Hoe groot is het aanbod en neemt het toe of af?

Aanbod

Er zijn 215 standplaatsen in Nederland

Ambulancezorg wordt verleend vanuit 25 RAV-regio's in Nederland. De regioindeling sluit aan bij die van de veiligheidsregio's. In de praktijk wordt vaak uitgegaan van 24 RAV-regio's omdat de regio's Zaanstreek/Waterland en Amsterdam/Amstelland één organisatie vormen. In 2010 beheren de RAV's samen 215 standplaatsen waarop ambulances gestationeerd kunnen zijn. Daarnaast zijn er nog een aantal uitrukposten waarvandaan gedurende een deel van de dag ook paraatheid geleverd kan worden. Van het totaal aantal standplaatsen zijn er 214 die gedurende de gehele dag paraatheid leveren. Een aantal van deze standplaatsen zijn 's nachts niet operationeel. Het aantal standplaatsen of uitrukposten kan in rapportages anders zijn, afhankelijk van de gehanteerde definities van onder andere de paraatheidsvorm.

Zie ook:

Bijna 700 ambulances beschikbaar

In 2010 waren er in totaal 697 ambulances beschikbaar, op werkdagen overdag stonden ongeveer 500 ambulances paraat, 's avonds 350 en 's nachts 270. De overige ambulances zijn beschikbaar voor inzet bij calamiteiten of grootschalige incidenten of inzetbaar bij technisch onderhoud of herstel van voertuigen. Landelijk zijn op werkdagen overdag gemiddeld 4,2 ambulances per 100.000 inwoners beschikbaar. Regionaal varieert dit tussen 3,3 en 6,6 ambulances.

Ruim 3 miljoen uren paraatheid

In 2010 is in de ambulancezorg in Nederland ruim 3 miljoen uren paraatheid geleverd. De paraatheid wordt geleverd in drie dienstsoorten. Van de 3 miljoen uren paraatheid was 89% in parate dienst, 9% in aanwezigheidsdienst en 2% in beschikbaarheidsdienst (AZN, 2011). Ten opzichte van 2006 is er een lichte afname van het aantal uren in beschikbare dienstvorm (piketdiensten) en een toename van het aantal uren parate en aanwezigheidsdienst.

Schaalvergroting in de ambulancezorg

In juni 1997 presenteerden de ministers van VWS en van BZK hun beleidsnota 'Met zorg verbonden' (VWS & BZK, 1997) waarin onder andere als een van de pijlers van het toekomstige beleid de schaalvergroting van de ambulancezorg werd genoemd. Aan dit voornemen lijkt te zijn voldaan: veel kleine (veelal particuliere) ambulancediensten zijn de afgelopen jaren opgegaan in grotere diensten (zie tabel 1). Het aantal ambulancediensten is tot 2000 met 30% afgenomen ten opzichte van 1996 (131 versus 92). Het aantal centrale posten ambulancevervoer (CPA’s, de voorlopers van de MKA's) is in dezelfde periode afgenomen van 37 tot 28. In 2007 is de ambulancezorg verder gestroomlijnd tot 24 Meldkamers Ambulancezorg (MKA's) en 34 ambulancediensten. Naast schaalvergroting wordt ook regionale samenwerking tussen ambulancediensten aangemoedigd door het ministerie van VWS. De MKA's en ambulancediensten zijn hiertoe gaan samenwerken in 25 RAV's.

Tabel 1: Ontwikkelingen in de ambulancezorg van 1996 - 2009 (Van der Veen et al., 2001; Kommer et al., 2003, CTG/ZAio, AZN, 2006, AZN, 2007, AZN, 2008, AZN, 2010).

	1996	1997	1999	2000	2001	2002	2003	2004	2005	2006	2007	2008	2009
MKA's	37	36	28	28	28	27	25	24	24	24	24	24	24
Ambulancediensten	131	116	92	92	75	71	59	51	40	34	34	34	34
Standplaatsen	213	194	191	-	195	-	202	203	203	-	207	213	-

Regionale verschillen in aanbod

Vrijwel heel Nederland bereikbaar binnen 15-minutennorm

De spreiding van standplaatsen wordt regionaal bepaald door de RAV, zie ook Hoe is de ambulancezorg georganiseerd?. Met de beschikbare middelen streeft een RAV ernaar zoveel mogelijk inwoners binnen de 15-minutennorm te bereiken. Hieruit volgt dat er juist in regio's met een lage bevolkingsdichtheid en grote spreiding relatief veel standplaatsen per 100.000 inwoners zijn. In deze gebieden wonen de mensen gespreid, ver uit elkaar, waardoor meer standplaatsen nodig zijn om de mensen tijdig te kunnen bereiken. Niet alle gebieden in Nederland kunnen binnen 15 minuten responstijd vanaf een standplaats worden bereikt.

Zie: atlas Reistijd vanaf dichtstbijzijnde ambulanceplaats in 2010

Relatief veel ambulances in perifere gebieden

Het aantal ambulances per 100.000 inwoners in plattelandsgebieden is hoger dan in stedelijke gebieden. De geografische dekking van een gebied speelt in perifere gebieden een grotere rol dan in stedelijke gebieden. Waar een standplaats op het platteland de vraag naar ambulancezorg kan voldoen met één ambulance, zullen op een stedelijke standplaats in het algemeen meerdere ambulances zijn gestationeerd. De bezettingsgraad van de ambulances in stedelijk gebied is ook vaak hoger dan op het platteland.

Naar boven

Bronnen en Literatuur

Literatuur

AZN, Ambulancezorg Nederland.Ambulancezorg in Nederland van melding tot overdracht. Zwolle: AZN, 2006.
AZN, Ambulancezorg Nederland. Ambulances in-zicht, 2006. Zwolle: AZN2007.
AZN, Ambulancezorg Nederland.Ambulances in-zicht 2007, Zwolle 2008.
AZN, Ambulancezorg Nederland.Ambulances in-zicht 2009. Zwolle, 2010.
AZN, Ambulancezorg Nederland. Ambulances in-zicht 2010. Zwolle,2011.
College Tarieven Gezondheidszorg Schriftelijke informatie. .
Kommer GJ, Veen AA van der, Botter WF, Tan I. Ambulances binnen bereik. Analyse van de spreiding en beschikbaarheid van de ambulancezorg in Nederland. RIVM-rapport nr. 270556006. Bilthoven: RIVM,2003.
Veen AA van der, Zwakhals SLN, Hazelzet-Crans B, Manen JW van. Niet zonder zorg. Een onderzoek naar de doelmatigheid en kwaliteit van de ambulancezorg. RIVM-rapport nr. 270556002. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum,2001.
VWS & BZK Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport & Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.Met zorg verbonden. Naar een nieuwe structuur voor ambulancezorg, traumazorg, en geneeskundige hulpverlening bij ongevallen en rampen. Rijswijk/Den Haag: VWS & BZK, 1997.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

BZK: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties; URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/bzk
CPA: Centrale post ambulancevervoer; Meldingspost op basis van de Wet Ambulancevervoer belast met de regeling en coördinatie van het ambulancevervoer in een bepaalde regio.
MKA: Meldkamer Ambulancezorg
RAV: Regionale ambulancevoorziening; Samenwerkingsverband tussen ambulancediensten en de Meldkamer Ambulancezorg (MKA).
VWS: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws

Kommer GJ (RIVM). Hoe groot is het aanbod en neemt het toe of af? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Zorg\Ambulancezorg, 22 maart 2012.