Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Dikkedarmkanker
Omvang van het probleem

Neemt het aantal mensen met dikkedarmkanker toe of af?

Lichte stijging aantal nieuwe patiënten met dikkedarmkanker

In de periode 1990-2003 is het aantal nieuwe gevallen (incidentie) van dikkedarmkanker licht gestegen. Gecorrigeerd voor de omvang en leeftijdsopbouw van de bevolking, bedroeg deze stijging 16% voor mannen en voor 11% voor vrouwen (zie figuur 1).

Meer mensen met dikkedarmkanker

Het aantal patiënten met dikkedarmkanker in de periode 1998-2004 naar schatting met 5% toegenomen. Deze schatting is gebaseerd op de 10-jaarsprevalentie in de IKA-regio. Voor colonkanker bedroeg de toename in deze periode 3% en voor rectumkanker 11%. De toename in het aantal patiënten met dikkedarmkanker is zowel het gevolg van de hierboven beschreven stijging van de incidentie van colon- en rectumkanker als van een daling van de sterfte aan rectumkanker.

Sterfte licht gedaald

Na een toename van sterfte door colonkanker in de jaren tachtig, en een stabilisatie in de jaren negentig, is de sterfte bij mannen vanaf eind jaren negentig gedaald. In 2004 is de sterfte weer vrijwel even hoog als in het begin van de jaren tachtig. Bij vrouwen is de sterfte in de hele periode 1980-2004 licht gedaald.

De sterfte aan rectumkanker is in de periode 1980-2004 gedaald, zowel bij mannen (37%) als bij vrouwen (45%) (zie figuur 2). De daling was het sterkst in de jaren tachtig en wijst op een lichte verbetering van de overleving van patiënten met dikkedarmkanker.

In 1950 stierven meer vrouwen dan mannen aan dikkedarmkanker; in 1990 is dat verschil verdwenen.

Bevolkingsgroei en vergrijzing leiden tot toename dikkedarmkanker

Omdat het vóórkomen van dikkedarmkanker toeneemt met de leeftijd zal vergrijzing en groei van de bevolking een groot effect hebben op het vóórkomen in de toekomst: op grond van alleen demografische ontwikkelingen is de verwachting dat het absoluut aantal nieuwe patiënten met dikkedarmkanker in de periode 2005-2025 zal toenemen met 41,7%.

Figuur 1: Incidentie van dikkedarmkanker (colon- en rectumkanker) in de periode 1990-2003; gestandaardiseerd naar de Europese standaardbevolking en geïndexeerd (1990 is 100)(Bron: NKR).

incidentie darmkanker 1990-2003

Figuur 2: Sterfte aan colon- en rectumkanker a in de periode 1980-2004; gestandaardiseerd naar de bevolking van Nederland in 1990 en geïndexeerd (1980 is 100)(Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek).

colonkanker_sterfte_1980_2004 Rectumkanker_sterfte_1980_2004

a De weergegeven sterfte aan rectumkanker is inclusief de sterfte aan kanker van anus en anaalkanaal (ICD-10-code C21).

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Begrippen en afkortingen

Definities

10-jaarsprevalentie
Het aantal mensen dat op 1 januari van een bepaald jaar nog in leven is en bij wie in de 10 jaar daaraan voorafgaand, de ziekte is gediagnosticeerd. Gebruikelijke maat in kankerregistratie.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.