Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Zoeken

Afhankelijkheid van alcohol

Kort en bondig

De ziekte, de determinanten en de zorg voor de patiënt

Omvang van het probleem

Geografische verschillen

Kijk ook eens bij:

Kijk ook eens bij andere websites:

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Alati R, Lawlor DA, Najman JM, Willimas GM, Bor W, O’Callaghan M.Is there really a ‘J-shaped’ curve in the association between alcohol consumption and symptoms of depression and anxiety? Findings from the Mater-University Study of pregnancy and its outcomes. Addiction, 2005; 100: 643-651.
  • Alonso J, Angermeyer MC, Lépine JP.The European Study of the Epidemiology of Mental Disorders (ESEMeD) project: an epidemiological basis for informing mental health policies in Europe. Acta Psychiatrica Scandinavica, 2004; 109(420): 5–7.
  • Anderson P, Baumberg B. Alcohol in Europe: a public health perspective. London: Institute of Alcohol Studies,2006.
  • Baan CA, Hutten JH, Rijken PM. Afstemming in de zorg. Een achtergrondstudie naar de zorg voor mensen met een chronische aandoening. RIVM-rapport nr. 282701005. Bilthoven: RIVM/NIVEL,2003.
  • Bie H de, Dortmans H.Zwervende jongeren. Instituut voor Sociale Geneeskunde, Katholieke Universiteit Nijmegen, 1990.
  • Bijl RV, Ravelli A.Current and residual functional disability associated with psychopathology: findings from the Netherlands Mental Health Survey and Incidence Study (NEMESIS). Psychol Med 2000; 30: 57-668.
  • Bijl RV, Zessen G van, Ravelli A.Psychiatrische morbiditeit onder volwassenen in Nederland: het NEMESIS-onderzoek. II. Prevalentie van psychiatrische stoornissen. Ned Tijdschr Geneeskd 1997a; 141: 2453-60.
  • Brink W van de.Verslavingen. In: Jong A de. Handboek psychiatrische epidemiologie. Maarssen: Elsevier/de Tijdstroom, 1999: 214-58.
  • Dijck D van, Knibbe RA.De incidentie, remissie en chroniciteit van probleemdrinken in de algemene Nederlandse bevolking. Maastricht: Universiteit Maastricht, 2006.
  • Geurts-van Kessel HHM.Problemen aan de onderste extremiteiten bij thuislozen. Nijmegen: Katholieke Universiteit Nijmegen, 1990.
  • Gezondheidsraad.Het voorschrijven van heroïne aan verslaafden aan heroïne. Den Haag: Gezondheidsraad, 1995b; 12.
  • Graaf R de, Have M ten, Dorsselaer S van.De psychische gezondheid van de Nederlandse bevolking. NEMESIS-2: Opzet en eerste resultaten. Utrecht: Trimbos-instituut, 2010a.
  • Hajema KJ.Sociological aspects of drinking behavior, alcohol-related problems and help-seeking: a longitudinal study. Maastricht: Universiteit Maastricht, 1998.
  • Heyendaal PHJM, Roorda Honée JMThG.In voorbereiding. 2002.
  • Hoeksema HL, Mook JHA.De herkenning en behandeling van problematisch alcoholgebruik door de huisarts. In: Buisman et al. (red). Handboek Verslaving. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum, 1993.
  • Hoeymans N, Melse JM, Schoemaker CG (red.). Gezondheid en determinanten. Deelrapport van de Volksgezondheid Toekomst Verkenning 2010 Van gezond naar beter. RIVM-rapport nr. 270061006. Bilthoven: RIVM,2010.
  • Jané-Llopis E, Matytsina I.Mental health and alcohol, drugs and tobacco: a review of the comorbidity between mental disorders and the use of alcohol, tobacco and illicit drugs. Drug and Alcohol Review, 2007; 25: 515-536.
  • Joosten AM, Nuy MHR.De lichamelijke gezondheid van thuisloze mannen. Nijmegen: ISG Katholieke Universiteit Nijmegen, 1989.
  • Kessler RC, Nelson CB, McGonagle KA, Edlund MJ, Frank RG, Leaf PJ.The epidemiology of co-occurring addictive and mental disorders: implications for prevention and service utilization. Am J Orthopsychiatry 1996; 66 (1), 17-31.
  • Kocken PL, Ven T van de.Dak- en thuislozen hun gezondheid. In: Waveren B van, Kocken P, Ven T van der, Leyenhoff G. Onder dak, zonder thuis; dakloosheid en thuisloosheid in Rotterdam. Rotterdam: GGD Rotterdam-Rijnmond, 1990: 173-234.
  • Korf D, Hoogenhout H.Thuis op straat; een verkennend onderzoek naar zwerfjongeren in de binnenstad van Amsterdam. Amsterdam: Platform GGZ 1989.
  • Laar MW van, Cruts AAN, Oyen-Houben MMJ van, Meijer RF, Brunt T.Nationale Drug Monitor. Jaarbericht 2009. Utrecht: Trimbos-instituut, 2010.
  • Laar MW van, Cruts AAN, Verdurmen JEE, Ooyen-Houben MMJ van, Meijer RF (red.).Nationale drug monitor. Jaarbericht 2006. Utrecht: Trimbos-instituut, 2007.
  • Landelijke Stuurgroep Multidisciplinaire Richtlijnontwikkeling in de GGZ.Multidisciplinaire richtlijn Stoornissen in het gebruik van alcohol: Richtlijn voor de diagnostiek en behandeling van volwassen patiënten met een stoornis in het gebruik van alcohol. Utrecht: CBO & Trimbos-instituut, 2009b.
  • Meijer SA, Smit F, Schoemaker C, Cuijpers P. Gezond verstand: evidence-based preventie van psychische stoornissen. RIVM-Rapport nr. 270672001; VTV Themarapport. Bilthoven/Utrecht: RIVM/Trimbos-instituut,2006.
  • NDM, Nationale Drug Monitor.Jaarbericht 2009. Utrecht: Trimbos-instituut, 2010.
  • Ouwehand AW.Alcohol en ouderen in de verslavingszorg in Nederland (1998 – 2007). Houten/Utrecht: Trimbos-instituut, Stichting IVZ, Nederlands Kenniscentrum Ouderenpsychiatrie, 2009.
  • PVA, Partnership Vroegsignalering Alcohol.Probleemdrinken aangepakt! Actieplan van het Partnership vroegsignalering Alcohol. Utrecht: PVA, 2007.
  • Rehm J, Room R, Brink W van den, Jacobi F.Alcohol use disorders in EU countries and Norway: An overview of the epidemiology. European Neuropsychopharmacology, 2005; 15: 377-88.
  • Slobbe LCJ, Smit JM, Groen J, Poos MJCC, Kommer GJ Kosten van ziekten in Nederland 2007. Trends in de Nederlandse zorguitgaven 1999-2010. Bilthoven: RIVM,2011.
  • Thomeer-Bouwens MAE, Tavecchio LWC, Meeus WHJ.Zonder thuis - zonder toekomst? Een empirisch onderzoek naar ontwikkelingsantecedenten van thuisloosheid bij jongeren. Utrecht: NIZW, 1996.
  • Vandereycken W, Hoogduin CAL, Emmelkamp PMG.Handboek psychopathologie. Deel 1 basisbegrippen. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum, 2000.
  • Verdurmen J, Monshouwer K, Dorsselaer S van.Bovenmatig drinken in Nederland: uitkomsten van de 'Netherlands mental health survey and incidence study' [Nemesis]. Utrecht: Bureau NDM, 2003.
  • Verhulst FC, Ende J van der, Ferdinand RF, Kasius MC.'The prevalence of DSM-III-R diagnoses in a national sample of Dutch adolescents'. Archives of General Psychiatry, 1997c; 54(4): 329-36.
  • Wittchen HU, Jacobi F.Size and burden of mental disorders in Europe--a critical review and appraisal of 27 studies. Eur Neuropsychopharmacol, 2005 ; 15(4): 357-76.
  • Wolf J, Zwikker M, Nicholas S, Bakel H van, Reinking D, Leiden I van.Op achterstand. Een onderzoek naar mensen in de marge van Den Haag. Utrecht: Trimbos instituut, 2002.
  • Wolf J et al.Monitor Maatschappelijke Opvang: jaarbericht 2003. Utrecht: Trimbos-instituut, 2003.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

CIDI
Composite international diagnostic interview
DALY
Disability-Adjusted Life-Year
Maat voor ziektelast ('burden of disease') in een populatie (uitgedrukt in tijd); opgebouwd uit het aantal verloren levensjaren (door vroegtijdige sterfte), en het aantal jaren geleefd met gezondheidsproblemen (bijvoorbeeld een ziekte), gewogen voor de ernst hiervan (ziektejaarequivalenten). In deze maat komen drie belangrijke aspecten van de volksgezondheid terug, te weten 'kwantiteit' (levensduur) en 'kwaliteit' van leven, en het aantal personen dat een effect ondervindt.
DSM
Diagnostic and statistical manual of mental disorders
Classificatie voor psychische stoornissen. De DSM is ontwikkeld onder verantwoordelijkheid van de American Psychiatric Association. De vierde editie (DSM-IV) verscheen in 1994. De evidence-based tekstrevisie daarvan (DSM-IV-TR) verscheen in 2000.
ESEMeD
European Study of Epidemiology in Mental Disorders
EU
Europese unie
ggz
Geestelijke gezondheidszorg
ICD
International Classification of Diseases
Internationale classificatie van ziekten.
NEMESIS
Netherlands Mental health Survey and Incidence Study (Trimbos-instituut)
In NEMESIS is een grote hoeveelheid informatie verzameld over psychiatrische aandoeningen en het beloop daarvan.
ZJE
Ziektejaar-Equivalenten
Maat voor het verlies aan kwaliteit van leven: (‘years lived with disability’) het aantal jaren dat doorgebracht wordt met ziekte, gewogen naar de ernst (-gerelateerde kwaliteit van leven) hiervan. Een van de componenten van de DALY (zie aldaar).

Definities

Prevalentie
Het aantal gevallen of personen met een bepaalde ziekte op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode, bijvoorbeeld per jaar (periode-prevalentie), absoluut of relatief.
Zorggebruik
Het daadwerkelijke gebruik van zorg(interventie(s)): de resultante van de interactie tussen vraag en aanbod.
Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> versie 4.11, 28 maart 2013