Acute urineweginfecties samengevat

Blaasontsteking is de meest voorkomende acute urineweginfectie

Na luchtweginfecties zijn acute urineweginfecties de meest voorkomende infecties. In 2003 werd in de Nederlandse huisartsenpraktijk deze diagnose naar schatting bij 91.500 mannen en 660.800 vrouwen gesteld. In 722.000 gevallen betrof het de diagnose blaasontsteking (80.000 mannen en 642.000 vrouwen). In 22.700 gevallen betrof het de diagnose nierbekkenontsteking (4.500 mannen en 18.200 vrouwen). De diagnose urinebuisontsteking werd in 7.600 gevallen gesteld(7.000 mannen en 590 mannen).

Een punt van aandacht bij deze aandoening is dat hiervoor grote hoeveelheden antibiotica worden voorgeschreven, hetgeen kan leiden tot antibiotica-resistentie.

In 2005 overleden 16 personen aan de gevolgen van een acute urineweginfectie. Aan niet gespecificeerde urineweginfecties overleden in hetzelfde jaar 1.208 personen.

Stijging van optreden van blaasontsteking in jaren negentig

De meest opvallende trends in het vóórkomen van de verschillende urineweginfecties over de periode 1985-2004 zijn:

een stijging van de incidentie van blaasontsteking vanaf het begin van de jaren tachtig tot het eind van de jaren negentig, voor zowel mannen als vrouwen.
een tijdelijke stijging van het aantal mannen met nierbekkenontsteking vanaf het begin van de jaren negentig, gevolgd door een daling aan het eind van de jaren negentig.
een daling van de incidentie van urinebuisontsteking bij mannen vanaf het eind van de jaren negentig.

De sterfte aan niet gespecificeerde acute urineweginfecties liet in de periode 1990-2003 een lichte stijging zien, zowel bij mannen als vrouwen.

Toename diabetes mellitus mogelijke oorzaak stijging blaasontsteking

Een mogelijke verklaring van de stijging van blaasontsteking zou een toename van het aantal patiënten met diabetes mellitus kunnen zijn.

De gevonden daling van urinebuisontsteking bij mannen wordt mogelijk verklaard doordat ontstekingen die voorheen als (aspecifieke) urinebuisontsteking werden gediagnosticeerd, sinds de jaren negentig als chlamydia worden gediagnosticeerd.

Er hebben zich geen duidelijke veranderingen voorgedaan (bijvoorbeeld in medicatie of behandeling) die een verklaring vormen voor de tijdelijke stijging van het aantal gevallen van nierbekkenontsteking bij mannen in de jaren negentig.

Ruim 60% van de zorgkosten betreft ziekenhuis- en specialistische zorg

De kosten van de zorg voor urineweginfecties bedroegen in totaal 191 miljoen euro in 2005. Van deze kosten is 62% toe te rekenen aan ziekenhuiszorg en medisch-specialistische zorg. In 2005 waren er bijna 12.000 ziekenhuisopnamen vanwege een acute urineweginfectie. Meer dan tweederde van de zorgkosten wordt gemaakt voor vrouwen (68%). De kosten zijn het hoogst op oudere leeftijd.

Geen grote veranderingen voor toekomst verwacht

Voor de toekomst worden op de korte termijn geen grote veranderingen in de diagnostiek en behandeling van acute urineweginfecties verwacht.

Op basis van alleen demografische ontwikkelingen is de verwachting dat het aantal gevallen met acute urineweginfecties in de periode 2005-2025 zal stijgen met 18%. Vanwege een verwachte stijging van het aantal gevallen van diabetes mellitus in de komende jaren, zal het aantal gevallen van urineweginfecties mogelijk nog meer toenemen.

Wolfhagen MJHM (Weezenlanden), Hoepelman IM (UMCU). Acute urineweginfecties samengevat. In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen\Urinewegen en de geslachtsorganen\Acute urineweginfecties, 20 augustus 2008.