Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Seksueel gedrag
De determinant, gezondheidsgevolgen en oorzaken

Wat is seksueel gedrag?

Seksueel gedrag van invloed op gezondheid

Seksueel gedrag van mensen heeft zowel positieve als negatieve effecten op de gezondheid en het welzijn van mensen, maar er is vooral veel bekend over de negatieve effecten van seksueel gedrag. In het Kompas gaan we alleen in op onveilig seksueel gedrag, namelijk onveilig vrijen. Van onveilig vrijen is sprake als mensen onbeschermde geslachtsgemeenschap, anale seks of orale seks hebben met seksueel ervaren mensen en/of mensen die intraveneus drugs gebruik(t)en. Onveilig vrijen vergroot de kans op seksueel overdraagbare aandoeningen (soa) en kan leiden tot een ongewenste zwangerschap.

Onveilig seksueel gedrag in het Kompas

In het Kompas besteden we aandacht aan de volgende aspecten of afgeleiden van onveilig seksueel gedrag:

  • Geen of inconsequent condoomgebruik.
  • Het hebben van wisselende seksuele contacten.
  • Het aantal seksuele partners.
  • De leeftijd waarop jongeren voor het eerst seks hebben. Dit is een afgeleide maat voor onveilig seksueel gedrag, omdat jongeren die op jonge leeftijd met seks beginnen zich minder goed beschermen tegen seksuele risico’s.
  • Het gebruik van anticonceptie in het algemeen en de pil in het bijzonder.

Zie voor meer informatie over seksueel gedrag en aspecten die met seksuele gezondheid samenhangen:

  • Seksuele gezondheid in Nederland 2009 (volwassenen: seksueel gedrag en seksuele beleving, geboorteregeling, condoomgebruik en testgedrag, seksuele victimisatie en dwang).
  • Veilig vrijen bij jongeren. De stand van zaken 2007 en de ontwikkeling sinds 1997 (Kuyper et al., 2008) (jongeren: veilig vrijen, attitudes, kennis en vaardigheden, soa- en hiv-testen).
  • Seks onder je 25e (De Graaf et al., 2005b) (jongeren: relaties en seksueel gedrag, seksuele beleving, beschermingsgedrag en seksuele risico’s, overhalen en dwingen, seksuele oriëntatie).
.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Graaf H de, Meijer S, Poelman J, Vanwesenbeeck I.Seks onder je 25e. In opdracht van de Rutgers Nisso Groep en Soa Aids Nederland. Delft: Eburon, 2005b.
  • Kuyper L, Bakker F, Zimbile F.Veilig vrijen bij jongeren. De stand van zaken 2007 en de ontwikkeling sinds 1997. Utrecht: Rutgers Nisso Groep, 2008.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

hiv
Human immunodeficiency virus
Humane Immunodeficiëntievirus.
soa
Seksueel overdraagbare aandoeningen
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.