Zijn er verschillen naar geslacht en leeftijd?

Mannen ontvangen minder emotionele en instrumentele steun dan vrouwen

Mannen ontvangen minder emotionele ondersteuning als zij problemen hebben dan vrouwen. Ook de hoeveelheid instrumentele ondersteuning die mannen krijgen is lager dan de hoeveelheid die vrouwen aangeven te ontvangen. Mannen krijgen echter wél meer informatieve ondersteuning dan vrouwen.

Toch zijn er geen verschillen tussen mannen en vrouwen in de mate waarin zij deze hoeveelheden als tekorten ervaren.

Dit blijkt uit een onderzoek waarvan een link naar achtergrondinformatie onder Tweede Nationale Studie: patiëntenquête staat.

Na hartinfarct: vrouwen minder sociale steun dan mannen

Vrouwen ontvangen tot een jaar na een hartinfarct minder sociale steun dan mannen na een hartinfarct krijgen. Meer specifiek: vrouwen ontvangen minder informatie over het hartinfarct en het herstel. Bovendien krijgen zij te maken met zorgverleners die minder overtuigd zijn van hun hartproblemen. Ook melden vrouwen na een hartinfarct minder hulp van informele zorgverleners met huishoudelijke klussen. Daarnaast rapporteren gehuwde vrouwen die een hartinfarct gehad hebben minder steun van hun echtgenoten dan gehuwde mannen (Kristofferzon et al., 2003).

Vaker negatieve sociale interacties voor mannen

Met negatieve sociale interacties hebben mannen vaker te maken dan vrouwen. Mannen worden dus meer dan vrouwen geconfronteerd met anderen die koel reageren, afspraken niet nakomen, afkeurende opmerkingen of verwijten maken, hen onrechtvaardig behandelen, onredelijke eisen stellen en bemoeizuchtig zijn.

Zie voor achtergrondinformatie van het onderzoek waaruit dit blijkt: Tweede Nationale Studie: patiëntenquête.

Minder sociale steun op hogere leeftijd

Uit onderzoek onder een grote groep Nederlanders van achttien jaar en ouder blijkt dat de hoeveelheid ontvangen sociale steun lager is naarmate deze mensen ouder zijn. Dat geldt voor zowel emotionele ondersteuning bij problemen, instrumentele ondersteuning als voor informatieve ondersteuning. Echter, het ervaren tekort aan deze drie vormen van steun is ook lager naarmate de onderzoeksdeelnemers ouder zijn. Kennelijk hebben de oudere onderzoeksdeelnemers minder behoefte aan genoemde vormen van steun dan de jongere.

Zie ook thema Icoon interne verwijzing naar onderwerp Ouderen: Sociale steun.

Minder negatieve sociale interacties naarmate leeftijd stijgt

Uit onderzoek blijkt dat de hoeveelheid negatieve sociale interacties lager is naarmate mensen ouder zijn. Dat wil zeggen: hoe ouder de mensen die deelnamen aan het onderzoek des te minder de confrontatie met anderen die koel reageren, afspraken niet nakomen, afkeurende opmerkingen of verwijten maken, hen onrechtvaardig behandelen, onredelijke eisen stellen en bemoeizuchtig zijn.

Zie: Tweede Nationale Studie: patiëntenquête voor achtergrondinformatie over het onderzoek waaruit bovenstaande resultaten blijken.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Tweede Nationale Studie: patiëntenquête. Tweede Nationale Studie naar Ziekten en Verrichtingen in de Huisartspraktijk: patiëntenquête

Literatuur

Kristofferzon ML, Lofmark R, Carlsson M.Myocardial infarction: Gender differences in coping and social support. Journal of Advanced Nursing, 2003; 44: 360-74.

Begrippen en afkortingen

Definities

Emotionele ondersteuning: Voorbeelden van emotionele ondersteuning zijn: als anderen genegenheid tonen, een luisterend oor bieden, je opvrolijken, een duwtje in de goede richting geven, aansporen tot volhouden, je geruststellen of goede raad geven.
Informatieve ondersteuning: Als anderen laten merken wat zij van je verwachten, opbouwende kritiek geven, je laten begrijpen waarom je iets niet goed deed of andere informatie over je gedrag geven, dan is dit sociale steun in de vorm van informatieve ondersteuning.
Instrumentele ondersteuning: Instrumentele ondersteuning houdt in dat anderen je ergens heen brengen, je iets lenen, informatie geven over waar je iets kunt krijgen, hulp geven in bijzondere gevallen als ziekte, advies geven bij huishoudelijke problemen of praktische hulp bieden zoals boodschappen voor je doen.

Savelkoul M (RIVM). Zijn er verschillen naar geslacht en leeftijd? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheidsdeterminanten\Omgeving\Sociale leefomgeving\Sociale steun, 15 december 2011.