Dikkedarmkanker: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Incidentie dikkedarmkanker in Nederland hoog

De incidentie van dikkedarmkanker in Nederland is hoog vergeleken met de incidentie in andere EU-15 landen (zie figuur 1). Met name onder Nederlandse vrouwen komt dikkedarmkanker vaker voor dan onder andere Europese vrouwen. De incidentie is ook hoog onder Deense vrouwen. In vergelijking met de rest van Europa is de incidentie van dikkedarmkanker in Griekenland laag, zowel onder mannen als vrouwen. Er is geen duidelijk (noord-zuid of oost-west) patroon te herkennen in de incidentie van dikkedarmkanker binnen de EU.

De incidentie van dikkedarmkanker in Australië en Noord-Amerika is aanzienlijk hoger dan in West-Europa (Visser et al., 2000).

In Nederland geen daling in de jaren negentig

In tegenstelling tot een aantal andere West-Europese landen is in Nederland in de eerste helft van de jaren negentig geen duidelijke daling in de incidentie van dikkedarmkanker waargenomen (IARC, 1997). In de periode 1995-1998 is de incidentie licht gestegen in de meeste EU-landen, waaronder Nederland. Bij Belgische mannen is deze stijging het grootst (EUCAN, 2003).

Nederlandse sterfte aan dikkedarmkanker gemiddeld in EU

De sterfte aan dikkedarmkanker ligt in Nederland op het niveau van het EU-gemiddelde (figuur 2). Het Europese sterftepatroon komt redelijk overeen met dat van de incidentie.

Dalende sterfte in de meeste EU-landen

De meeste landen binnen de EU vertonen eind jaren negentig en het begin van deze eeuw een dalende sterftetrend voor zowel mannen als vrouwen. Deze ontwikkeling is met name gunstig voor de jongste generaties vrouwen in het Verenigd Koninkrijk, Finland, Zweden en Nederland. In zuidelijk Europa daarentegen was de sterfte aan dikkedarmkanker traditioneel laag, maar is in de laatste decennia van de twintigste eeuw juist een stijging waargenomen. Dit geldt ook voor Oost-Europese landen (La Vecchia et al., 1998; Fernandez et al., 2005 ). Wel is het zo dat onder de jongste generaties in Oost-Europese landen de trends wat beginnen af te vlakken.

Overleving relatief goed in Nederland

De relatieve 5-jaarsoverleving van dikkedarmkanker is het hoogst in Frankrijk, Zweden, Spanje en Nederland (zie figuur 3). Studies tonen aan dat deze verschillen mogelijk zijn gerelateerd aan het tijdstip van diagnose en de kwaliteit van de behandeling, die in deze landen overwegend gunstiger zijn dan in landen met een slechte overleving (Gatta et al., 1998; Berrino et al., 1999).