Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Sociale steun

Sociale steun samengevat

Sociale steun ontvang je binnen sociale relaties

Sociale steun bestaat uit interacties (wisselwerkingen) tussen mensen die tegemoet komen aan sociale basisbehoeften (zoals affectie, goedkeuring, erbij horen en veiligheid) van de ontvanger. Sociale steun ontvang je dus binnen relaties met andere mensen en heeft daarin de vorm van interacties. Voorbeelden van deze interacties zijn een compliment, advies of hulp bij klussen in en om het huis. Onder sociale steun vallen deze sociale interacties maar ook de tevredenheid daarmee. Tevredenheid is de mate waarin de sociale interacties overeenkomen met de behoeften.

Er zijn verschillende soorten sociale steun

Verschillende vormen van sociale steun zijn: emotionele ondersteuning zoals genegenheid of geruststelling, waardering, instrumentele ondersteuning (praktische hulp of advies), gezelschap en informatieve ondersteuning (informatie over gedrag).

Minder kans op overlijden door sociale steun

Mensen die veel sociale steun krijgen, hebben een hogere kans om langer te leven dan mensen met een vergelijkbare gezondheid die minder sociale steun krijgen.

Sociale steun beschermt tegen hart- en vaatziekten

Sociale steun beschermt tegen het ontstaan van hart- en vaatziekten. Vooral emotionele steun zorgt bovendien voor een gunstiger prognose bij mensen die al aan hart- en vaatziekten lijden.

Sociale steun beïnvloedt ook de psychische gezondheid

Gebrek aan sociale steun voor kinderen voorspelt psychische problemen op volwassen leeftijd. Bij volwassenen beschermt emotionele steun tegen het ontstaan van depressies en angststoornissen. Ook bij mensen met reuma, kanker en diabetes heeft sociale steun invloed op de psychische gezondheid.

Meer steun in groter sociaal netwerk

Hoe groter het sociaal netwerk, des te hoger de hoeveelheid verkregen steun, de tevredenheid hiermee en de mate van steun die mensen verwachten te krijgen als het nodig is.

Veel sociale steun van familie

De omvang van sociale steun van familie zoals ouders, kinderen, broers en zussen, is groot in Nederland. Het gaat hierbij om hulp in het huishouden, bij klussen, bij het opvangen van de kinderen en financiële steun.

Hogere sociaaleconomische status: meer tevreden over sociale steun

Ouderen met een hoger inkomen en een hogere opleiding zijn meer tevreden met de steun die zij krijgen van familie en vrienden dan ouderen met een lagere sociaaleconomische status.

Vrouwen ontvangen na hartinfarct minder sociale steun

Vrouwen ontvangen tot een jaar na een hartinfarct minder sociale steun dan mannen die een hartinfarct gehad hebben.

Ervaren van sociale steun in Nederland het hoogst

In Nederland is het percentage mensen dat veel sociale steun ervaart met ruim 34% het hoogste in de Europese Unie. Daarmee hoort Nederland samen met Denemarken, Zweden, Ierland en Groot-Brittannië bij de top vijf. Het percentage mensen dat veel sociale steun ervaart is het laagst in Finland. Finland vormt samen met Italië, Griekenland, Portugal en Frankrijk de vijf laagst scorende landen van de Europese Unie.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.