Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Zoeken
Preventie gericht op ouderen
Bereik en effectiviteit

Gedragsverandering levert ook bij ouderen gezondheidswinst op

Gezondheidswinst door gezonde leefstijl

Een mediterraan dieet (een dieet rijk aan onverzadigd vet en groente en fruit), matig alcohol gebruik, gemiddeld tot intensieve lichamelijke activiteit en niet-roken bij ouderen zijn ieder afzonderlijk geassocieerd met een lager sterftecijfer voor coronaire hartziekten, cardiovasculaire ziekten, kanker en andere aandoeningen (Knoops et al., 2004; Haveman-Nies et al., 2003; Van den Brink et al., 2005a; Simons et al., 2005). Onderzoek toont aan dat ouderen die over een follow-up periode van tien jaar mediterrane voeding eten, in die periode 20% minder risico op sterfte hebben dan ouderen die dat dieet niet volgen. Matig alcoholgebruik en matig tot intensieve lichaamsbeweging verlagen het risico met 20 tot 35%. Een combinatie van alle vier de leefstijlfactoren tezamen zorgt voor een significante mortaliteitsreductie van 60%, vergeleken met ouderen die deze leefstijl niet of gedeeltelijk volgen (Knoops et al., 2004). Als ouderen pas op de leeftijd van 75 jaar en ouder regelmatig gaan bewegen is er nog steeds een toename in de levensverwachting waar te nemen. Ouderen die van niets naar een beetje lichaamsbeweging gaan, boeken de meeste gezondheidswinst (Nied & Franklin, 2002).

Gezondheidswinst ook door stoppen met roken

Onderzoek heeft aangetoond dat niet-rokende ouderen langer leven dan ouderen die wel roken, gedurende de onderzoeksperiode (Knoops et al., 2004, Nusselder et al., 2000, Haveman-Nies et al., 2003, Peto et al., 2000, Taylor et al., 2002a). Volgens Knoops et al zorgt niet-roken bij ouderen in een follow-up periode van tien jaar voor een 35% lager risico op sterfte vergeleken met ouderen die wel roken. De niet-rokende populatie 70-plussers wordt ouder (+0,9 jaar voor mannen, +0,5 jaar voor vrouwen), leeft meer jaren zonder beperkingen (+1,2 jaar, +0,7 jaar) en het aantal jaren met beperkingen ligt lager dan dat van de gemengde roken niet-roken populatie 70 plussers (-0,3 jaar, -0,2 jaar) a. Tevens is het vóórkomen van beperkingen lager in een niet-rokende populatie van 70-plussers dan in een gemengde roken niet-roken populatie van 70 plussers (Nusselder et al., 2000). Verder is aangetoond dat stoppen met roken op latere leeftijd (ouder dan 65 jaar) ook gezondheidswinst met zich mee brengt (Burns, 2000; Peto et al., 2000; Taylor et al., 2002a). Mannelijke rokers die stoppen op de leeftijd van 65 jaar leven 1,4 tot 2,0 jaar langer, vrouwen 2,7 tot 3,7 jaar (Taylor et al., 2002a). Stoppen met roken op 60-jarige leeftijd zorgt er tevens voor dat het risico om te overlijden aan longkanker voor mannen 6% lager is en voor vrouwen 4,2% (gemeten op de leeftijd van 75 jaar, Peto et al., 2000).

a Dit zijn getallen op populatieniveau. Op individueel niveau kan de winst groter of kleiner zijn.

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Brink CL van den, Picavet HSJ, Bos GAM van den, Giampaoli S, Nissinen A, Kromhout D.Duration and intensity of physical activity and disability among European elderly men. Disability and Rehabilitation, 2005a; 27(6): 341-7.
  • Burns DM.Cigarette smoking among the elderly: disease consequences and the benefits of cessation. San Diego: Am J Health Promot., 2000; 14(6): 357-361.
  • Haveman-Nies A, Groot LCPGM de, Staveren WA.Relation of dietary quality, physical activity, and smoking habits to 10-year changes in health status in older Europeans in the SENECA study. Am J Public Health, 2003; 93(2): 318-23.
  • Knoops KTB, Groot LCPGM de, Kromhout D, Perrin A, Moreiras-Varela O, Menotti A, et al.Mediterranean diet, lifestyle factors, and 10-year mortality in elderly European men and women: the HALE project. JAMA, 2004; 292(12): 1433-9.
  • Nied RJ, Franklin B.Promoting and prescribing exercise for the elderly. East Lansing: Am Fam Physician, 2002; 65(3): 419-426.
  • Nusselder WJ, Looman CWN, Marang-van de Mheen PJ, Mackenbach JP.Smoking and the compression of morbidity. J Epidemiol Community Health., 2000; 54: 566-74.
  • Peto R, Darby S, Deo H, Silcocks P, Whitley E, Doll R.Smoking, smoking cessation, and lung cancer in the UK since 1950: combination of national statistics with two case-control studies. BMJ 2000; 321: 323-9.
  • Simons LA, Simons J, McCallum J, Friedlander Y.Impact of smoking, diabetes and hypertension on survival time in the elderly: the Dubbo study. Darlinghurst: Med J Aust, 2005; 182(5): 219-222.
  • Taylor DH, Hasselblad V, Henley J, Thun MJ, Sloan FA.Benefits of smoking cessation for longevity. Am J Public Health, 2002a; 92(6): 990-6.
Isken LD (RIVM), Harbers MM (RIVM). Gedragsverandering levert ook bij ouderen gezondheidswinst op. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Preventie\Gericht op doelgroepen\Ouderen, 30 maart 2009.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.6.1, 31 januari 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.