Welke factoren beïnvloeden de kans op de ziekte van Parkinson?

Determinanten nog grotendeels onbekend

De determinanten van de ziekte van Parkinson zijn nog grotendeels onbekend. Hoewel er sprake lijkt van vele en zeer diverse potentiële risicofactoren, zijn deze waarschijnlijk terug te voeren op een beperkt aantal moleculaire mechanismen die uiteindelijk leiden tot dopaminerge celdood. De belangrijkste mechanismen voor het ontstaan van de ziekte zijn (Greenamyre & Hastings, 2004, De Lau, 2005):

• mitochondriële disfunctie: het niet goed functioneren van mitochondria;
• oxidatieve schade: schade aan lichaamcellen en -weefsels die veroorzaakt wordt door zuurstof;
• stoornissen in een systeem verantwoordelijk voor afbraak en eliminatie van afwijkende of beschadigde eiwitten uit lichaamscellen (ubiquitine-proteasoom systeem).

Waarschijnlijk spelen niet-genetische factoren een rol, in interactie met genen die de gevoeligheid voor de ziekte bepalen (De Lau & Breteler, 2006).

Genetische factoren verantwoordelijk voor familiaire Parkinson

Sinds 1997 zijn enkele genmutaties ontdekt die verantwoordelijk zijn voor familiaire vormen van de ziekte van Parkinson. Het aandeel van deze monogenetisch bepaalde varianten wordt geschat op slechts 10% van alle ziektegevallen. In de overige gevallen wordt de ziekte beschouwd als een aandoening die het gevolg is van wisselwerking tussen diverse genetische en niet-genetische risicofactoren (De Lau & Breteler, 2006).

Gevoeligheid voor risicofactoren mogelijk genetisch bepaald

Er zijn aanwijzingen dat genetische factoren de gevoeligheid voor bepaalde exogene of endogene risicofactoren kunnen vergroten (Youdim & Riederer, 1997; Breteler et al., 1995a; Tan et al., 2000a; Huang et al., 2004; Healy et al., 2004). Een verband tussen gevoeligheid bevorderende genen en het risico van Parkinson is echter nog niet met zekerheid aangetoond (De Lau & Breteler, 2006).