbehandeling in een klinische omgeving, zonder opname of verblijf; ambulant: uitsluitend ambulante verrichtingen.

Noot: Vanwege de overgang naar het DBC Informatiesysteem (DIS) heeft er in 2007 een alternatieve dataverzameling plaatsgevonden waarbij niet uitgesloten kan worden dat de cijfers afwijkend zijn ten opzichte van eerdere jaren.

Helft van de behandelingen is binnen drie maanden afgerond

Bijna de helft (45%) van de behandelingen is binnen drie maanden afgerond. 30% van de behandelingen duurt drie maanden tot een jaar, en een kwart van de behandelingen duurt een jaar of langer (zie tabel 2).

Tabel 2: Behandelduur bij circuit ouderen in 2006^a(%). (Bron: GGZ Nederland, 2007).

	% ouderen
1 dag	17
Tot 3 mnd	29
3 mnd tot 1 jaar	30
1 jaar of langer	24
Totaal	100

^aDe cijfers voor 2007 zijn niet opgenomen in deze tabel. Vanwege de overgang naar het DBC Informatiesysteem (DIS) heeft er in 2007 een alternatieve dataverzameling plaatsgevonden, waardoor de cijfers waarschijnlijk afwijkend zijn ten opzichte van eerdere jaren.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

GGZ Nederland.Wachtlijsten in ggz-instellingen op januari 2007. Amersfoort: GGZ Nederland, 2007.
GGZ Nederland.Zorg op waarde geschat. Sectorrapport GGZ 2009. Amersfoort, 2009b.
Have M ten, Depla M, Pot AM.Deelstudie 3b: welke rol speelt de huisarts voor ouderen met psychische problemen? In: Pot, A.M., Depla, M., ten Have, m. Monitor Geestelijke Gezondheidszorg Ouderen. Rapportage 2006. Utrecht: Trimbos-instituut, 2007a.
Have M ten, Depla M, Pot AM.Deelstudie 3b: welke rol speelt de eerstelijnspsycholoog voor ouderen met psychische problemen? In: Pot, A.M., Depla, M., ten Have, m. Monitor Geestelijke Gezondheidszorg Ouderen. Rapportage 2006. Utrecht: Trimbos, 2007b.
Veerbeek MA, Pijl YJ, Driessen GAM, De Vries SC, Pot AM.Trends in het gebruik van geestelijke gezondheidszorg door ouderen in de periode 1990-2004. Tijdschrift voor Gerontologie en Geriatrie, 2009; 40(2): 45-53.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

ggz: Geestelijke gezondheidszorg

Veerbeek M (Trimbos-instituut), Willemse (Trimbos-instituut), Pot AM (Trimbos-instituut). Hoe groot is het gebruik en neemt deze toe of af? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Zorg\Geestelijke gezondheidszorg\Ggz voor ouderen, 16 juni 2010.