Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Epilepsie
Omvang van het probleem

Neemt het aantal mensen met epilepsie toe of af?

Aantal mensen met epilepsie vrij stabiel

De prevalentie van epilepsie is vrij stabiel gebleven tussen 1990 en 2007 (figuur 1). Vanaf 2002 lijkt de prevalentie licht te stijgen. Dit heeft waarschijnlijk deels te maken met de vergrijzing: de levensverwachting is toegenomen en epilepsie komt vaker voor op hogere leeftijd. Voor een ander deel zal het te maken hebben met een verbeterde diagnostiek van epilepsie. Op basis van alleen demografische ontwikkelingen is de verwachting dat het absolute aantal personen met epilepsie tussen 2007 en 2025 met 16,5% zal stijgen.

Ontwikkelingen in neonatologie beïnvloeden mogelijk incidentie

Ontwikkelingen in de verloskunde en neonatologie kunnen leiden tot enige verschuiving in het voorkomen van epilepsie. Betere neonatale zorg verlaagt mogelijk de incidentie van epilepsie in het eerste levensjaar. Op oudere leeftijd daarentegen is een toename van de incidentie mogelijk doordat er meer veel te vroeg geboren kinderen en kinderen met een hersenbeschadiging blijven leven. Deze mogelijke trends zijn echter vooralsnog speculatief.

Preventie en behandeling van beroerte kan omvang van epilepsie beïnvloeden

De verbeterde opsporing en behandeling van hoge bloeddruk, een betere behandeling na een TIA en een daling van het aantal rokende mannen, dragen bij aan het voorkómen van epilepsie. Deze interventies verminderen namelijk de kans op een beroerte, een risicofactor voor epilepsie. Anderzijds is het aantal mensen met een doorgemaakte beroerte in de samenleving juist toegenomen door betere overleving na een beroerte. Deze mensen hebben een verhoogd risico voor een (recidief) beroerte en daarmee ook voor epilepsie. Het is niet bekend welke trend sterker is.

Geen duidelijke trend in de sterfte

De aan epilepsie toegeschreven sterfte is in de periode 1980-2009 niet duidelijk veranderd (figuur 2). Doordat het om kleine aantallen gaat (ongeveer 200 sterfgevallen per jaar) zijn er wel grote schommelingen.

Figuur 1: Jaarprevalentie van epilepsie in de periode 1990-2007 (3-jarig voortschrijdend gemiddelde); gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 1990 en geïndexeerd (1991 is 100) (Bron: CMR-Nijmegen e.o., RNH).

epilepsie_jaarprevalentie_1990_2007

Figuur 2: Sterfte aan epilepsie naar geslacht in de periode 1980-2009; gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 1990 en geïndexeerd (1979 is 100) (Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek).

epilepsie_sterfte_1980_2009
.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

TIA
Transient Ischemic Attack
Transiënte Ischemische Aanval. Een tijdelijke vermindering van de doorbloeding van een meestal klein gebied in de hersenen. De klinische verschijnselen zijn binnen 24 uur volledig verdwenen.

Definities

Prevalentie
Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.
Standaardisatie
Het vergelijkbaar maken van cijfers (bijvoorbeeld sterftecijfers) die betrekking hebben op verschillende jaren of populaties, door rekening te houden met verschillen in bijvoorbeeld leeftijdsverdeling. Een veel gebruikte methode is zogenaamde 'directe standaardisatie', die de leeftijdsspecifieke cijfers van een populatie (de 'indexpopulatie') toepast op de leeftijdsverdeling van een gekozen 'standaardpopulatie'.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.