Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Verkeersgedrag
Geografische verschillen

Verkeersgedrag: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Vergeleken met andere Europese landen weinig alcohol in verkeer in Nederland

Vergeleken met andere Europese landen zitten in Nederland relatief weinig mensen met alcohol op achter het stuur. Dit geldt zowel voor een laag gebruik als voor een hoeveelheid alcohol die mogelijk boven de toegestane grens ligt. De percentages zijn het hoogst in Zuid-Europese landen en het laagst in de Scandinavische landen. In Nederland en andere West-Europese landen zegt ongeveer 20% wekelijks met alcohol op achter het stuur te zitten. In Zuid-Europese landen ligt dit percentage iets boven de 40%, in Oost-Europese landen rond de 11% en in de Scandinavische landen rond de 8% (SARTRE, 2004). Het percentage dat zegt achter het stuur te gaan zitten met een hoeveelheid alcohol die mogelijk boven de toegestane grens ligt is een stuk lager. In Nederland is dit minder dan 2%, net als in de Scandinavische landen, het Verenigd Koninkrijk, Polen, Estland en Hongarije (zie figuur 1).

Zie ook: object_document_1Hoeveel mensen vertonen onveilig verkeersgedrag?

Cyprioten rijden vaakst onder invloed van alcohol

Cyprioten zijn koplopers wat betreft rijden met alcohol: bijna 22% rapporteert dat men de afgelopen week reed met 'mogelijk meer alcohol op dan wettelijk toegestaan' (SARTRE, 2004). Als het gaat om onveilig gedrag in het verkeer springt Cyprus er overigens vaker uit. Cyprus is ook het land waar 46% van de autobestuurders vindt dat een gordel omdoen niet nodig is, mits men normaal rijdt. In Nederland is 11% deze mening toegedaan en het gemiddelde van alle deelnemende landen is 19%.

Veel Europese projecten maar nog weinig resultaten

Sinds de hiervoor beschreven resultaten van SARTRE-3 (Social Attitudes to Road Traffic Risk in Europe) zijn niet veel internationale vergelijkingen verschenen van verkeersgedrag. Wel is er een aantal Europese projecten gaande om onveilig verkeersgedrag internationaal in kaart te brengen met als doel de verkeersveiligheid in heel Europa te verbeteren. Hieronder worden enkele projecten beschreven. De links bij de projecten verwijzen naar de websites waar te zijner tijd resultaten beschikbaar komen.

SARTRE onderzoekt meningen en gedrag in het verkeer

De hiervoor beschreven resultaten zijn afkomstig van de derde ronde (2002) van SARTRE, een Europees project dat meningen over verkeersregels en verkeersgedrag onderzoekt. Het onderzoek werd eerder in 1991, 1996 en dus in 2002 uitgevoerd, met respectievelijk 15, 18 en 23 deelnemende landen (SWOV, 2010a). Aan SARTRE-4 in 2010 nemen 20 landen deel. In ieder land worden 1.000 bezitters van het autorijbewijs geïnterviewd over hun mening en ervaring op het gebied van risicoperceptie, snelheid, rijden onder invloed, gordelgebruik, onveilig verkeersgedrag, verkeershandhaving, verkeersmaatregelen, vervoerswijzen en voorzieningen in de auto. In SARTRE-4 worden naast automobilisten ook motorrijders en een nader te definiëren groep niet-bestuurders (fietsers, voetgangers, ov-gebruikers) bevraagd. Van SARTRE-4 zijn nog geen resultaten bekend.

DaCoTA onderzoekt verkeersgedrag in Europa voor beleidsmakers

Het Europese project DaCoTA (Road safety Data Collection, Transfer and Analysis) heeft ondermeer als doel om verkeersveiligheidsgegevens en -kennis beschikbaar te stellen aan beleidsmakers en andere 'stakeholders' in Europa (SWOV, 2010a). Daarbij wordt zo veel mogelijk gebruik gemaakt van eerder opgedane kennis, zoals van het Europese project SafetyNet (Thomas et al., 2009), lopend van 2004 tot en met 2008. De Nederlandse SWOV is nauw betrokken bij de zogenaamde 'Naturalistic Driving Observations'. Bij deze studies worden bestuurders en de wegomgeving door kleine camera’s en sensoren in het voertuig of langs de weg onopvallend geobserveerd. Daardoor is het mogelijk om de interactie tussen weggebruiker, voertuig, weg en andere weggebruikers te analyseren in normale omstandigheden, in conflictsituaties en bij ongevallen. Het doel is een methode te ontwikkelen voor het verzamelen van Europa-brede gegevens over blootstelling aan verkeersrisico's en over specifiek verkeersgedrag. Daarnaast heeft het tot doel informatie te verzamelen over bijna-ongevallen ('near-misses') en de onderliggende factoren om inzicht te krijgen in succesvol gedrag bij het vermijden van verkeersongevallen. Projecten met vergelijkbare doelen zijn PROLOGUE (PROmoting real Life Observations for Gaining Understanding of road user behaviour in Europe) en INTERACTION (Understanding driver interactions with in-vehicle technologies) (SWOV, 2010a).

Figuur 1: Percentage personen dat de afgelopen week heeft autogereden met mogelijk meer alcohol op dan wettelijk toegestaan in een aantal SARTRE landen (Bron: SARTRE, 2004).

Internationale vergelijking: % personen dat zegt wekelijks te rijden met te veel alcohol op

DRUID onderzoekt rijden onder invloed binnen Europa

DRUID (DRiving Under the Influence of alcohol, Drugs and medicines) is een groot Europees samenwerkingsverband waar ondermeer naar de risico’s van rijden onder invloed van alcohol en drugs wordt gekeken, en naar methoden om op drugsgebruik te testen (SWOV, 2010a). De SWOV voert binnen dit project een studie uit in Nederland naar de prevalentie van alcohol, drugs en medicijnen in het verkeer en de mate waarin ziekenhuisslachtoffers van een verkeersongeval onder invloed zijn van deze stoffen. Verder leidt de SWOV het werkpakket 'Enforcement', waarin drugstesten worden getest op hun wetenschappelijke waarde en praktische bruikbaarheid door de politie.

Zie ook:

.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

SWOV
Stichting Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid
URL: http://www.swov.nl/
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.