Voeding: Wat zijn de effecten?

Leefstijlinterventies in I-database gerangschikt naar beoordelingsniveau

In de I-database (Interventiedatabase) staat het aanbod van leefstijlinterventies die in Nederland worden uitgevoerd, onder meer over het thema voeding. Het gaat dan bijvoorbeeld om voorlichtingsinterventies over voeding of interventies ter verbetering van de eetgewoontes. Een onafhankelijke Erkenningscommissie beoordeelt de kwaliteit en effectiviteit van de interventies. De interventies in de I-database zijn gerangschikt naar beoordelingsniveau. Interventies met het hoogste beoordelingsniveau staan bovenaan, interventies zonder erkenning staan onderaan.

De beoordelingsniveaus zijn:

bewezen effectief
waarschijnlijk effectief
theoretisch goed onderbouwd.

Meer informatie over:

Veel factoren van invloed op effectiviteit

In hoeverre beleidsmaatregelen en preventieve activiteiten de beoogde effecten sorteren is afhankelijk van verschillende factoren. Het is van belang dat interventies aangrijpen op het brede scala van gedragsdeterminanten, die zowel persoonsgebonden als omgevingsgebonden kunnen zijn. Voorbeelden van persoonsgebonden factoren zijn intenties, gedachten, gevoelens en percepties. Voorbeelden van omgevingsfactoren zijn de beschikbaarheid en de bereikbaarheid van voedingsmiddelen.

Invoer logo heeft geleid tot minder zout en suiker in veel producten

Uit een eerste inventarisatie sinds het tweejarig bestaan van het gezondheidslogo 'Ik kies bewust' blijkt dat producten als soep en yoghurt minder suiker en zout bevatten. Producenten hebben de samenstelling van veel van hun producten aangepast om het 'Ik Kies Bewust' logo op hun producten te mogen voeren. Zij mogen het 'Ik Kies Bewust' logo pas voeren als zij voldoen aan strenge eisen voor het gehalte aan zout, suiker en verzadigd vet. Inmiddels zijn honderdduizenden kilo's minder suiker en tienduizenden kilo's minder zout en verzadigd vet op jaarbasis gebruikt voor de productie van een aantal voedingsproducten (Stichting Ik Kies Bewust, 2008b).

Gezondheidsraad kritisch over logo's

De Gezondheidsraad (GR) heeft de logo's 'Ik kies bewust' en 'Gezonde Keuze Klavertje' onder de loep genomen en stelt dat een gunstig effect van de logo's op productontwikkeling niet bewezen is, maar wel plausibel. Volgens de GR is er ook nog onvoldoende bekend over het gebruik van de logo's en etikettering door consumenten (GR, 2008). De GR stelt vast dat de criteria voor de beide logo's nog onvoldoende aansluiten bij de richtlijnen Gezonde Voeding. Doordat het bestaande assortiment uitgangspunt is en niet de huidige consumptie en de gewenste verbeteringen daarin, hebben ook producten die bij voorkeur slechts af en toe genuttigd zouden moeten worden een logo.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

GR, Gezondheidsraad.Gezonde voeding: logo's onder de loep. Den Haag: GR, 2008.
Stichting Ik Kies Bewust.Resultaten productinnovatie. Den Haag: Bewust Bulletin, 2008b; 1.

Busch MCM (RIVM), Breedveld BC (Voedingscentrum). Voeding: Wat zijn de effecten? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Preventie\Gericht op gezondheidsdeterminanten\Preventie gericht op leefstijl\Voeding, 23 juni 2010.