Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid

Ouderen: Preventie van ziekten en aandoeningen

Hier vindt u informatie over de preventie van ziekten en aandoeningen bij ouderen. Vaccinaties en vroege opsporing met behulp van screeningprogramma´s voorkomen een groot aantal gevallen van ziekten en aandoeningen. Lees meer hierover door te klikken op een van de uitgewerkte onderwerpen hieronder.

U bevindt zich in het thema Ouderen. Bij sommige preventie-onderwerpen ontbreekt informatie over ouderen. Zoekt u meer informatie over een onderwerp, ga dan naar Preventie van ziekten en aandoeningen.

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Baan CA, Schoemaker CG, Jacobs-van der Bruggen MAM, Hamberg-van Rheenen HH, Verkleij H, Heus S, et al. Diabetes tot 2025, preventie en zorg in samenhang. RIVM-rapport nr. 260322004. RIVM: Bilthoven,2009a.
  • Bakker D de, Jabaaij L, Abrahamse H, Hoogen H van den, Braspenning J, Althuis T van, et al.Contactfrequenties en verrichtingen in het Landelijk Informatie Netwerk Huisartsenzorg (LINH). Jaarrapport LINH 2000. Utrecht/Nijmegen: NIVEL/WOK, 2001.
  • Bekker-Grob EW de, Polder JJ, Witte K, Mackenbach JP, Meerding WJ. Kosten van preventie in Nederland 2003: Zorg voor euro's - 4. RIVM-rapport nr. 270751011. Bilthoven/Rotterdam: RIVM/Erasmus MC,2006.
  • Bohlmeijer E, Smit F, Smits C, Onrust S, Toet J, Riper H.Integrale aanpak depressiepreventie ouderen; Handleiding. Utrecht: Trimbos-instituut, 2005b.
  • Cancer screening programmes.Prostate cancer risk management. http: //www.cancerscreening.nhs.uk/prostate/index.html. 2005.
  • Carter B, Bova G, Beaty T, Steinberg GD, Childs B, Isaacs WB, et al.Hereditary prostate cancer: epidemiological and clinical features. J Urol, 1993; 150: 797-802.
  • CBO, Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg. Osteoporose: Tweede Herziene Richtlijn. Utrecht: CBO,2002a.
  • CBO, Kwaliteitsinstituut voor de Gezondheidszorg.Richtlijn Aspecifieke lage rugklachten. Utrecht: CBO, 2003a.
  • CDC, Centers for Disease Control and Prevention.Factsheet Prostate Cancer: The Public Health Perspective 2004/2005. http: //www.cdc.gov/cancer/prostate/prospdf/about2004.pdf. Atlanta: CDC, 2005c.
  • Draisma G, Boer R, Otto SJ, Cruijsen IW van der, Damhuis RA, Schröder FH, et al.Lead times and overdetection due to prostate-specific antigen screening: estiamtes from the European Randomized Study of Screening for Prostate Cancer. J Nat Canc Inst, 2003; 95(12): 868-878.
  • Essen GA van, Palache AM, Forleo E, Fedson DS.Influenza vaccination in 2000: recommendations and vaccine use in 50 developed and rapidly developing countries. Vaccine, 2003; 21(16): 1780-5.
  • Gezondheidsraad.Wet bevolkingsonderzoek: erfelijke prostaatkanker. Den Haag: Gezondheidsraad, 2001i; 2001/01WBO.
  • Gezondheidsraad. Screening op type 2 diabetes. Den Haag: Gezondheidsraad,2004; 16.
  • Gezondheidsraad. Griepvaccinatie: herziening van de indicatiestelling. Den Haag: Gezondheidsraad,2007; 2007/09.
  • Gezondheidsraad.Wet bevolkingsonderzoek: screening op osteoporose. Den Haag: Gezondheidsraad, 2007b; 04WBO.
  • GR, Gezondheidsraad.Bevolkingsonderzoek naar darmkanker. Pu­bli­ca­tienr 2009/13. Den Haag: GR, 2009a.
  • Hind K, Burrows M.Wieght-bearing exercise and bone mineral accrual in children and adolescents: a review of controlled trials. Bone, 2007; 40: 14-27.
  • Ivoren Kruis.Preventie wortelcariës. http: //www.ivorenkruis.nl - Adviezen- Preventie van wortel (geraadpleegd 15 februari 2007). Zoetermeer: Ivoren Kruis, 2007.
  • Kalsbeek H, Schuller AA, Kivit MM, Baat C de.Mondzorg in verpleeg- en verzorgingshuizen en instellingen voor verstandelijk gehandicapten. Ned Tijdschr Tandheelkd, 2006; (113): 90-95.
  • Knowler WC, Barrett-Connor E, Fowler SE, Hamman RF, Lachin JM, Walker EA, et al. Reduction in the incidence of type 2 diabetes with lifestyle intervention or metformin. Diabetes Prevention Program Research Group. N Engl J Med,2002; 346: 393-403.
  • Koning HJ de, Liem MK, Baan CA, Boer R, Schröder FH, Alexander FE, et al.Prostate cancer mortality reduction by screening: Power and time frame with complete enrollment in the European Randomised Screening fot Prostate Cancer (ERSPC) trial. Int J Cancer, 2002; 98(2): 268-273.
  • Kroneman M, Paget WJ, Essen GA van.Influenza vaccination in Europe: an inventory of strategies to reach target populations and optimise vaccination uptake. Eurosurveillance, 2003; 8(6): 130-8.
  • LETB, Landelijk Evaluatie Team voor bevolkingsonderzoek naar Borstkanker.Tussenrapportage 2007. Rotterdam: Erasmus Medisch Centrum, 2007.
  • Leveille SG, Wee CC, Lezzoni LI.Trends in obesity and arthritis among baby boomers and their predecessors, 1971-2002. Am. J. Public Health, 2005; 95: 1607-13.
  • Lindstrom J, Louheranta A, Mannelin M, Rastas M, Salminen V, Eriksson J, et al.The Finnish Diabetes Prevention Study (DPS): Lifestyle intervention and 3-year results on diet and physical activity. Diabetes Care, 2006a; 26: 3230-6.
  • Marwick C.New recommendation for adult immunization. JAMA 1999; 282: 2199.
  • Meijer SA, Smit F, Schoemaker C, Cuijpers P. Gezond verstand: evidence-based preventie van psychische stoornissen. RIVM-Rapport nr. 270672001; VTV Themarapport. Bilthoven/Utrecht: RIVM/Trimbos-instituut,2006.
  • Mereckiene J, Cotter S, Weber JT, Nicoll A, Lévy-Bruhl D, Ferro A, et al. Low coverage of seasonal influenza vaccination in the elderly in many European countries. Eurosurveillance2008; 13(41).
  • Nab HW.Trends in incidence and prognosis in female breast cancer since 1955. Thesis. Rotterdam: Erasmus Universiteit Rotterdam, 1995.
  • NHG, Nederlands Huisartsen Genootschap.NHG-Standaard Osteoporose (M69). Utrecht: NHG, 2005c.
  • NSC, National Screening Committee.National Screening Committee - prostate cancer screening. National Screening Committee Policy Position - May 2005. Prostate cancer. NHS, 2005b.
  • Otto SJ et al.Initiation of population-based mammography screening in Dutch municipalities and effect on breast cancer mortality: a systematic review. Lancet, 2003; 361: 1411-7.
  • Peters SM, Jovell AJ, Garcia-Altes A, Serra-Prat M.Screening and clinical management of prostate cancer. A cross-national comparison. Int J Technol Assess Health Care, 2001; 17(2): 215-21.
  • Picavet HSJ, Miedema HS.Brancherapport VWS; Preventie van klachten en aandoeningen aan het bewegingsapparaat. Den Haag: Min VWS, 2005.
  • Poortvliet MC, Schrijvers CTM, Baan CA. Diabetes in Nederland. Omvang, risicofactoren en gevolgen, nu en in de toekomst. Bilthoven: RIVM,2007.
  • Roumen C, Corpeleijn E, Feskens E, Blaak E.Implementation of the Study of Lifestyle Intervention Maastricht (SLIM): from research to practice. SLIM discussion symposium. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2007;: 377-84.
  • Smit F.Prevention of depression (Dissertation). Amsterdam: Vrije Universiteit Amsterdam, 2006.
  • Smith RA, Cokkinides V, Eschenbach AC von, Levin B, Cohen C, Runowicz CD.American Cancer Society guidelines for the early detection of cancer. CA Cancer J Clin 2002a; 52(1): 8-22.
  • Tacken M, Mulder J, Hoogen H van den, Tiersma W, Verheij R, Braspenning J.Monitoring Nationaal Programma Grieppreventie 2007. Utrecht/Nijmegen: LHV, NHG, NIVEL, IQ Healthcare, 2008.
  • USPSTF, US Preventive Services Task Force.Screening for Prostate Cancer: Recommendation and Rationale. Ann Intern Med, 2002a; 137: 915-6.
  • Vervoort MM, Draisma G, Fracheboud J, Poll-Franse LV van de, Koning HJ de.Trends in the usage of adjuvant systemic therapy for breast cancer in the Netherlands and its effect on mortality. Br J Cancer, 2004; 91: 242-7.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

CBO
Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg CBO (voorheen: Centraal Begeleidingsorgaan voor de Intercollegiale Toetsing)
URL: http://www.cbo.nl
EU
Europese unie
GGD
Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst
GGD
Gemeentelijke/Gewestelijke Gezondheidsdienst (Municipal/Regional Health Service)
ggz
Geestelijke gezondheidszorg
hiv
Human immunodeficiency virus
Humane Immunodeficiëntievirus.
KAB
Klachten en Aandoeningen aan het Bewegingsapparaat
KANS
Klachten aan arm, nek en schouder
Dit wordt ook wel Repetitive Strain Injury (RSI) of klachten aan de bovenste extremiteiten genoemd.
LINH
Landelijk informatienetwerk huisartsenzorg
URL: http://www.linh.nl
NIGZ
Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie
URL: http://www.nigz.nl
PSA
Prostaat specifiek antigeen
VWA
Voedsel en waren autoriteit
Onderzoekt en bewaakt de veiligheid van voedsel en consumentenproducten. URL: http://www.vwa.nl
VWS
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws
WHO
World Health Organization
Wereldgezondheidsorganisatie. URL: http://www.who.int

Definities

Coloscopie
Het bekijken van de hele dikke darm met een kleine camera bevestigd op een buisvormig toestel.
Prevalentie
Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.
Selectieve screening
Screenen van doelgroepen op basis van risicoprofielen.
Sensitiviteit
Het vermogen van de test bij aanwezigheid van een bepaalde ziekte deze ook daadwerkelijk te kunnen aantonen. Dit is het percentage zieke patiënten met een positieve (en dus juiste) testuitslag.