Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Gehoorstoornissen
Omvang van het probleem

Neemt het aantal mensen met gehoorstoornissen toe of af?

Enquête-onderzoek: in jaren negentig daling aantal ouderen met gehoorbeperkingen

Het percentage mensen met een gehoorbeperking in de totale bevolking, zoals vastgesteld in de landelijke CBS-POLS, gezondheid en welzijn enquête, was redelijk stabiel in de periode 1989-2000. Wel nam het aantal mensen met gehoorbeperkingen in de oudste leeftijdsgroep (65+) af in periode 1989-1999 (zie figuur 1). In deze periode daalde het percentage voor deze leeftijdsgroep van 9,5% in 1989 tot 7,0% in 1999. In hoeverre deze daling is toe te schrijven aan een toegenomen gebruik van hoortoestellen en/of verbeterde hoortoestellen is niet bekend.

De dalende trend voor de leeftijdsgroep van 65 jaar en ouder heeft zich in de periode 1999-2009 niet voortgezet (zie figuur 1).

Huisartsenregistratie: geen verandering aantal ouderen met slechthorendheid in jaren tachtig en negentig

In de periode 1990-2007 is de prevalentie van lawaai- en ouderdomsslechthorendheid in de huisartsenregistraties CMR-Nijmegen e.o. en RNH zowel voor mannen als voor vrouwen vrijwel constant gebleven (zie figuur 2). Dit geldt ook voor het aantal nieuwe gevallen (incidentie), al is het met grote schommelingen (zie figuur 3).

Toename slechthorendheid door vergrijzing

Omdat het vóórkomen van slechthorendheid of doofheid sterk toeneemt met de leeftijd, is de verwachting dat het aantal mensen met slechthorendheid in Nederland in de nabije toekomst zal toenemen. Dit als gevolg van de groei en vergrijzing van de bevolking. Op basis van alleen demografische ontwikkelingen is de verwachting dat het absoluut aantal mensen met slechthorendheid tussen 2007 en 2025 met ongeveer 38% zal toenemen. Waarschijnlijk zal de werkelijke stijging minder sterk zijn, door een beter preventiebeleid, onder andere door invoering van de Richtlijn Preventie Beroepsslechthorendheid. Als gevolg van dit verbeterde preventiebeleid wordt een afname verwacht van het aantal mensen met lawaaidoofheid, door verminderde blootstelling aan lawaai op de arbeidsplaats.

Zie ook: Preventie op de werkplek

Geen aanwijzingen voor toename van gehoorbeperkingen onder jongeren

Er zijn geen aanwijzingen voor een toename van gehoorbeperkingen onder tieners en jongvolwassenen. Ook lijkt er geen sprake van een aanmerkelijk gehoorverlies bij jongeren onder de 21 jaar als gevolg van blootstelling aan harde muziek. Dit concludeert de 'Scientific Committee on Emerging and Newly-Identified Health Risks' (SHENIR) op basis van internationale epidemiologische onderzoeken (SHENIR, 2008).

Figuur 1: Trend in beperkingen in het gehoor a in de periode 1989-2009, voor leeftijdsgroepen 45-64 jaar en 65 jaar en ouder (Bron: CBS-GE en CBS-POLS, gezondheid en welzijn).

POLS_slechthorendheid_trend_1989-2009

a met grote moeite of niet in staat zijn een gesprek te voeren met één ander persoon of een gesprek te volgen in een groep van 3 of meer personen.

Figuur 2: Trend in jaarprevalentie van lawaai- en ouderdomsslechthorendheid in de periode 1990-2007 (3-jarig voortschrijdend gemiddelde); gestandaardiseerd naar de bevolking van 1990 en geïndexeerd (1991 is 100) (Bron: CMR-Nijmegen e.o. en RNH).

Trend_slechthorendheid_prevalentie_1991_2006

Figuur 3: Trend in incidentie van lawaai- en ouderdomsslechthorendheid naar geslacht in de periode 1990-2007 (3-jarig voortschrijdend gemiddelde); gestandaardiseerd naar de bevolking van 1990 en geïndexeerd (1991 is 100) (Bron: CMR-Nijmegen e.o. en RNH).

Trend_slechthorendheid_incidentie_1991_2006
.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • SHENIR, Scientific Committee on Emerging and Newly-Identified Health Risks.Scientific opinion on the Potential health risks of exposure to noise from personal music players and mobile phones including a music playing function. 2008.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.