Wat zijn de grootste veranderingen in het ziektepatroon?

Diverse ziekten tonen grote veranderingen in vóórkomen en sterfte

Diverse ziekten en aandoeningen lieten tussen 1997 en 2007 grote veranderingen in het vóórkomen (incidentie/prevalentie) en/of de sterfte. Een overzicht van de grootste veranderingen in ziekte en sterfte in genoemde periode is te vinden in tabel 1. Met groot wordt hier bedoeld dat de toe- of afname in absolute aantallen groot is. Voor het beschrijven van deze veranderingen zijn gegevens gebruikt uit registraties die over een langere periode registreren. Voorbeelden zijn het Nederlands Tuberculose Register (NTR), de CMR-Nijmegen e.o., de Nederlandse Kankerregistratie (NKR) en de CBS Doodsoorzakenstatistiek. Meer informatie over de resultaten en de gebruikte bronnen is te vinden in de VTV 2010 en onder trends in incidentie, trends in prevalentie en trends in sterfte.

Tabel 1: Rangordening op basis van grootste, statistisch significante, veranderingen in de periode 1997-2007 ^a.

	Incidentie	Prevalentie	Sterfte
Sterkste stijgers	Urineweginfecties	Astma	Longkanker (v)
	Artrose (perifere)	Diabetes mellitus	Dementie
	Diabetes mellitus	Depressie	Slokdarmkanker
	Osteoporose	Constitutioneel eczeem	Privé-ongevallen (m)
	Infecties maagdarmkanaal	Angststoornissen	Melanoom
Sterkste dalers	Bovenste luchtweginfecties	Nek- en rugklachten	Coronaire hartziekten
	Privé-ongevallen	COPD	Beroerte
	Verkeersongevallen	Coronaire hartziekten	Longkanker (m)
	Contacteczeem	Zweren 12-vingerige darm	COPD (m)
	Sportblessures	Slechthorendheid	Longontsteking

m=mannen, v=vrouwen.

^a De resultaten zijn verkregen door een lineaire regressie-analyse uit te voeren op gegevens over incidentie, prevalentie en sterfte van de voor VTV geselecteerde ziekte(groepen). Er is gecorrigeerd voor leeftijd. Ziekten met de sterkste stijging c.q. de sterkste daling staan steeds bovenaan.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

CBS Doodsoorzakenstatistiek. Gegevens omtrent de doodsoorzaken van alle in Nederlandse bevolkingsregisters ingeschreven overledenen.
CMR-Nijmegen e.o.. Continue Morbiditeits Registratie Nijmegen (UMC St. Radboud, afdeling Huisartsgeneeskunde, Nijmegen)
NKR. Nederlandse Kanker Registratie
NTR. Nederlands Tuberculose Register (KNCV).

Begrippen en afkortingen

Definities

Incidentie: Het aantal nieuwe gevallen van of nieuwe personen met een bepaalde ziekte in een bepaalde periode, absoluut of relatief.
Prevalentie: Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.

Poos MJJC (RIVM), Gommer AM (RIVM). Wat zijn de grootste veranderingen in het ziektepatroon? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen, 14 december 2011.