Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Integraal gezondheidsbeleid
De uitvoering

Voorbeelden van integraal gezondheidsbeleid

In onderstaande tabel staan voorbeelden van integraal gezondheidsbeleid, waaronder het alcoholpreventiebeleid, het Convenant Gezond Gewicht en de gezonde wijkaanpak. Bij enkele voorbeelden staan verwijzingen naar documenten in het Kompas waar meer informatie te vinden is over het integraal gezondheidsbeleid.

Tabel 1: Voorbeelden van integraal gezondheidsbeleid.

Preventie gericht op

Integraal gezondheidsbeleid

Leefstijlthema's

Overmatig alcoholgebruik

Bij alcoholpreventiebeleid van de rijksoverheid zijn verschillende departementen betrokken. Het ministerie van VWS coördineert het beleid. Het beleid omvat onder andere voorlichtingscampagnes, wettelijke verkoopboden van alcohol en maatregelen gericht op uitgaansgelegenheden (VWS, 2005v).

Roken

Roken is door de rijksoverheid aangepakt door een combinatie van gezondheidsbeschermende maatregelen vanuit verschillende departementen, zoals het instellen van rookvrije openbare ruimten, het verbod op tabaksreclame en het heffen van accijnzen. Tegelijk zijn gezondheidsbevorderende mediacampagnes over roken uitgevoerd (VWS, 2005c).

Lichamelijke activiteit

Het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB) geeft een grote impuls aan sport en beweging in Nederland en richt zich op te-weinig-actieven. Het doel van het NASB is om te-weinig-actieven meer en structureel in beweging te brengen (NISB, 2010b). Behalve sportbeleid, kan ook ander gemeentelijk beleid leiden tot meer bewegen, zoals beleid vanuit de sectoren volksgezondheid, welzijn en ruimtelijke ordening.

Persoonskenmerken

Lichaamsgewicht

De ministeries van VWS en OCW hebben samen met acht maatschappelijke organisaties in november 2009 het Convenant Gezond Gewicht ondertekend. Deelconvenant 'Intersectoraal lokaal beleid' is Jongeren op Gezond Gewicht (JOGG). Dit is afgeleid van het Franse EPODE (Ensemble, Prévenons l'Obesité Des Enfants). Dit is een programma waarin een integrale en effectieve aanpak centraal staat om jongeren op gezond gewicht te houden en/of te brengen (Van Koperen & Seidell, 2010) (zie ook: Preventie gericht op lichaamsgewicht).

Fysieke en sociale omgeving

Voedselveiligheid

Bij beleid ten aanzien van de voedselveiligheid en de voedingsnota werken de ministeries van VWS en EL&I samen. Het ministerie van EL&I coördineert het beleid.

Leefomgeving

In het Nationaal Actieplan Milieu en Gezondheid zijn de speerpunten: het verbeteren van de kwaliteit van het binnenmilieu, het gezond ontwerpen en inrichten van de fysieke leefomgeving, het verbeteren van de informatievoorziening over de lokale leefomgeving aan burgers en het signaleren en volgen van milieugezondheidsproblemen. Verschillende ministeries werken hierin samen.

Verkeersveiligheid

In het strategisch plan (2008-2020) van verkeersveiligheid zijn veel andere partijen betrokken, en is VWS betrokken voor de onderwerpen drugs en alcohol.

Doelgroepen

Mensen met lage ses

Bij het Grotestedenbeleid zijn acht departementen betrokken. Het ministerie van VWS coördineert de sociale pijler (waarin gezondheid van mensen met een lage SES centraal staan) van het Grotestedenbeleid.

In de gezonde wijkaanpak werken tien departementen samen. Lokaal wordt in dit kader gewerkt aan gezonde leefstijl, gezonde leefomgeving en toegankelijkheid van zorg. Verschillende partijen, zoals woningbouwcorporaties, zorgverzekeraars en verschillende gemeentelijke diensten werken hierin samen.

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Koperen M van, Seidell JC.Overgewichtpreventie, een lokale aanpak naar Frans voorbeeld. Praktische Pediatrie, 2010; 2(mei): 10-14.
  • NISB, Nederlands instituut voor Sport en Bewegen.Nationaal actieplan sport en bewegen. http: //www.nasb.nl (geraadpleegd 28 oktober 2010). Bennekom: NISB, 2010b.
  • VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Evaluatie tabaksontmoediging. Den Haag: VWS, 2005c.
  • VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Alcoholbeleid. Brief van Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport aan de Tweede Kamer (27565.29). Den Haag: Sdu Uitgevers, 2005v.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

EL&I
Economische Zaken, Landbouw & Innovatie
De ministeries van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) en Economische Zaken (EZ) zijn opgegaan in het ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie (EL&I). www.http://www.rijksoverheid.nl/ministeries/eleni
OCW
Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen
URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/ocw
SES
Sociaal-economische Status
Positie die iemand inneemt in de sociale hiërarchie, gemeten aan de hand van opleiding, inkomen of beroepsstatus.
VWS
Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport
URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.17, 23 juni 2014
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.