Sociale steun: Wat is het aanbod en wie doet wat?

Posters en spotjes over eenzaamheid van Leger des Heils

Om het grote publiek te bereiken hing het Leger des Heils in 2004 posters bij de NS stations met de tekst ‘Stop Eenzaamheid. Help mee’. Ook waren er spotjes in vier varianten op televisie met de titel ‘Geloof jij dat je iets aan eenzaamheid kan doen?’. Zoals een spotje over een jonge vrouw die niet weet wat zij moet doen met haar vermoeden dat haar overbuurman eenzaam is. De boodschap is dat zij wel degelijk iets kan doen, al is het maar een keer gedag zeggen. Een ander voorbeeld van een televisiespotje staat op de website van het Leger des Heils.

De doelen van deze landelijke campagne waren (Van Tilburg & De Jong Gierveld, 2007):

• De samenleving ervan bewust maken dat veel Nederlanders zich eenzaam voelen.
• Een mentaliteitsverandering in de samenleving op gang brengen.

Handreiking voor bevordering signalering door hulpverleners

In de 'Handreiking Signaleringsnetwerken voor sociaal geïsoleerde ouderen' staat hoe professionals en vrijwilligers(organisaties) in een netwerk kunnen samenwerken voor signalering van en hulp aan sociaal geïsoleerde ouderen.

Het netwerk verzamelt signalen van ouderen die vereenzamen en bespreekt deze signalen tijdens bijeenkomsten.

De handreiking gaat in op het initiëren van het netwerk, de samenstelling van het netwerk, afspraken die het netwerk moet maken, voortgangs- en kwaliteitsbewaking, vaardigheden in signaleren en uitvoeringstaken van het netwerk (Van Doorn, 2006).

De doelgroepen van de handreiking zijn Stichting Welzijn Ouderen, GGD'en, gemeenten of andere mogelijke initiatiefnemers voor het opstarten van een netwerk. Daarnaast is de handreiking ook bedoeld voor potentiële netwerkleden als huisartsen, fysiotherapeuten, wijkagenten, huismeesters, medewerkers van welzijns-, vrijwilligers- en patiëntenorganisaties, buurthuizen, bibliotheken, woningcorporaties, thuiszorgorganisaties, verpleeg- en verzorgingshuizen, ziekenhuizen of RIAGG.

Het NIZW (nu Vilans) ontwikkelde de handreiking in 2006. De handreiking is onderdeel van het Werkboek Eenzaamheid Ouderen dat een van de producten is van het Innovatieprogramma Welzijn Ouderen.

Zie ook: Preventie gericht op ouderen.

Betere contacten tussen bewoners van woonzorgcentra

Het project 'Goed gezelschap in een groot huis' richt zich op het verbeteren van onderlinge sociale contacten en het bevorderen van vriendschappelijke relaties tussen bewoners in woonzorgcentra (Fokkema & Van Tilburg, 2005).

Het project bestaat uit twee groepsactiviteiten: gespreksgroepen en 'koffietijd'. In de gespreksgroepen halen deelnemers herinneringen op, wisselen zij informatie uit over huidige en vroegere interesses en bespreken zij verschillende thema’s. Een activiteitenbegeleider of een preventiefunctionaris begeleidt de gespreksgroepen. 'Koffietijd' heeft hetzelfde doel als de gespreksgroepen, maar heeft een informeler karakter.

De Radboud Universiteit Nijmegen ontwikkelde 'Goed gezelschap in een groot huis' als onderdeel van het eenzaamheidsprogramma van het Fonds Sluyterman van Loo (een stimuleringsfonds voor ouderenprojecten).

Contact met anderen via internet

Deelnemers aan het project 'Esc@pe... Als je wereld kleiner wordt' komen via internet in contact met anderen. Het doel van dit project is het voorkómen of tegengaan van eenzaamheid. De doelgroep bestaat uit eenzame ouderen die door chronische ziekte of handicap aan huis gebonden zijn.

Deelnemers krijgen gratis een computer en internetaansluiting en lessen in hoe e-mail en internet werken. Hun vaste bezoekvrijwilliger van het Rode Kruis of de Zonnebloem ondersteunt de deelnemers verder (Fokkema & Van Tilburg, 2006; Van Tilburg & De Jong Gierveld, 2007; Steyaert, 2004).

In het kader van het project is er een speciale website met op de deelnemers toegesneden informatie. Deze website biedt ook de mogelijkheid om met elkaar te chatten (lotgenotencontact), e-mailen en zich samen te ontspannen (spellen, hobby's) (Steyaert, 2004).

Sociale steun bij stoppen met roken en meer bewegen

Een voorbeeld van een interventie waarbij lotgenotencontact centraal staat is 'Pakje Kans - samen stoppen met roken'. Het doel van deze interventie van STIVORO is om samen met andere mensen in een groep te stoppen met roken. De opzet is dat het elkaar steunen en motiveren bijdraagt aan het beter kunnen volhouden van het niet roken (zie ook: Roken). 'Pakje Kans' is een groepstraining uitgevoerd door thuiszorg, GGD'en of de verslavingszorg.

Een ander voorbeeld waarbij lotgenotencontact centraal staat, is de interventie 'Beweegmaatje.nl'. Beweegmaatje is een ontmoetingsplek op het internet waar mensen iemand kunnen zoeken om mee te sporten. Het uitgangspunt is dat onderlinge sociale steun mensen motiveert om meer te bewegen. Beweegmaatje is een initiatief van het NIGZ, het NISB en het Voedingscentrum.