Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Eetstoornissen
Determinanten

Welke factoren beïnvloeden de kans op eetstoornissen?

Diverse factoren spelen een rol

De determinanten van eetstoornissen zijn vooralsnog onbekend. Wel is duidelijk dat eetstoornissen het gevolg zijn van een combinatie van meerdere factoren. Zo zijn er factoren die in aanleg al aanwezig zijn (genetische achtergrond en persoonlijkheid). Verder kunnen er ongunstige omgevingsfactoren zijn, zoals sociale, culturele en familiale factoren (bijvoorbeeld een goede vriendin met anorexia nervosa), seksueel misbruik, in een groep verkeren waarin uiterlijk en gewicht zeer belangrijk zijn of meer algemeen het wonen in een westers land, in de puberteit zijn, etc. Tenslotte zijn er factoren die ervoor zorgen dat de stoornis blijft voortbestaan (bijvoorbeeld biologische veranderingen in het lichaam) (zie tabel 1).

Veel van de in tabel 1 genoemde risicofactoren voor eetstoornissen zijn niet specifiek voor het ontstaan van eetstoornissen. De meeste factoren verhogen ook de kans op andere psychische aandoeningen zoals depressie en angststoornissen (Jacobi et al., 2004).

Meer onderzoek nodig naar specifieke risicofactoren

Het onderzoek naar risicofactoren voor eetstoornissen staat nog in de kinderschoenen. De verwachting is dat de komende tijd veel meer onderzoek zal worden verricht naar specifieke risicofactoren voor de diverse eetstoornissen. Dit geldt ook voor genetisch onderzoek dat de laatste jaren steeds belangrijker wordt (Bulik et al., 2007; Op ’t Landt-Slof et al., 2005). Indien meer inzicht in de risicofactoren en de instandhoudende factoren ontstaat, zal het in de toekomst mogelijk zijn om een risicoprofiel samen te stellen op grond waarvan ‘gevoelige individuen’ kunnen worden geïdentificeerd. Dit biedt mogelijkheden voor (primaire en secundaire) preventie, maar geeft ook aanknopingspunten voor de verbetering van de behandeling.

Tabel 1: Veelgenoemde risicofactoren voor eetstoornissen (Szmukler et al., 1986).

  • grote mate van onvrede met het eigen lichaam
  • overgewicht of ondergewicht in de voorgeschiedenis
  • dieet houden in voorgeschiedenis
  • gezinscultuur met overmatige aandacht aan voedsel, gewicht of figuur
  • gezinsleden met een eetstoornis of overgewicht
  • depressie in de voorgeschiedenis
  • depressie en/of verslavingen in gezin
  • persoonlijkheidskenmerken: overmatig inschikkelijk, introvert, competitief, perfectionistisch, impulsief
  • lage zelfwaardering, faalangst
  • seksueel misbruik
.

Bronnen en Literatuur

Literatuur

  • Bulik CM, Slof-Op 't Landt MC, Furth EF van, Sullivan PF.Genetics of Anorexia Nervosa. Annual Review of Nutrition, 2007; 27: 263-275.
  • Jacobi C, Hayward C, Zwaan M de, Kraemer HC, Agras WS.Coming to terms with risk factors for eating disorders: application of risk terminology and suggestions for a general taxonomy. Psychological Bulletin, 2004; 130: 19-65.
  • Op ’t Landt-Slof MCT, Furth EF van, Meulenbelt I, Slagboom PE, Boomsma DI, Bulik CM.Eating Disorders: From Twin Studies to Candidate Genes and Beyond. Twin Research and Human Genetics, 2005; 8: 467-482.
  • Szmukler GI, McCance C, McCrone L, Hunter D.Anorexia nervosa: a psychiatric case register study from Aberdeen. Psychol Med 1986; 16: 49-58.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.