School: Wat is het aanbod?

Gezonde School Gezondheidsonderzoek, overheid en wetgeving

Gezonde School

Aanbod voor scholen overweldigend

Het aanbod aan leefstijlinterventies voor scholen is overweldigend. Aanbieders van interventies die scholen benaderen zijn thema-instituten, GGD'en en verschillende andere landelijke en regionale organisaties, zoals gezondheidsfondsen, uitgeverijen en commerciële partijen. Voor veel scholen is het moeilijk om een keuze te maken uit het grote aanbod aan interventies.

I-database biedt overzicht van leefstijlinterventies gericht op preventie op school

In de I-database (Interventiedatabase) staat het aanbod van leefstijlinterventies die in Nederland worden uitgevoerd, onder meer op het gebied van preventie op school. Het RIVM Centrum Gezond Leven heeft hierbij een coördinerende en faciliterende rol. gezonde school

Direct naar:

Gezonde School biedt integrale en structurele aanpak

Het Programma Gezonde School gaat uit van het uitvoeren van een mix van activiteiten op verschillende niveaus (signalering, gezondheidseducatie, schoolomgeving, schoolbeleid en regelgeving) voor leerlingen, schoolpersoneel en ouders. Het gaat hier om een integrale aanpak. De school kiest met het programma Gezonde School weloverwogen prioriteiten in gezondheidsthema’s en biedt iedere leerling gedurende minimaal drie jaar op een zo intensief mogelijke wijze activiteiten aan. De activiteiten worden via een structurele aanpak verankerd en opgenomen in het schoolplan.

Handleiding Gezonde School biedt praktische ondersteuning

Het programma Gezonde School van het RIVM Centrum Gezond Leven heeft samen met professionals uit het veld en thema-instituten een Handleiding Gezonde School voor het basisonderwijs ontwikkeld. Deze handleiding biedt een praktische vraaggerichte werkwijze voor professionals om basisscholen te ondersteunen bij gezondheidsbevordering. De handleiding is gebaseerd op ervaringen met de Gezonde School Methode en aanverwante methodes die gebruikt worden om scholen te helpen bij het opnemen van gezondheid in hun schoolbeleid (zoals schoolSlag (Leurs et al., 2005; Leurs, 2008), Gezonde en Veilige School, Schoolkracht en Gezond op School).

Vignet voor scholen die structureel aan gezondheid werken

Het programma Gezonde School van het RIVM Centrum Gezond Leven faciliteert een vignet voor het primair onderwijs die structureel aan gezondheid werken. Het vignet is een plaquette die een basisschool op zijn schoolgebouw kan bevestigen. De school moet daarvoor voldoen aan een aantal indicatoren. Basisscholen kunnen dit vignet hier aanvragen.

Gezondheidsonderzoek, overheid en wetgeving

GGD voert periodiek gezondheidsonderzoek op school uit

In Nederland is bij wet (Wpg) geregeld dat leerlingen van 4 tot 18 jaar via school drie periodieke gezondheidsonderzoeken (PGO's) krijgen. Deze PGO's worden uitgevoerd door medewerkers van de GGD in de regio van de school. Het meten van lengte, gewicht, houding en het testen van ogen en oren zijn vaste onderdelen van het periodieke onderzoek. Zie ook: Jeugdgezondheidszorg.

Wettelijke bepalingen voor hygiëne, veiligheid en vakinhoud

Scholen moeten zich houden aan allerlei wettelijke bepalingen op het gebied van hygiëne en veiligheid op en rond de school. Deze worden nageleefd middels de Arbowet en het schoolhygiënisch toezicht. Dit laatste is een taak van de GGD. Ook bestaan er bepalingen over het aanbod en de inhoud van vakken als biologie, verzorging, maatschappijleer en lichamelijke oefening.

Ministerie stimuleert sport op school

De overheid zet sport in om de gezondheid van de jeugd op school te bevorderen. Zo heeft het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen onder andere het doel dat vanaf 2010 op 90% van alle scholen alle leerlingen dagelijks sporten, binnen of buiten schooluren (NISB, 2007).

Het beleidskader Sport, bewegen en onderwijs betreft gezamenlijk beleid van de ministeries van VWS en OCW om sport en onderwijs beter te verbinden, zodat de schoolgaande jeugd meer sport en meer beweegt (VWS, 2008q). Ook de maatschappelijke functie van sport biedt kansen, bijvoorbeeld door de inzet van sportverenigingen in het onderwijs (VWS, 2008p). Spil hier zijn ‘combinatiefunctionarissen’. Dit zijn werknemers die in twee of meer sectoren werken: onderwijs, sport en/of cultuur. Zij zorgen voor samenwerking tussen scholen en sportverenigingen. Zo maken meer jongeren kennis met sportverenigingen en kunnen scholen meer sport aanbieden. Onder de naam ‘Impuls brede scholen’ wil het ministerie dat in 2012 2.500 fulltime combinatiefunctionarissen aan de slag zijn (zie ook: Sport voor iedereen). Daarnaast wordt de school als belangrijke setting gezien voor het bevorderen van sportdeelname van de allochtone jeugd (VWS, 2008d).

Zie ook bij preventie gericht op lichamelijke activiteit: Wat is het aanbod?

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Leurs M.A collaborative approach to tailored whole-school health promotion: the schoolBeat study. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2008.
Leurs MT, Schaalma HP, Jansen MW, Mur-Veeman IM, St. Leger LH, Vries N de.Development of a collaborative model to improve school health promotion in the Netherlands. Health Promot Int, 2005; 20: 296-305.
NISB, Nationaal Instituut Sport en Bewegen.Nationaal Actieplan Sport en Bewegen. Settingplannen voor de aandachtsgebieden wijk, zorg en werk. 2007.
VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Programma Meedoen allochtone jeugd door sport 2006-2010. Den Haag,2008d.
VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.De kracht van sport. Den Haag, 2008p.
VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs. Den Haag, 2008q.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

GGD: Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst
Thema-insituten: Thema-insituten; Thema-instituten of gezondheidsbevorderende instellingen (GBI's) zijn landelijke expertisecentra op het terrein van de thema's roken, sport en bewegen, ongevallen en veiligheid, voeding en overgewicht, alcohol- en druggebruik, depressie/psychische problematiek, interculturalisatie en etnische minderheden, hiv/aids en andere soa, seksuele gezondheid, en seksuele geaardheid. De negen thema-instituten zijn: SOA Aids NL; Stichting Consument en Veiligheid; STIVORO; Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB); Trimbos-instituut; Rutgers Nisso Groep; Voedingscentrum; Schorer; en Pharos.
Wpg: Wet publieke gezondheid

Jongh DM de (RIVM). School: Wat is het aanbod? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Preventie\In verschillende settings\School, 21 september 2010.