Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Depressie
De ziekte, de determinanten en de zorg voor de patiënt

Depressie: SF-36 scores en achtergrondinformatie bij de gegevensbronnen

Exacte scores

Tabel: Gemiddelde SF-36 scores (sd) voor patiënten met depressie en de algemene populatie (Bijl & Ravelli, 2000; Kruijshaar et al., 2003a).

Patiënten, 18-64 jaar

Algemene populatie, 18-64 jaar

Fysiek functioneren

85,6 (20,9)

91,3 (16,8)

Rolfunctioneren fysiek

70,5 (40,0)

85,1 (33,6)

Lichamelijke pijn

73,6 (27,5)

84,8 (25,2)

Ervaren gezondheid

62,4 (22,0)

73,9 (16,8)

Vitaliteit

51,1 (22,4)

71,1 (16,8)

Sociaal functioneren

71,4 (25,8)

89,3 (16,8)

Rolfunctioneren emotioneel

61,3 (42,1)

91,9 (25,2)

Geestelijke gezondheid

59,8 (22,3)

81,5 (15,3)

Achtergrondinformatie bij de gegevensbronnen

De gegevens over depressie (patiënten en algemene populatie) zijn afkomstig uit een steekproef van huishoudens in heel Nederland (NEMESIS-studie). De geïnstitutionaliseerde bevolking is geen onderdeel van de steekproef. De diagnose (DSM-III) is gesteld m.b.v. de CIDI (Composite International Diagnostic Interview). Het aantal personen met 'depressie in engere zin' was 439. De totale diagnosegroep ‘stemmingsstoornissen’ bestond uit 591 personen. De algemene populatie bevatte 7076 personen (Bijl & Ravelli, 2000; Kruijshaar et al., 2003a).

Kanttekeningen bij de resultaten

De patiëntenpopulatie betreft personen die ooit in de afgelopen 12 maanden psychische problemen hadden. De SF-36 heeft echter betrekking op de kwaliteit van leven in de afgelopen vier weken. De patiëntenpopulatie bevat dus bijvoorbeeld personen die ten tijde van het invullen van de SF-36 diagnosevrij waren, maar wel eerder in het jaar psychische problemen hadden. Hierdoor kunnen de gerapporteerde verschillen met de algemene populatie onderschat zijn. Een studie die wel betrekking had op psychische problemen van maximaal 1 maand geleden, vond een sterker verminderde kwaliteit van leven dan de NEMESIS-studie (Regioproject Nijmegen 2, 1999). Deze Nijmeegse studie was echter minder representatief, omdat het veel minder personen betrof en geen landelijke dekking had.

Een verschillende verdeling van sociaal-demografische kenmerken tussen patiënten en de algemene populatie kan de grootte van de verschillen in kwaliteit van leven beïnvloeden (zie pagina gezondheid-gerelateerde kwaliteit van leven). In de gepresenteerde resultaten kon hier niet voor gecorrigeerd worden.

Een analyse van Bijl & Ravelli (Bijl & Ravelli, 2000) waarin wel voor deze kenmerken gecorrigeerd kon worden, geeft overigens vergelijkbare resultaten. Er is een sterk verband tussen de aanwezigheid van angststoornissen en het voorkomen van emotionele beperkingen in het uitvoeren van de dagelijkse bezigheden, beperkingen in deelname aan het sociale leven en een verminderde vitaliteit (Bijl & Ravelli, 2000).

Doordat de geïnstitutionaliseerde bevolking (ziekenhuizen en verpleeghuizen) niet in NEMESIS vertegenwoordigd is, wordt mogelijk een groep patiënten met ernstige problematiek gemist. Dit kan de hoogte van de feitelijke scores beïnvloed hebben. Hierdoor zullen de gepresenteerde verschillen tussen patiënten en de algemene populatie eerder onderschat dan overschat zijn.

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Bijl RV, Ravelli A.Current and residual functional disability associated with psychopathology: findings from the Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study (NEMESIS). Psychol Med 2000; 30: 57-668.
  • Kruijshaar ME, Hoeymans N, Bijl RV, Spijker J, Essink-Bot ML.Levels of disability in Major Depression. Findings from the Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study (NEMESIS). Journal of Affective Disorders 2003a; 77(1): 53-64.
  • Regioproject Nijmegen 2.Psychiatrische morbiditeit in de regio. Nijmegen: Katholieke Universiteit Nijmegen, 1999.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

CIDI
Composite international diagnostic interview
DSM
Diagnostic and statistical manual of mental disorders
Classificatie voor psychische stoornissen. De DSM is ontwikkeld onder verantwoordelijkheid van de American Psychiatric Association. De vierde editie (DSM-IV) verscheen in 1994. De evidence-based tekstrevisie daarvan (DSM-IV-TR) verscheen in 2000.
SF-36
Medical Outcomes Study 36-Item Short Form Health Survey
Vragenlijst voor het meten van kwaliteit van leven. Het instrument bestaat uit 8 dimensies: fysiek functioneren, rolbeperkingen door fysieke gezondheidsproblemen, pijn, algemene gezondheidsbeleving, vitaliteit, sociaal functioneren, rolbeperkingen door emotionele problemen, en geestelijke gezondheid. Deze 8 dimensies kunnen bovendien gesommeerd worden in een lichamelijke en een psychische hoofddimensie
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.