Lichamelijke activiteit: Wie doet wat?

Overheid stimuleert en subsidieert activiteiten die bewegen bevorderen

Het ministerie van VWS ondersteunt en subsidieert activiteiten die mensen verleiden tot een actieve leefstijl, waarin dagelijks bewegen de norm is. Een integrale aanpak van gemeenten, sportverenigingen en scholen is hierbij van belang, zoals in het Platform Sport, Bewegen en Onderwijs en het programma Impuls Brede Scholen, Sport en Cultuur. Daarnaast vraagt het ministerie aandacht voor een breder sportaanbod binnen sportclubs, om meer mensen te motiveren te gaan sporten. NOC*NSF realiseert hiervoor twaalf ‘proeftuinen nieuwe sportmogelijkheden’. Het ministerie van VWS stimuleert daarnaast de ontwikkeling van nieuwe passende sportprogramma’s bij sportverenigingen en sportbonden om speciale doelgroepen als bijvoorbeeld gehandicapten meer te laten bewegen. Bewegen moet voor iedereen vanzelfsprekend zijn, ook voor mensen met een beperking (VWS, 2006q).

Platform Sport, Bewegen en Onderwijs voor jongeren

Het Platform Sport, Bewegen en Onderwijs versterkt de verbinding tussen sport en onderwijs met als doel om meer jongeren te laten sporten en bewegen. De doelstelling voor 2012 is dat minimaal 50% van de jongeren van 4 tot 17 jaar aan de beweegnorm voldoet. In 2005 voldeed 40% aan die norm. Om dit te bereiken wil het Platform dat er meer vakmensen in de sport komen en dat effectieve interventies beter en vaker worden ingezet. Ook moet een intensievere integrale aanpak van scholen, sportclubs, naschoolse opvang en sportbuurtwerk meer sportieve activiteiten voortbrengen. Het Platform wil hierbij vooral inactieve jongeren en sporttalenten stimuleren. Het verenigt diverse partijen op het gebied van onderwijs, sport en kennis en geeft invulling aan het Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs van de ministeries van VWS en OCW (VWS, 2008q).

GGD, Thuiszorg en sportverenigingen stimuleren sport lokaal

De twaalf provinciale sportraden in Nederland adviseren en ondersteunen de sportverenigingen in hun provincie. Op lokaal niveau stimuleren de GGD'en en Thuiszorg (Actiz) een actieve leefstijl via cursussen, onderwijspakketten en fitheidtesten. Sport- en gezondheidscentra en (gehandicapten-)sportverenigingen bieden diverse sportactiviteiten aan.

Diverse landelijke organisaties betrokken bij bewegingsbevordering

Op landelijk niveau zijn diverse organisaties actief bij het bevorderen van lichaamsbeweging:

Ministerie van VWS: richt zijn beleid op het vergroten van de gezondheidswinst door sport en bewegen.
Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB): landelijk kennis- en innovatieinstituut op het terrein van sport en bewegen. Zij stimuleert sport en bewegen niet alleen voor de gezondheid, maar ook om participatie en leefbaarheid in steden te bevorderen. De uitvoering van onder andere het Nationaal Actieplan Sport en Bewegen (NASB), de 30minutenbewegen-campagne, de Bos-impuls en GALM is in handen van het NISB. NISB concentreert zich op doelgroepen die niet of nauwelijks actief zijn.
Nederlands Olympisch Comité * Nederlandse Sport Federatie (NOC*NSF): bevordert dat zoveel mogelijk inwoners van Nederland een leven lang sport beoefenen. De 71 aangesloten sportbonden bevorderen sportdeelname voor hun specifieke tak van sport.
Gezondheidsinstituut NIGZ: ondersteunt professionals en organisaties bij de ontwikkeling en uitvoering van gezondheidsbevordering op landelijk en lokaal niveau.
Sportservice.Net: helpt organisaties met de lokale implementatie van sportprojecten op scholen, in de sport, de zorg en de wijk. Zij werkt samen met VWS, NOC*NSF, NISB, NIGZ en sportbonden.
Vereniging Sport en Gemeenten (VSG): zet zich in voor sport op lokaal niveau.
Gehandicaptensport Nederland: zet zich in om mensen met een chronische aandoening, een handicap of een beperking te ondersteunen bij het vinden van een passende sport of beweegactiviteit.
Het RIVM Centrum Gezond Leven (CGL): werkt aan de versterking van doelmatige, samenhangende en effectieve lokale gezondheidsbevordering, onder meer op het gebied van lichamelijke activiteit. Het CGL bevordert het gebruik van de best passende leefstijlinterventies en ondersteunt lokale professionals door beschikbare interventies inzichtelijk te presenteren via het Loketgezondleven.nl en te beoordelen op kwaliteit, effectiviteit en samenhang.
Diverse onderzoeksinstellingen als TNO Kwaliteit van Leven, het RIVM Centrum voor Preventie- en Zorgonderzoek (PZO) en de universiteiten van Maastricht, Groningen, Utrecht, Rotterdam en het VUmc doen onderzoek naar beweegstimulering. Deze vijf universiteiten zijn verenigd in het Landelijk Overleg SportgezondheidsOnderzoek.
Diverse fondsen als ZonMw, de Nederlandse Hartstichting, KWF Kankerbestrijding, het Astmafonds en het Reumafonds financieren sport- en beweegprojecten. Ook voeren zij zelf een aantal activiteiten uit op het terrein van bewegen.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Platform Sport, Bewegen en Onderwijs Platform Sport, Bewegen en Onderwijs Geraadpleegd op 20 september 2010 URL: http: //www.sportbewegenenonderwijs.nl .
VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Samen voor sport. Den Haag, 2006q.
VWS, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport.Beleidskader Sport, Bewegen en Onderwijs. Den Haag, 2008q.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

GGD: Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst
NIGZ: Nationaal Instituut voor Gezondheidsbevordering en Ziektepreventie; URL: http://www.nigz.nl
NISB: Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen.; URL: http://www.nisb.nl
NOC*NSF: Nederlands Olympisch Comité * Nederlandse Sport Federatie; URL: http://www.sport.nl/nocnsf
OCW: Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen; URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/ocw
VWS: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport; URL: www.rijksoverheid.nl/ministeries/vws
ZonMw: Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie; URL: http://www.zonmw.nl

Definities

KWF Kankerbestrijding: URL: http://www.kwfkankerbestrijding.nl

Bakel AM van (RIVM), Wendel-Vos GCW (RIVM). Lichamelijke activiteit: Wie doet wat? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Preventie\Gericht op gezondheidsdeterminanten\Preventie gericht op leefstijl\Lichamelijke activiteit, 21 september 2010.