Hoeveel mensen gebruiken drugs?

Ongeveer één op de vier Nederlanders heeft ooit cannabis gebruikt

Van de Nederlanders van 15 tot en met 64 jaar gaf in 2005 ongeveer één op de vier (23%) aan ooit cannabis te hebben gebruikt (mannen: 29%, vrouwen 16%) (Van Laar et al., 2010, Bron: NPO). In 2005 gebruikte onteveer 3% van de ondervraagden cannabis in de maand voorafgaand aan de peiling (actuele gebruikers) en 5% gebruikte cannabis in het afgelopen jaar (recente gebruikers). Cannabisgebruik is het hoogst in de leeftijdsgroepen van 15 tot en met 24 en 25 tot en met 44 jaar (zie figuur 1).

Ongeveer één op de twaalf scholieren gebruikt cannabis

In 2007 lag het actuele gebruik van cannabis bij scholieren van 12 tot 19 jaar bij jongens hoger (10%) dan bij meisjes (6%) (zie tabel 1) (Monshouwer et al., 2008; Bron: Peilstation Scholieren); gemiddeld was bijna één op de twaalf (8%) een actuele gebruiker en had 17% ooit gebruikt. Van de 8% actuele gebruikers had ruim de helft (55%) niet meer dan één à twee keer cannabis gebruikt in de afgelopen maand. Een minderheid (14%) blowde meer dan tien keer: 18% van de jongens en 7% van de meisjes (Van Laar et al., 2010).

Bij jongeren neemt cannabisgebruik toe met de leeftijd

Het gebruik van cannabis neemt toe met de leeftijd. Maar weinig leerlingen van twaalf (2%) hadden in 2007 ervaring met cannabis. Op zestienjarige leeftijd had één op de drie (30%) ooit wel eens cannabis gebruikt.

Veel cannabisgebruik bij gedetineerde jongeren, spijbelaars en zwerfjongeren

Onder jongeren op speciale scholen en deelnemers aan spijbelprojecten zijn relatief veel actuele cannabisgebruikers: 32%. Nog hogere percentages treffen we aan onder jongens (62%) en meisjes (43%) die regelmatig spijbelen (zogenaamde school ‘dropouts’, waarvan een deel eveneens aan spijbelprojecten deelneemt) en jongeren in justitiële jeugdinrichtingen (circa 60%). Zwerfjongeren spannen de kroon met 87% actuele gebruikers (Van Laar et al., 2010).

Zie voor meer informatie over cannabis: url Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2009.

Veel minder gebruikers harddrugs dan cannabis

Het percentage mensen van 15 tot en met 64 jaar dat ooit harddrugs heeft gebruikt lag in 2005 met 3,4% voor cocaïne, 2,1% voor amfetamine, 4,3% voor XTC en 0,6% voor heroïne veel lager dan het ooitgebruik van cannabis (23%) (Van Laar et al., 2010; Bron: NPO). Bij mannen is het ooitgebruik van harddrugs wat hoger dan bij vrouwen. In de maand voorafgaand aan de peiling gebruikte minder dan 1% harddrugs (actueel gebruik).

De voorgaande cijfers zijn waarschijnlijk een onderschatting van het werkelijke gebruik. Het gebruik van harddrugs is namelijk niet eenvoudig te peilen via onderzoek onder de algemene bevolking, omdat bepaalde groepen gebruikers daarbij ondervertegenwoordigd kunnen zijn.

Ook bij scholieren is het harddruggebruik relatief laag

Ook bij scholieren in het voortgezet onderwijs (12 tot 19 jaar) lag in 2007 voor harddrugs het ooitgebruik veel lager dan voor cannabis. Met 2,4% is XTC de harddrug met het hoogste ooitgebruik onder scholieren. Daarna volgen amfetamine (1,9%), cocaïne (1,7%) en heroïne (0,8%). Bijna één op de 25 scholieren (3,8%) heeft één van deze middelen ooit gebruikt (Monshouwer et al., 2008).

Figuur 1. Percentage mensen van 15 tot en met 64 jaar dat ooit cannabis gebruikte en het percentage actuele gebruikers ^a in 2005, naar leeftijd (Rodenburg et al., 2007; Bron: NPO).

^aGebruik in laatste maand voorafgaand aan de peiling

Tabel 1: Percentage druggebruikers in het voortgezet onderwijs (12 tot 19 jaar) in 2007 (Monshouwer et al., 2008; Bron: Peilstation Scholieren).

Drug	Ooitgebruik (%)		Actueel gebruik ^a (%)
	jongens	meisjes	jongens	meisjes
cannabis	19,3	13,9	9,9	6,2
XTC	2,7	2,0	1,2	0,4
cocaïne	2,0	1,3	1,1	0,4
amfetamine	2,3	1,4	1,2	0,4
paddo's ^b	3,4	1,2	0,9	0,3
heroïne	0,9	0,7	0,6	0,2
enige harddrug ^c	4,4	3,2	2,2	0,9

^a Gebruik in laatste maand voorafgaand aan de peiling

^b Hallucinogene paddenstoelen

^c Cocaïne, amfetamine, XTC of heroïne

Zie ook: object_document_1 Achtergrond bij de gebruikte gegevensbronnen

Ook gebruik andere drugs dan cannabis hoger onder bepaalde groepen

Niet alleen cannabisgebruik maar ook gebruik van andere drugs komt in bepaalde groepen jongeren en jongvolwassenen vaker voor dan in de doorsnee bevolking. Zo is het percentage drugsgebruikers relatief hoog onder dak- en thuislozen, spijbelaars, jongeren in de residentiële jeugdzorg, jongeren in justitiële jeugdinrichtingen en jongeren en jongvolwassenen in het uitgaansleven (Van Laar et al., 2010). In 2008/2009 was bijvoorbeeld het percentage recente (=laatste jaar) XTC-gebruikers van 15-35 jaar onder bezoekers van clubs en grootschalige party's respectievelijk 16% en 31%, tegenover 3% onder leeftijdgenoten in de doorsnee bevolking (Van der Poel et al., 2010).

Zie voor meer informatie over harddruggebruik: url Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2009.

Naar boven

Bronnen en Literatuur

Bronnen

NPO. Nationaal Prevalentie Onderzoek
Peilstation Scholieren. Peilstationsonderzoek Scholieren (Trimbos)

Literatuur

Laar MW van, Cruts AAN, Oyen-Houben MMJ van, Meijer RF, Brunt T.Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2009. Utrecht: Trimbos-instituut, 2010.
Monshouwer K, Verdurmen J, Dorsselaer S van, Smit E, GorterA, Vollebergh W.Jeugd en riskant gedrag 2007. Kerngegevens uit het peilstationsonderzoek scholieren. Roken, drinken, drugsgebruik en gokken onder scholieren vanaf tien jaar. Utrecht: Trimbos-instituut, 2008.
Poel A Van der, Doekhie J, Verdurmen J, Wouters M, Laar M Van.Feestmeter 2008-2009: uitgaan en middelengebruik onder bezoekers van party's en clubs. Utrecht/Amsterdam: Trimbos-instituut/Bonger Instituut, 2010.
Rodenburg G, Spijkerman R, Eijnden R van den, Mheen D van de.Nationaal prevalentie onderzoek middelengebruik 2005. Rotterdam: IVO, 2007.

Laar MW van (Trimbos-instituut). Hoeveel mensen gebruiken drugs? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheidsdeterminanten\Leefstijl\Druggebruik, 7 december 2010.