Hoe vaak komt de ziekte van Parkinson voor en hoeveel mensen sterven eraan?

Huisartsenregistraties: 25.500 patiënten in 2003

Het aantal personen met de ziekte van Parkinson (jaarprevalentie) wordt geschat op 1,5 per 1.000 mannen en 1,7 per 1.000 vrouwen in 2003 (absoluut 11.700 mannen en 13.800 vrouwen). Deze schatting is gebaseerd op huisartsenregistraties. Met 'ziekte van Parkinson' wordt hier bedoeld: de ziekte van Parkinson en ander parkinsonisme.

Het aantal personen met parkinsonisme neemt toe met de leeftijd.

Aantal patiënten hoger op basis van epidemiologisch onderzoek

Uit eerdere schattingen is gebleken dat het aantal gevallen van parkinsonisme in epidemiologisch onderzoek een factor 2 tot 2,5 hoger is dan in huisartsenregistraties (Maas et al., 1997). Een mogelijke verklaring ligt in het geleidelijk progressieve ziektebeeld. Symptomen als trillen en traagheid van bewegen worden door zowel huisarts als patiënt vaak beschouwd als onderdeel van het normale verouderingsproces. Daardoor wordt de diagnose pas veel later gesteld of helemaal niet als de patiënt voortijdig overlijdt. Bovendien zijn de gehanteerde diagnostische criteria in de klinische praktijk mogelijk strenger dan in epidemiologisch bevolkingsonderzoek.

Recente gegevens afkomstig van bevolkingsonderzoek zijn niet beschikbaar.

Huisartsenregistraties: 5.000 nieuwe gevallen in 2003

Op basis van huisartsenregistraties wordt het aantal nieuwe gevallen van parkinsonisme (incidentie) geschat op 0,33 per 1.000 mannen en 0,28 per 1.000 vrouwen in 2003 (absoluut 2.700 mannen en 2.300 vrouwen).

Het aantal nieuwe gevallen neemt toe met de leeftijd (zie ook: Prevalentie, incidentie en sterfte naar leeftijd en geslacht).

Ongeveer 2.200 patiënten in verpleeghuizen

Patiënten met parkinsonisme die langdurig zijn opgenomen in een verpleeghuis, zijn niet in de huisartsenregistraties meegeteld. Het aantal personen met parkinsonisme in een verpleeghuis wordt in 2003 geschat op 2.200. Deze schatting is gebaseerd op gegevens uit de Landelijke Zorgregistratie Verpleeghuizen (LZV) en van het Centraal Administratie Kantoor Bijzondere Zorgkosten (CAK).

In 2005 stierven 1.024 mensen aan parkinsonisme

In 2005 stierven 6,4 per 100.000 mannen en 6,1 per 100.000 vrouwen met parkinsonisme (ICD-10-code G20-22) als primaire doodsoorzaak. Absoluut waren dit 518 mannen en 506 vrouwen. Bij de sterftecijfers moet rekening worden gehouden met onderregistratie omdat parkinsonisme zelden de directe doodsoorzaak is. De patiënten overlijden doorgaans aan longcomplicaties, urineweginfecties en andere ouderdomsaandoeningen.

details Achtergronden en details bij cijfers uit huisartsenregistraties

details Beschrijving van gebruikte gegevensbronnen

details Prevalentie, incidentie en sterfte naar leeftijd en geslacht (periode 2003-2005)

Meer recente gegevens beschikbaar

Recentere gegevens naar leeftijd en geslacht zijn te vinden in: details Incidentie, prevalentie en sterfte.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Maas IAM, Gijsen R, Lobbezoo IE, Poos MJJC (red.).Volksgezondheid Toekomst Verkenning 1997. I De gezondheidstoestand: een actualisering. Maarssen: Elsevier/De Tijdstroom, 1997.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

ICD-10: International Classification of Diseases, tenth revision

Speelman JD (AMC), Poos MJJC (RIVM). Hoe vaak komt de ziekte van Parkinson voor en hoeveel mensen sterven eraan? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen\Zenuwstelsel en zintuigen\Ziekte van Parkinson, 17 mei 2010.