Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Zoeken

Microbiologische ziekteverwekkers in voedsel

Kort en bondig

De determinant, gezondheidsgevolgen en oorzaken

Omvang van het probleem

Kijk ook eens bij:

.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Doorduyn Y, Hofhuis A, Jager CM de, Zwaluw WK van der, Notermans DW, Pelt W van.Salmonella Typhimurium outbreaks in the Netherlands in 2008. Euro Surveill, 2008c; 13(44): pii=19026.
  • Doorduyn Y, Jager CM de, Zwaluw K van der, Friesema IHM, Heuvelink AE, Boer E de, et al.Filet américain oorzaak van eerste landelijke uitbraak van Shiga toxineproducerende E. coli O157-infecties. Infectieziekten Bulletin, 2006a; 17: 288-292.
  • Doorduyn Y, Jong AEI de, Pelt W van.Registratie voedselinfecties en -vergiftigingen bij de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Voedsel en Waren Autoriteit, 2009. RIVM-rapport nr. 330261003. Bilthoven, 2010a.
  • Friesema I, Sigmundsdottir G, Zwaluw K van der, Heuvelink A, Schimmer B, Jager C de, et al.An international outbreak of shiga toxin-producing Eschericha coli O157 infection due to lettuce, September-October 2007. Euro Surveill, 2008; 13(50): 18-22.
  • Greenland K, Jager C de, Heuvelink A, Zwaluw K van der, Heck M, Notermans D, et al.Nationwide outbreak of STEC O157 infection in the Netherlands, December 2008-January 2009: continuous risk of consuming raw beef products. Euro Surveill, 2009; 14(8): pii=19129.
  • Haagsma JA, Siersema PD, Wit NJ de, Havelaar AH.Disease burden of post-infectious irritable bowel syndrome in the Netherlands. Epidemiol Inf, 2010a; 138: 1650-1656.
  • Haagsma JA, Zanden BP van der, Tariq L, Pelt W van, Duynhoven YTPH van, Havelaar AH. Disease burden and costs of selected foodborne pathogens in the Netherlands, 2006. RIVM-rapport nr. 330331001. 2009c.
  • Havelaar AH, Duynhoven YTHP van, et al. Hoe veilig is ons voedsel? In: Ons eten gemeten. Gezonde voeding en veilig voedsel in Nederland. RIVM-rapport nr. 270555007. Houten: Bohn Stafleu van Loghum,2004: 115-172.
  • Havelaar AH, Wit MAS de, Koningsveld R van, Kempen E van.Health burden in the Netherlands due to infection with thermophilic Campylobacter spp. Epidemiol Infect, 2000; 125: 505-522.
  • Havelaar AH, Duynhoven YTHP van, Nauta MJ, Bouwknegt M, Heuvelink AE, Wit GA de, et al.Disease burden in the Netherlands due to infections with Shiga-toxin producing Escherichia coli O157. Epidemiol Infect, 2004; 132: 467-484.
  • Havelaar AH, Kemmeren JM, Kortbeek LM.Disease burden of congenital toxoplasmosis. Clin Inf Dis, 2007; 44(11): 1467-1474.
  • Havelaar AH, Vargas Galindo A, Kurowicka D, Cooke RM.Attribution of foodborne pathogens using structured expert elicitation. Foodborne Pathogens and Disease, 2008; 5(5): 649-59.
  • Kemmeren JM, Mangen MJJ, Duynhoven YHTP van, Havelaar AH. Priority setting of foodborne pathogens: Disease burden and costs of selected enteric pathogens. RIVM-rapport nr. 330080001. Bilthoven: RIVM,2006.
  • Kortbeek I, Hofhuis A, Nijhuis CD, Havelaar AH.Congenital toxoplasmosis and DALYs in the Netherlands. Mem Inst Oswaldo Cruz, 2009; 104(2): 370-373.
  • Kreijl CF van, Knaap AGAC, Busch MCM, Havelaar AH, Kramers PGN, Kromhout D, Leeuwen FXR van (eds), et al. Ons eten gemeten. Gezonde voeding en veilig voedsel in Nederland. RIVM-rapport nr. 270555007. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum,2004.
  • Mangen M-JJ, Havelaar AH, Bernsen RAJAM, Koningsveld R van, Wit GA de.The costs of human Campylobacter infections and sequela in the Netherlands: A DALY and cost-of-illness approach. RIVM-rapport nr. 250911004. Acta Agriculturae Scand Section C, 2005; 2: 35-51.
  • Mevius DJ, Pelt W van.Import van eieren leidt tot meer gastro-enteritis door Salmonella enteritidis. Infectieziekten Bulletin, 2004; 15: 429-445.
  • Pelt W van, Giessen AW van de, Leeuwen WJ van, Wannet W, Henken AM, Evers EG, et al.Oorsprong, omvang en kosten van humane salmonellose. Deel 1. Oorsprong van humane salmonellose met betrekking tot varken, rund, kip, ei en overige bronnen. Infectieziekten Bulletin, 1999b; 10(12): 240-243.
  • Pelt W van, Notermans D, Mevius DJ, Vennema H, Koopmans MPG, Duynhoven YTHP van.Trends in gastro-enteritis van 1996-2006: verdere toename van ziekenhuisopnames, maar stabiliserende sterfte. Infectieziekten Bulletin, 2008; 19: 24-31.
  • Pelt W van, Wit MAS de, Giessen AW van de, Leeuwen WJ van, Duynhoven YTHP van.Afname van infecties met Salmonella spp. bij de mens; demografische veranderingen en verschuivingen van serovars. Infectieziekten Bulletin, 1999a; 10(5): 121-124.
  • Pelt W van, Wit MAS de, Ronveaux O, Wannet WJB, Ligtvoet EJJ, Duynhoven YTHP van.Laboratory surveillance of bacterial gastroenteritis in the Netherlands, 1991-2000. Epidemiol Infect, 2003; 130: 431-441.
  • Tariq L, Haagsma J, Havelaar A.Cost-of-illness and disease burden in the Netherlands due to infections with Shiga-toxin producing Escherichia coli O157. J Food Prot, in press.
  • Vijgen SMC, Mangen MJJ, Kortbeek LM, Duynhoven YTHP van, Havelaar AH. Disease burden and related costs of cryptosporidiosis and giardiasis in the Netherlands. RIVM-rapport nr. 330081001. Bilthoven: RIVM,2007a.
  • Wit MAS de, Koopmans MPG, Kortbeek LM, Leeuwen WJ van, Bartelds AIM, Duynhoven YTHP van.Gastroenteritis in general practices in the Netherlands. Emerg Infect Dis 2001a; 7: 82-91.
  • Wit MAS de, Koopmans MPG, Kortbeek LM, Wannet WJB, Vinjé J, Leusden F van.Sensor, a population-based cohort study on gastroenteritis in the Netherlands: incidence and aetiology. Am J Epidemiol 2001b; 154: 666-74.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

BSE
Bovine spongiforme encephalopathie
DALY
Disability-Adjusted Life-Year
Maat voor ziektelast ('burden of disease') in een populatie (uitgedrukt in tijd); opgebouwd uit het aantal verloren levensjaren (door vroegtijdige sterfte), en het aantal jaren geleefd met gezondheidsproblemen (bijvoorbeeld een ziekte), gewogen voor de ernst hiervan (ziektejaarequivalenten). In deze maat komen drie belangrijke aspecten van de volksgezondheid terug, te weten 'kwantiteit' (levensduur) en 'kwaliteit' van leven, en het aantal personen dat een effect ondervindt.
EHEC
Enterohemorragische E. coli
Variant van de darmbacterie E. coli die darmbloedingen en ernstige nierklachten veroorzaakt.
GGD
Gemeentelijke/gewestelijke gezondheidsdienst
HACCP
Hazard Analysis Critical Control Points
Standaardmethode in de levensmiddelenindustrie voor de bewaking van de voedselveiligheid in het productieproces. In de Warenwetregeling Hygiëne van levensmiddelen is de verplichting opgenomen dat elke ondernemer werkt volgens een voedselveiligheidssysteem gebaseerd op HACCP. Dat betekent dat een risico-analyse moet worden gemaakt van het gehele productieproces; aangegeven wordt op welke punten er risico’s aanwezig zijn voor de voedselveiligheid en welke maatregelen moeten worden genomen om deze risico’s te vermijden.
IGZ
Inspectie voor de Gezondheidszorg
URL: http://www.igz.nl
KvW
Keuringsdienst van waren
Werkmaatschappij van de Voedsel- en warenauthoriteit. URL: http://www.vwa.nl/
NIVEL
Nederlands Instituut voor Onderzoek van de Gezondheidszorg
URL: http://www.nivel.nl
nVWA
nVWA
nieuwe Voedsel en Waren Autoriteit http://www.vwa.nl/
RIVM
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu
Bilthoven. Email: info@rivm.nl, URL: http://www.rivm.nl
VWA
Voedsel en waren autoriteit
Onderzoekt en bewaakt de veiligheid van voedsel en consumentenproducten. URL: http://www.vwa.nl
YLD
Year(s) lived with disability
YLL
Year(s) of life lost

Definities

Bacterie
Eéncellig levend wezen zonder kern.
Helmint
Worm die leeft als een parasiet (op of in en zich voedend ten koste van andere wezens).
Prion
Infectieus eiwit dat ziekten kan veroorzaken zoals BSE bij runderen en de variant Creutzfeld-Jacobziekte bij mensen.
Protozoön
Microscopisch ééncellig dierlijk organisme.
Schimmel
Draadvormige plant die geen bladgroen bevat maar bestaat uit een zwamvlok en zwamdraden.
Virus
Infectieus organisme; veel kleiner dan de kleinste bekende bacteriën.
Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> versie 4.7, 22 maart 2012