Op 27 november 2014 is de nieuwe site VolksgezondheidEnZorg.info gelanceerd. In deze site worden Nationaal Kompas Volksgezondheid, Nationale Atlas Volksgezondheid, Zorgbalans, Kosten van Ziekten en Zorggegevens geleidelijk samengebracht tot een compleet en overzichtelijk geheel. Op termijn zullen de oude sites verdwijnen.
Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Alcoholgebruik

Alcoholgebruik samengevat

Alcoholgebruik heeft invloed op veel verschillende aandoeningen

Alcoholgebruik hangt samen met ongeveer zestig verschillende aandoeningen. Het heeft negatieve effecten op bijna alle organen van het menselijk lichaam. Vrouwen zijn gevoeliger voor alcoholgerelateerde schade dan mannen en kinderen en ouderen zijn gevoeliger dan volwassenen. Er is een klein aantal aandoeningen waarop het drinken van één tot enkele glazen alcohol per dag een risicoverlagend effect heeft. Dit geldt alleen bij mensen van middelbare leeftijd, die dagelijks zeer matig drinken.

Zes procent van de volwassenen drinkt meer dan richtlijn

Van de Nederlandse mannen boven de 19 jaar, drinkt 6,7% dagelijks meer dan de maximum aanbevolen hoeveelheid van twee glazen alcohol. Van de vrouwen boven de 19 jaar is drinkt 6,1% meer dan de maximum aanbevolen hoeveelheid van één glas alcohol per dag.

Eén op de zeven mannen is zware drinker

In 2012 dronk 14,1% van de Nederlandse mannen van 19 jaar en ouder minstens één keer per week meer dan zes glazen alcohol per dag. Van de vrouwen van 19 jaar en ouder dronk 6,9% minstens één keer per week meer dan vier glazen alcohol per dag.

Ruim twee derde van scholieren heeft ervaring met alcohol

In 2011 heeft 70% van de scholieren in het voortgezet onderwijs van 12 tot en met 18 jaar wel eens alcohol gedronken en 43% dronk in de afgelopen maand. 

Bingedrinken: 30% drinkt meer dan 5 glazen

In 2011 had bijna één op de drie (30%) 12- tot en met 18-jarigen in de afgelopen maand wel eens vijf glazen of meer alcohol bij één gelegenheid gedronken (‘binge drinken’). Er is weinig verschil tussen meisjes en jongens in bingedrinken. Van de zestienjarigen heeft 57% in de afgelopen maand wel eens aan binge drinken gedaan. Onder twaalfjarigen is dat 3%. Het percentage binge drinkers is het hoogst onder degenen die drinken: 68%.

Lager opgeleiden zijn vaker zware drinkers

Zwaar drinken komt meer voor bij mannen en vrouwen met een lage opleiding dan bij hoogopgeleiden. Ook bij jongeren geldt dat scholieren van 12-16 jaar met een lager schoolniveau vaker en meer drinken dan scholieren met een hoger schoolniveau. Er zijn minder drinkers onder Marokkanen en Turken dan onder autochtone Nederlanders. Dit geldt zowel voor volwassenen als voor jongeren.

Alcoholconsumptie in Nederland laag ten opzichte van rest Europa

Het alcoholgebruik in Nederland is laag ten opzichte van de rest van Europa. Nederlandse jongeren scoren daarentegen hoog ten opzichte van andere Europese landen als het gaat om vaak drinken en veel per keer drinken.

Preventie van schadelijk alcoholgebruik heeft verschillende vormen

Preventie van schadelijk alcoholgebruik gebeurt op verschillende manieren, zoals via regelgeving, voorlichting en kortdurende psychosociale interventies. Een integrale aanpak vergroot de kans op succes. Jongeren zijn de belangrijkste doelgroep voor preventie van schadelijk alcoholgebruik.

Verhogen minimumleeftijd voor kopen alcohol lijkt effectief

Maatregelen die de beschikbaarheid van alcohol beperken, zoals het verhogen van de minimumleeftijd om alcohol te kopen, lijken de alcoholverkoop te verminderen. Ook een prijsverhoging van alcohol leidt tot daling van de alcoholverkoop en –consumptie. Alcoholreclame leidt juist tot een toename van de alcoholconsumptie van jongeren.

Beperkte beschikbaarheid reduceert alcoholgebruik

Maatregelen die de beschikbaarheid van alcohol beperken reduceren het alcoholgebruik. Zo vermindert het instellen of verhogen van de minimumleeftijd om alcohol te kopen de alcoholconsumptie van jongeren. Een afname van het aantal verkooplocaties gaat gepaard met een afname in alcoholconsumptie en vice versa.Ten slotte lijkt het beperken van openingstijden te leiden tot minder alcoholgerelateerde problemen.Dit geldt zowel voor het vervroegen van toegangstijden, als voor het vervroegen van sluitingstijden. Voor effecten van beperkingen in aantal en openingstijden van verkooppunten is de bewijskracht minder sterk dan voor beperkingen in verkoopleeftijd.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.17, 23 juni 2014
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.