Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Zoeken

Ziekte van Parkinson

Kort en bondig

De ziekte, de determinanten en de zorg voor de patiënt

Omvang van het probleem

Geografische verschillen

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Aalbersberg RO.Landelijk Overleg ziekte van Parkinson. Logopedie en Foniatrie, 1995; (12): 323-326.
  • Beyer MK, Herlofson K, Arsland D, Larsen JP.Causes of death in a community-based study of Parkinson's disease. Acta Neurol Scand, 2001; 103(1): 7-11.
  • Braak H, Braak E, Yilmazer D, Vos RA de, Jansen EN, Bohl J.Pattern of brain destruction in Parkinson's and Alzheimer's diseases. J Neural Transm, 1996; 103(4): 455-490.
  • Breteler MMB, Groot RRM de, Romunde LKJ van, Hofman A.Risk of dementia in patients with Parkinson's disease, epilepsy, and severe head trauma: a register-based follow-up study. Am J Epidemiol 1995b; 142: 1300-1305.
  • Breteler MMB, Tzourio C, Manubens-Bertran J-M, Lopez-Pouza S, Rocca WA, Alperovitch A.Risk factors for Parkinson's disease: a population-based case-control study (Europarkinson). Neurology 1995a; 45 (Suppl. 4): A214.
  • Campenhausen S von, Bornschein B, Wick R, Botzel K, Sampaio C, Poewe C, et al.Prevalence and incidence of Parkinson's disease in Europe. Eur Neuropscychopharmacol, 2005; 15(4): 473-490.
  • Fall PA, Saleh A, Fredrickson M, Olsson JE, Granérus AK.Survival time, mortality, and cause of death in elderly patients with Parkinson's disease: a 9-year follow-up. Mov Disord, 2003; 18(11): 1312-1316.
  • Greenamyre JT, Hastings TG.Biomedicine: Parkinson's - divergent causes, convergent mechanisms. Science, 2004; 304: 1120-1122.
  • Healy DG, Abou-Sleiman PM, Lees AJ, et al.Tau gene and Parkinson's disease: a case-control study and meta-analysis. J Neurol Neurosurg Psychiatry, 2004; 75: 962-965.
  • Huang X, Chen PC, Poole C.APOE-epsilon2 allele associated with higher prevalence of sporadic Parkinson disease. Neurology, 2004; 62: 2198-2202.
  • Keus SH, Hendriks HJ, Bloem BR, Bredero-Cohen AB, Goede CJ de, Haaren M van, et al. KNGF-richtlijn Ziekte van Parkinson. Amersfoort: KNGF,2004.
  • Koller WC.How accurately can Parkinson's disease be diagnosed? Neurology 1992; 42: suppl. 6-16.
  • Lau LML de, Breteler MMB.Epidemiology of Parkinson's disease. Lancet Neurology, 2006; 5: 525-535.
  • Lau LML de, Giesbergen PCLM, Rijk MC de, Hofman A, Koudstaal PJ, Breteler MMB.Incidence of parkinsonism and Parkinson disease in a general population; The Rotterdam Study. Neurology, 2004; 63: 1240-1244.
  • Lau LML de.Incidence, Risk and Prognosis of Parkinson Disease. Proefschrift Rotterdam: Erasmus Universiteit, 2005.
  • Maas IAM, Gijsen R, Lobbezoo IE, Poos MJJC (red.).Volksgezondheid Toekomst Verkenning 1997. I De gezondheidstoestand: een actualisering. Maarssen: Elsevier/De Tijdstroom, 1997.
  • Maras C, Rochon P, Lang AE.Predicting motor decline and disability in Parkinson disease: a systematic review. Arch Neurol, 2002; 59(11): 1724-1728.
  • Poos MJJC, Smit JM, Groen J, Kommer GJ, Slobbe LCJ. Kosten van ziekten in Nederland 2005. RIVM-rapport nr. 270751019. Bilthoven: RIVM,2008.
  • Post B, Merkus MP, Haan RJ de, Speelman JD.Prognostic factors for the progression of Parkinson's disease: a systematic review. Mov Disord (published online), 2007.
  • Pritchard C, Baldwin D, Mayers A.Changing patterns of adult (45-74 years) neurological deaths in the major Western world countries 1979-1997. Public Health, 2004; 118(4): 268-83.
  • Rijk C de, Bijl RV.De prevalentie van psychische stoornissen bij mensen met de ziekte van Parkinson. Ned Tijdschr Geneeskd 1998; 142: 27-31.
  • Rijk K de, Bijl R.Psychische problemen bij Parkinson. Utrecht: NcGv, 1996.
  • Rijk MC de, Breteler MMB, Breeijen JH den, Launer LJ, Grobbee DE, Meché FGA van der, et al.Dietary antioxidants and Parkinson's disease: the Rotterdam Study. Arch Neurol, 1997b; 45: 782-5.
  • Rijk MC de, Breteler MMB, Graveland GA, Ott A, Grobbee DE, Meché FGA van der, et al.Prevalence of Parkinson's disease in the elderly: The Rotterdam Study. Neurology, 1995b; 45: 2143-2146.
  • Rijk MC de, Breteler MMB, Graveland GA, Ott A, Meché FGA van der, Hofman A.De prevalentie van parkinsonisme en de ziekte van Parkinson bij ouderen; het ERGO-onderzoek. Ned Tijdschr Geneeskd 1996a; 140: 196-200.
  • Rijk MC de, Breteler MMB, Ott A, Graveland GA, Meché FGA van der, Hofman A.Prevalence of Parkinson's disease with and without dementia: The Rotterdam Study. In: Knook DL, Dittmann-Kohli F, Duursma SA, et al. (eds.). Ageing in a changing Europe. Abstract book of the third European Congress of Gerontology. Utrecht: Netherlands Institute of Gerontology, 1995.
  • Rijk MC de, Rocca WA, Anderson DW, Melcon MO, Breteler MMB, Maraganore DM.A population perspective on diagnostic criteria for Parkinson's disease. Neurology 1997a; 48: 1277-1281.
  • Rijk MC de, Tzourio C, Breteler MMB, Dartigues JF, Amaducci L, Lopez-Pusa S, et al.Prevalence of parkinsonism and Parkinson's disease in Europe: the EUROPARKINSON collaborative study. J Neurol Neurosurg Psychiatry, 1997c; 62: 10-15.
  • Rijken PM, Foets M, Peters L, Bruin AF de, Dekkers J.Patiëntenpanel chronisch zieken: kerngegevens 1998. Utrecht: NIVEL, 1999.
  • Speelman JD, Bosch DA.Continue elektrische thalamus-stimulatie voor de behandeling van farmacotherapie-resistente tremor. Ned Tijdschr Geneedkd 1995; 139: 926-930.
  • Speelman JD, Esselink RAJ, Schuurman PR, Bie RMA de, Bosch DA.Stereotactische neurochirurgie bij de behandeling van de ziekte van Parkinson. Ned Tijdschr Geneeskd 2001; 145: 853-858.
  • Speelman JD.Parkinson's disease and stereotaxic neurosurgery [thesis]. Amsterdam: Rodopi, 1991.
  • Tan EK, Khajavi M, Thornby JI, Nagamitsu S, Jankovic J, Ashizawa T.Variability and validity of polymorphism association studies in Parkinson's disease. Neurology, 2000a; 55: 533-538.
  • Tanner CM.Epidemiology of Parkinson's disease. Neurologic Clinics 1992; 10: 317-330.
  • Warrenburg BPC van de, Scheffer H, Heutink P, Bloem BR.De ziekte(n) van Parkinson: recente genetische inzichten. Ned Tijdschr Geneeskd, 2007; 151(30): 1665-1668.
  • Wolters ECH, Laar T van.Bewegingsstoornissen. Amsterdam: VU Uitgeverij, 2003.
  • Youdim MBH, Riederer P.Understanding Parkinson's disease. Scientific American 1997; 1: 52-59.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

ADL
Activiteiten van het dagelijks leven
CBS
Centraal Bureau voor de Statistiek
URL: http://www.cbs.nl
DSM
Diagnostic and statistical manual of mental disorders
Classificatie voor psychische stoornissen. De DSM is ontwikkeld onder verantwoordelijkheid van de American Psychiatric Association. De vierde editie (DSM-IV) verscheen in 1994. De evidence-based tekstrevisie daarvan (DSM-IV-TR) verscheen in 2000.
EQ-5D
EuroQol (5 Dimensies)
Vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. Het instrument meet, zoals de naam al zegt, 5 dimensies (mobiliteit, zelfzorg, dagelijkse activiteiten, pijn/andere klachten, angst/depressie). Elke dimensie bestaat uit één item waarbij drie niveaus worden onderscheiden (geen problemen, enige problemen, veel problemen).
GHQ
General health questionnaire
Meetinstrument voor de opsporing van potentiële psychische stoornissen bij mensen in de eerste lijn.
ICD
International Classification of Diseases
Internationale classificatie van ziekten.
ICD-10
International Classification of Diseases, tenth revision
ICD-9
International Classification of Diseases, ninth revision
ICPC
International classification of primary care
KNGF
Koninklijk Nederlands Genootschap Fysiotherapie
URL: http://www.kngf.nl/
LMR
Landelijke Medische Registratie (Prismant)
PET
Positron emission tomography
SPECT
Single-photon emission computed tomography
Techniek om het functioneren van organen in beeld te brengen.

Definities

Levensverwachting
Het gemiddeld aantal nog te verwachten levensjaren op een bepaalde leeftijd.
Mitochondrium
Celorganel dat belangrijk is voor de energielevering en de stofwisseling van de cel.
Neurotransmitter
Lichaamseigen stof die prikkels overbrengt tussen zenuwen onderling en tussen zenuwen en spieren.
Primaire doodsoorzaak
De ziekte of de gebeurtenis waarmee de aaneenschakeling van gebeurtenissen die tot de dood leidde, startte. Men spreekt hierbij wel van de onderliggende ziekte of het grondlijden (Bron: CBS).
Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> versie 4.7, 22 maart 2012