Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Angststoornissen
Omvang van het probleem

Beschrijving van gebruikte gegevensbronnen

Epidemiologisch bevolkingsonderzoek

Het NEMESIS-onderzoek: Volwassenen

Gegevens over het voorkomen van angststoornissen onder volwassenen zijn gebaseerd op het NEMESIS-onderzoek onder 18-64 jarigen (Bijl et al., 1997a; Bijl et al., 1997b; De Graaf et al., 2010a; De Graaf et al., 2010b). NEMESIS-1 was gebaseerd op een landelijke steekproef onder 7.076 personen bij wie in 1996 een psychiatrisch interview is afgenomen met behulp van de CIDI (Composite International Diagnostic Interview). Met dit interview kunnen diagnosen volgens de DSM-III-R worden gesteld. Dezelfde respondenten zijn daarna nog tweemaal benaderd voor een follow-up meting tussen 1997 en 1999.

NEMESIS-2 is een nieuwe studie, gebaseerd op een landelijke steekproef onder 6.646 personen. Bij hen is tussen 2007 en 2009 een psychiatrisch interview afgenomen met behulp van een nieuwe versie van de CIDI waarmee diagnosen volgens de DSM-IV kunnen worden gesteld. Omdat voor enkele stoornissen de diagnostissche criteria in de DSM-IV afwijken van die in de DSM-III-R kunnen de resultaten van beide studies niet voor alle stoornissen zomaar vergeleken worden (De Graaf et al., 2010a). Voor angststoornissen is die vergelijking wel mogelijk.

Het LASA-onderzoek: Ouderen

Het LASA (Longitudinal Aging Study Amsterdam)-onderzoek werd uitgevoerd in 1992/1993 onder personen van 55-85 jaar (Bremmer et al., 1997). In dit onderzoek werden 3.056 ouderen in drie regio's gescreend. Bij 659 daarvan namen getrainde interviewers de DIS af. Hierop werd de prevalentie bepaald. Hierbij werden diagnosen gesteld op basis van de DSM-III. De selectie van respondenten waarbij de DIS afgenomen werd, bestond uit degenen die een score boven een drempelwaarde van de CES-D (Center for Epidemiologic Depression Scale) hadden en een aselecte steekproef uit de groep die onder de drempelwaarde scoorde.

Regioproject Nijmegen 2: Volwassenen

Het Regioproject Nijmegen 2 is een onderzoek onder personen van 18-74 jaar die zijn ingeschreven bij een huisarts in de regio Nijmegen (König-Zahn et al., 1999). In 1997-1998 werd bij 1.813 personen een vragenlijst over psychische problematiek afgenomen (de GHQ) en bij een steekproef hiervan een psychiatrisch diagnostisch interview (de SCAN). Het eerste Regioproject vond plaats in 1983. De uitkomsten uit het Regioproject 2 kunnen hiermee vergeleken worden.

Zorgonderzoek: huisartsenregistraties

Huisartsenregistraties

De schattingen van de incidentie en prevalentie zijn gebaseerd op de analyse van vijf huisartsenregistraties. Voor meer informatie over de verschillende huisartsenregistraties, zie detailsAchtergrond bij keuze van huisartsenregistraties voor incidentie- en prevalentieschatting.

Voor meer informatie over de schattingen van incidentie en prevalentie en de daarbij berekende betrouwbaarheidsintervallen, zie detailsSchattingsmethode incidentie en prevalentie 2007.

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Bijl RV, Zessen G van, Ravelli A, Rijk C de, Langendoen Y.Psychiatrische morbiditeit onder volwassenen in Nederland: het NEMESIS-onderzoek. I. Doelstellingen, opzet en methoden. Ned Tijdschr Geneeskd 1997b; 141: 2448-52.
  • Bijl RV, Zessen G van, Ravelli A.Psychiatrische morbiditeit onder volwassenen in Nederland: het NEMESIS-onderzoek. II. Prevalentie van psychiatrische stoornissen. Ned Tijdschr Geneeskd 1997a; 141: 2453-60.
  • Bremmer MA, Beekman ATF, Deeg DJH, Balkom AJLM van, Dyck R van, Tilburg W van.Angststoornissen bij ouderen: prevalentie en risicofactoren. Tijdschr Psychiatrie 1997; 39: 634-648.
  • Graaf R de, Have M ten, Dorsselaer S van.De psychische gezondheid van de Nederlandse bevolking. NEMESIS-2: Opzet en eerste resultaten. Utrecht: Trimbos-instituut, 2010a.
  • Graaf R de, Have M ten, Dorsselaer S van, Gool CH van.Lifetime and 12-month DSM-IV disorders in the Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study-2. submitted, 2010b.
  • König-Zahn C, Furer JW, Tax B, Berg JFM van den, Rijnders CATh, Rijswijk E van, et al. (red.).Regioproject Nijmegen 2: Psychiatrische morbiditeit in de regio. Nijmegen: KUN, 1999.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

CIDI
Composite international diagnostic interview
DIS
Diagnostic Interview Schedule
DSM
Diagnostic and statistical manual of mental disorders
Classificatie voor psychische stoornissen. De DSM is ontwikkeld onder verantwoordelijkheid van de American Psychiatric Association. De vierde editie (DSM-IV) verscheen in 1994. De evidence-based tekstrevisie daarvan (DSM-IV-TR) verscheen in 2000.
GHQ
General health questionnaire
Meetinstrument voor de opsporing van potentiële psychische stoornissen bij mensen in de eerste lijn.
SCAN
Schedules for clinical assessment in neuropsychiatry
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.