Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Zoeken

Zelftests

Kort en bondig

Doel en aanbod

Gebruik

Kosten

Kijk ook eens bij:

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • AVERT. HIV home sampling kit launched in the UK. http: //www.avert.org/ukaidsnews.htm (geraadpleegd 17 september 2007). Horsham: AVERT, 2007..
  • Bemmel J van.Bijwerkingen van preventie; huisarts kan het nut van health checks het beste beoordelen. Medisch Contact, 2007; 62(16): 702-705.
  • BRCB, Belgisch Raadgevend Comité voor Bio-ethiek.Advies nr. 32 van 5 juli 2004, betreffende de vrije beschikbaarheid van genetische tests. BRCB, 2004.
  • Deutekom M, Bossuyt PM.De toegenomen beschikbaarheid van doe-het-zelftests voor medische metingen. Ned Tijdschr Geneeskd, 2007; 151(16): 901-904.
  • EC, European Commission.Directive 98/79/EC of the European Parliament and of the Council of 27 October 1998 on in vitro diagnostic medical devices. Official Journal of the European Communities, 1998; L331: 1-37
  • FDA, Food and Drug Administration.Buying Diagnostic Tests From the Internet: Buyer Beware! http: //www.fda.gov/cdrh/consumer/buyerbeware.html (geraadpleegd op 29 augustus 2007). Silver Spring: FDA, 2001.
  • Frith L.HIV self-testing: a time to revise current policy. Lancet, 2007 ; 369(9557): 243-5.
  • Gezondheidsraad.Wet Bevolkingsonderzoek; thuistest voor niet-deelneemsters aan de screening op baarmoederhalskanker. Den Haag: Gezondheidsraad, 2006c; 01WBO.
  • Gezondheidsraad.Jaarbericht bevolkingsonderzoek 2007, zelftests op lichaamsmateriaal. Den Haag: Gezondheidsraad, 2007c; 26.
  • Gezondheidsraad.Screening: tussen hoop en hype. Den Haag: Gezondheidsraad, 2008; 05.
  • HGC, Human Genetics Commission.Genes direct. Ensuring the effective oversight of genetic tests supplied directly to the public. London: Department of Health, 2003.
  • HGC, Human Genetics Commission.More Genes Direct. A report on developments in the availability, marketing and regulation of genetic tests supplied directly to the public. London: HGC, 2007.
  • Janssens AC, Gwinn M, Bradley LA, Oostra BA, Duijn CM van, Khoury MJ.A critical appraisal of the scientific basis of commercial genomic profiles used to assess health risks and personalize health interventions. Am J Hum Genet., 2008; 82(3): 593-9.
  • Keurmerkinstituut.Wat is de betekenis van de CE-markering? http: //www.keurmerk.nl - Alles over keurmerken - Veel gestelde vragen over keurmerken - Wat is de betekenis van de CE-markering? (geraadpleegd 5 september 2007). Keurmerkinstituut, 2007.
  • KWF Kankerbestrijding.Kanker: vroege ontdekking, wat kunt u zelf doen? (brochure). http: //www.kwfkankerbestrijding.nl/content/documents/Vroege_ontdekking.pdf (geraadpleegd 22 augustus 2007). Amsterdam: KWF Kankerbestrijding, 2006.
  • LHV, Landelijke Huisartsen Vereniging.Het preventief onderzoek en advies in de huisartsenpraktijk, discussienotitie voor de themabijeenkomst van de Ledenraad. Utrecht: LHV, 2007.
  • MarketResponse.Geen run op zelftest bij opname in basisverzekering (persbericht). Leusden: MarketResponse BV, 2007.
  • NHG, Nederlands Huisartsen Genootschap.NHG-Standpunt over medische check ups bij mensen zonder klachten. Utrecht: NHG, 2006a.
  • NHG, Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standpunt over medische check ups bij mensen zonder klachten. http: //nhg.artsennet.nl - NHG-Standpunten - NHG-Standpunt over medische check ups (geraadpleegd 21 augustus 2007). Utrecht: NHG,2006b.
  • POST, The Parliamentary Office of Science and Technology.POSTNOTE. Medical self-test kits. London: POST, 2003; 194.
  • RVZ, Raad voor de Volksgezondheid en Zorg.Advies Zelftests. Advies uitgebracht door de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg aan de minister van VWS. Den Haag: RVZ, 1999.
  • RVZ, Raad voor de Volksgezondheid en Zorg.Screening en de rol van de overheid. Publicatie nr. 08/03. Den Haag: RVZ, 2008.
  • Ryan A, Greenfield S, Wilson S.Prevalence and determinants of the use of self-tests by members of the public: a mixed methods study. BMC Public Health, 2006b; 6(193).
  • Ryan A, Wilson S, Greenfield S, Clifford S, McManus RJ, Pattison HM.Range of self-tests available to buy in the United Kingdom: an internet survey. Journal of Public Health, 2006a; 28(4): 370-374.
  • SACGT, Secretary’s Advisory Committee on Genetic Testing.Enhancing the Oversight of Genetic Tests: Recommendations of the SACGT. Maryland: SACGT/National Institutes of Health, 2000.
  • Staatsblad.Besluit van 20 februari 2002, houdende wijziging van het Besluit in-vitro-diagnostica. Den Haag: Staatsblad, 2002; 127.
  • Tijmstra T, Spijkers W, Broer J, Janssen WM, Jong PE de.Psychosociale gevolgen van een screening op microalbuminurie en op enkele andere risicofactoren. Ned Tijdschr Geneeskd, 2000; 144(51): 2460-4.
  • TNS Opinion & Social.Health in the European Union. Special Eurobarometer 272e / Wave 66.2. Brussels: Europese Commissie, 2007a.
  • Weijden T van der, Ronda G, Norg R, Portegijs P, Buntinx F, Dinant GJ.Diagnostische zelftests op lichaamsmateriaal; aanbod, validiteit en gebruik door de consument. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2007.
  • Westert GP, Verkleij H (red.). Zorgbalans. De prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg in 2004. RIVM-rapport nr. 260602001. Bilthoven/Houten: RIVM/Bohn Stafleu van Loghum,2006a.
  • Wilson S, Greenfield S, Pattison HM, Ryan A, McManus RJ, Fitzmaurice D, et al.Prevalence of the use of cancer related self-tests by members of the public: a community survey. BMC Cancer, 2006; 25(6): 215.
  • Wright AA, Katz IT.Home testing for HIV. New England J Med, 2006; 354: 437-40.
  • YouGov Ltd.Public attitudes to genetic testing. A quantitative study for the Human Genetics Commission. London: YouGov Ltd, 2003.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

BMI
Body Mass Index
Maat voor (over)gewicht in kg/(lengte in m2).
CE
Conformité Européene
COPD
Chronic obstructive pulmonary disease
Chronische obstructieve longziekten.
CT
Computer tomography
Röntgentechniek waarbij een computerprogramma meerdere afbeeldingen van het lichaam combineert tot dwarsdoorsneden of driedimensionale beelden van organen/weefsels.
DNA
Desoxyribo nucleic acid
Desoxyribonucleïnezuur. De drager van erfelijke informatie in alle bekende organismen.
EU
Europese unie
EU-25
De 25 landen die tussen 1 april 2004 en 1 januari 2007 de Europese Unie vormden
België, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden.
FDA
Food and Drug Administration (Verenigde Staten)
URL: http://www.fda.gov/cder
FOBT
Fecal Occult Blood Test
Test bij dikkedarmkankerscreening.
hiv
Human immunodeficiency virus
Humane Immunodeficiëntievirus.
LHV
Landelijke Huisartsen Vereniging
Artsennet. URL: http://www.lhv.nl
MRI
Magnetic resonance imaging
Magnetische Resonantie Computer Tomografie. Een onschadelijke beeldvormende techniek waarmee dwarsdoorsneden van het lichaam kunnen worden gemaakt. Het maakt gebruik van de eigenschap van atoomkernen om onder invloed van radiogolven zelf energie uit te gaan stralen.
NHG
Nederlands huisartsengenootschap
URL: http://www.nhg.org
soa
Seksueel overdraagbare aandoeningen

Definities

Betrouwbaarheid
Reproduceerbaarheid/herhaalbaarheid: de mate waarin bepalingen stabiel zijn in de tijd en tussen waarnemers/beoordelaars.
Cholesterol
Zonder cholesterol kan het lichaam niet goed functioneren, echter een teveel is schadelijk. Het lichaam maakt zelf cholesterol aan in de lever, wat normaal gesproken precies genoeg is. Het cholesterol bestaat grotendeels uit LDL en HDL deeltjes. LDL-cholesterol kan zich gemakkelijk in de wanden van de slagaders nestelen en vernauwingen veroorzaken. Daarom heet het ook wel ‘slecht’ cholesterol. Het HDL voert het teveel aan cholesterol af naar de lever, die ervoor zorgt dat het in de darmen komt en via de ontlasting uitgescheiden wordt. HDL-cholesterol wordt ook wel ‘goed’ cholesterol genoemd.
Coeliakie
Overgevoeligheid van de darmen voor het eiwit gluten. Dit eiwit komt voor in graansoorten als tarwe, haver, rogge, gerst en spelt. Naast darmklachten zijn de meest voorkomende klachten: bloedarmoede, weinig eetlust, overgeven, huilerigheid, depressiviteit, humeurigheid, botontkalking, groeistoornissen, ondergewicht, dunne armen en benen.
Coloscopie
Het bekijken van de hele dikke darm met een kleine camera bevestigd op een buisvormig toestel.
In vitro
In vitro (Latijn: in glas) is een term die wordt gebruikt voor biologische technieken die buiten het lichaam van het organisme worden toegepast.
Lactose-intolerantie
Ook wel melkintolerantie genoemd. Het enzym lactase is verantwoordelijk voor de afbraak en opname van lactose (melksuiker) in de darm. Bij het ontbreken van dit enzym kan de lactose die van nature in melk voorkomt niet afgebroken worden en kunnen er darmklachten ontstaan.
Prevalentie
Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.
Sensitiviteit
Het vermogen van de test bij aanwezigheid van een bepaalde ziekte deze ook daadwerkelijk te kunnen aantonen. Dit is het percentage zieke patiënten met een positieve (en dus juiste) testuitslag.
Specificiteit
Het vermogen van de test bij afwezigheid van een bepaalde ziekte deze ook daadwerkelijk te kunnen uitsluiten. Dit is het percentage van de niet-zieke patiënten met een negatieve (en dus juiste) uitslag.
Trombose
Vorming of aanwezigheid van bloedstolsel in bloedvat. Wanneer een bloedstolsel erg groot wordt, kan de bloedtoevoer naar een orgaan of weefsel geblokkeerd worden.
Validiteit
Geldigheid: de mate waarin werkelijk gemeten wordt wat bedoeld werd te meten.
Voorspellende waarde
Het percentage van de mensen met een positieve testuitslag dat daadwerkelijk de ziekte of aandoening heeft.
Ziekte van Pfeiffer
Een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een virus dat in het speeksel voorkomt. Dit virus veroorzaakt meestal een keelontsteking, koorts en vermoeidheid.
Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> versie 4.7, 22 maart 2012