Wat zijn mogelijke gezondheidsgevolgen van eenzaamheid?

Eenzame mensen hebben minder gezonde leefstijl

Eenzame mensen hebben een minder gezonde leefstijl. Dit blijkt uit bestudering van verschillende onderzoeken waarin de relatie tussen eenzaamheid en gezonde leefstijl gemeten is (Yarcheski et al., 2004). Gezonde leefstijl is in deze onderzoeken een samengestelde maat voor lichaamsbeweging, gezond eten, ontspanning zoeken, matig middelengebruik (alcohol, sigaretten, cafeïne), veilig gedrag en regelmatige gezondheidscontroles door (tand)arts of zelf (gewicht). Het gevonden negatieve verband tussen eenzaamheid en gezonde leefstijl is zelfs groter dan dat tussen eenzaamheid en de andere bestudeerde voorspellers van gezonde leefstijl zoals sociale steun, ervaren gezondheidstoestand, eigen effectiviteit, eigenwaarde, leeftijd en inkomen (Yarcheski et al., 2004).

Eenzaamheid vermindert lichaamsbeweging

Voor specifiek lichaamsbeweging geldt dat eenzaamheid de hoeveelheid lichaamsbeweging gedurende twee jaren vermindert. Ook voorspelt eenzaamheid een grotere kans op verandering van lichaamsbeweging in inactiviteit (Hawkley et al., 2003). De onderzoekers concluderen op basis van dit onderzoek onder volwassenen van 50 tot 68 jaar dat eenzaamheid een onafhankelijke risicofactor is voor vermindering van lichamelijke activiteit en de kans vergroot dat lichamelijke activiteit na verloop van tijd stopt.

Eenzaamheid vergroot kans op roken

Ook voor roken bestaat een verband met eenzaamheid: eenzame mensen zijn vaker rokers dan mensen die niet eenzaam zijn. Uit onderzoek onder een grote groep volwassenen van 18 jaar en ouder in Australië blijkt dat de kans op roken in de groep mensen die eenzaam is, groter is dan in de groep die niet eenzaam is. Dit geldt ook na correctie voor andere factoren die het roken kunnen verklaren zoals burgerlijke staat, leeftijd, geslacht en overgewicht (Lauder et al., 2006).

Eenzaamheid kan leiden tot depressie en suïcide

Eenzaamheid kan tot een depressie leiden. Dit blijkt uit verschillende onderzoeken bij mensen van middelbare leeftijd en ouderen. Het gaat hierbij om studies die mensen gedurende enkele jaren volgden en waaruit blijkt dat mensen met eenzaamheidsgevoelens vaker een depressie krijgen (Green et al., 1992; Heikkinen & Kauppinen, 2004; Cacioppo et al., 2006; Heinrich & Gullone, 2006). Deze invloed van eenzaamheid op het later ontstaan van een depressie is onafhankelijk van andere risicofactoren zoals leeftijd, geslacht, etniciteit, opleiding, inkomen, burgerlijke staat, sociale steun en ervaren stress (Cacioppo et al., 2006).

Daarnaast zijn er in diverse onderzoeken verbanden gevonden tussen eenzaamheid en (poging tot) suïcide (Heinrich & Gullone, 2006).

Coronaire hartziekten door eenzaamheid

Er zijn aanwijzingen dat eenzaamheid de kans op het krijgen van hartaandoeningen vergroot, ook na correctie voor andere risicofactoren van coronaire hartziekten. In een prospectief onderzoek onder 25- tot 74-jarigen in de Verenigde Staten is een verband gevonden tussen eenzaamheid en het later ontwikkelen van coronaire hartziekten. Hoewel dit onderzoek plaatsvond bij zowel mannen als vrouwen werd alleen bij eenzame vrouwen een verhoogd risico op het krijgen van coronaire hartziekten gevonden. Een mogelijke verklaring hiervoor is het geringe aantal mannen dat hoog op eenzaamheid scoorde in dit onderzoek (Thurston & Kubzansky, 2009). Een verband tussen eenzaamheid en coronaire hartziekten is ook gevonden in een ander onderzoek. Daaraan namen mannen en vrouwen van 58 tot 90 jaar deel. Eenzaamheid blijkt in deze groep met een drie keer hogere kans op hartziekten samen te hangen. Het gaat hier echter om het gelijktijdig meten van eenzaamheid en hartaandoeningen. Daardoor is het onduidelijk of eenzaamheid tot hartaandoeningen leidt of andersom (Sorkin et al., 2002).