RVP: Wie doet wat?

Minister VWS bepaalt het vaccinatiebeleid

De minister van VWS bepaalt het vaccinatiebeleid, op advies van de Gezondheidsraad (zie tabel 1). De Inspectie van de Gezondheidszorg (IGZ) is belast met het toezicht op de uitvoering. Het Nederlands Vaccin Instituut (NVI) koopt in opdracht van de minister de vaccins voor het RVP aan en levert ze aan de RIVM-regiokantoren RCP (Regionale Coördinatie Programma's). Vaccins worden toegelaten conform de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening en worden overwegend gefinancierd vanuit de AWBZ. Uitzondering is het HPV-vaccin dat wordt gefinancierd door VWS.

Vaccinatie door consultatiebureaus en GGD'en

De inentingen vinden plaats bij jeugdgezondheidszorginstellingen. In de meeste gevallen worden zuigelingen en peuters ingeënt op consultatiebureaus en schoolkinderen bij de GGD (zie tabel 1). De RIVM-regiokantoren RCP dragen zorg voor de oproepen voor vaccinaties, voor de vaccindistributie, voor medisch toezicht op de uitvoering van het RVP en voor de registratie van de vaccinaties. Wanneer een RCP na een bepaalde periode geen bericht (registratiekaart of online melding) heeft ontvangen dat een vaccinatie is gegeven, wordt een herinneringskaart gezonden aan de ouders van het kind.

Bewaking van bijwerkingen taak van de overheid

Sinds 1962 bestaat in Nederland een systematische bewaking van mogelijke bijwerkingen. Het is een gestimuleerd spontaan meldingssysteem. Dat betekent dat artsen en verpleegkundigen zelf het initiatief moeten nemen om opmerkelijke verschijnselen na vaccinatie te melden. Sinds 1984 voerde het RIVM de bijwerkingenbewaking uit in nauwe samenwerking met de Gezondheidsraad, die tot 2004 een onafhankelijke herbeoordeling van de ernstige meldingen deed. Vanaf 1 januari 2011 is het Nederlands Bijwerkingen Centrum Lareb verantwoordelijk voor de bijwerkingenregistratie. Naast het meldingssysteem onderzoeken RIVM en NVI de laatste jaren steeds actiever naar mogelijke bijwerkingen. En ook heeft elke fabrikant van vaccins zelf de wettelijke taak om bijwerkingen te registreren en te rapporteren. Uit rapportage is gebleken dat in 2008 in toaal 1.290 bijwerkingen zijn gemeld bij het RIVM. Hiervan is 79% beoordeeld als een bijwerking van vaccinatie. Bij de overige 21% was er geen relatie met de vaccinatie. Het aantal meldingen in 2009 is hoger dan in de vier voorgaande jaren. De meeste meldingen betreffen lokale reacties, koorts, bleekheid, huilen en andere relatief milde verschijnselen.

Tabel 1: Organisaties die een rol hebben in het Rijksvaccinatieprogramma.

Organisatie	Taak
Minister van VWS	bepaalt het vaccinatiebeleid
Gezondheidsraad	adviseert de minister over het RVP
NVI	coördineert inkoop, opslag en distributie van vaccins voor het RVP in opdracht van het ministerie van VWS en voert vaccinonderzoek uit
RIVM-Centrum Infectieziektebestrijding (Cib)	verantwoordelijk voor aansturing van het RVP (RVP-programmamanagement), zoals opgedragen door de minister. Ook verantwoordelijk voor evaluatie en onderzoek van het RVP, voorlichting, deskundigheidsbevordering en advisering
RIVM-RCP (Regionale Coördinatie Programma's)	coördineert het RVP binnen het RIVM-Cib
RIVM-regiokantoren (RCP's)	de 5 regiokantoren zijn verantwoordelijk voor de distributie van vaccins, medisch toezicht op de uitvoering van het RVP, versturen van uitnodigingen voor vaccinatie, registratie van vaccinaties en versturen van herhalingsoproepen
Consultatiebureaus	de 1.282 ^a consultatiebureaus voeren de inenting uit van kinderen tot 4 jaar
GGD'en	de 28 GGD'en ^b voeren de inenting van schoolkinderen van 9 en 12 jaar uit
IGZ	houdt toezicht op de uitvoering van het RVP

^a In 2006. Zie ook: atlas Locaties consultatiebureaus Nederland in 2006.

^b Per 1 januari 2011. Zie ook: atlas GGD-regio's 2011.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

AWBZ: Algemene wet bijzondere ziektekosten
GGD: Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst
HPV: Humaan papilloma virus
IGZ: Inspectie voor de Gezondheidszorg; URL: http://www.igz.nl
NVI: Nederlands Vaccin Instituut; URL: www.nvi-vaccin.nl/
RVP: Rijksvaccinatieprogramma
VWS: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws

Conyn-van Spaendonck MAE (RIVM). RVP: Wie doet wat? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Preventie\Van ziekten en aandoeningen\Infectieziekten\Rijksvaccinatieprogramma (RVP), 7 december 2010.