U bevindt zich op:Nationaal Kompas Volksgezondheid›Zorg›Geestelijke gezondheidszorg›Forensische psychiatrie›Wat is forensische psychiatrie?
De forensische psychiatrie bevindt zich op het raakvlak van de ggz met justitie. Forensische psychiatrie verleent geestelijke gezondheidszorg in een strafrechtelijk kader, ook aan patiënten uit de verslavingszorg en aan verstandelijk gehandicapten. De forensische psychiatrie biedt gedwongen verpleging en behandeling aan personen die van de rechter een vrijheidsbeperkende maatregel gekregen hebben. Het doel van de maatregel is behandeling van de patiënt en bescherming van de maatschappij. De terbeschikkingstelling (tbs) is de meest bekende vorm.
Forensische psychiatrie heeft drie soorten doelgroepen. In de eerste plaats biedt forensische zorg hulp aan gedetineerden met psychische stoornissen in penitentiaire inrichtingen, huizen van bewaring en gevangenissen. In de tweede plaats gaat het om de zorg voor personen die onder invloed van hun psychische stoornis een delict hebben gepleegd en daarvoor veroordeeld zijn. Ten derde gaat het om hulp aan jongeren met psychische stoornissen in justitiële jeugdbehandelinrichtingen. Een justitiële behandelinrichting is een inrichting voor jongeren met een plaats in een justitiële jeugdinrichting (PIJ). Jongeren krijgen deze maatregel als een ontwikkelingsstoornis heeft geleid tot het plegen van een misdrijf. De forensische psychiatrie levert naast intramurale zorg ook semimurale en ambulante zorg.
Tbs is een strafrechtelijke maatregel en betekent terbeschikkingstelling. De rechter legt een tbs-maatregel op aan mensen die een ernstig misdrijf hebben gepleegd, en waarbij na onderzoek blijkt dat zij een psychische stoornis of een ontwikkelingsstoornis hebben. In zo’n geval is iemand geheel of gedeeltelijk ontoerekeningsvatbaar. De rechter stelt diegene dan niet of niet geheel verantwoordelijk voor zijn of haar daden op het moment van het plegen van het delict. Voor het deel van het delict dat de dader wel wordt aangerekend, kan de rechter eerst gevangenisstraf opleggen. Na hun detentie, in de praktijk meestal nadat ze tweederde van hun straf hebben uitgezeten, worden deze mensen overgeplaatst naar een forensisch psychiatrisch centrum voor behandeling. Dit vergroot de kans om op enig moment weer terug te keren in de samenleving. Voorwaarde voor deze terugkeer is dat zij geen gevaar meer vormen voor de samenleving en de risico’s op hernieuwd ’in de fout gaan’ goed kunnen hanteren.
Bij de forensische zorg werken onder andere psychiaters, psychologen, psycho- en sociotherapeuten, basisartsen, (sociaal)psychiatrisch-verpleegkundigen en maatschappelijk werkers.
