Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Baarmoederhalskanker

Baarmoederhalskanker samengevat

Vóórkomen baarmoederhalskanker in Nederland onder EU-gemiddelde

Baarmoederhalskanker komt in Nederland relatief weinig voor in vergelijking met andere EU-landen en ook de sterfte door baarmoederhalskanker ligt onder het EU-gemiddelde. Het aantal gevallen is het hoogst in de Oost-Europese landen, evenals de sterfte aan deze vorm van kanker.

In 2003 waren er in Nederland 584 nieuwe gevallen van baarmoederhalskanker. Het betreft vooral vrouwen in de leeftijd van 30 tot 50 jaar. Het aantal vrouwen dat op 1 januari 2002 in leven was en in de 10 jaar daaraan voorafgaand baarmoederhalskanker heeft gekregen, wordt geschat op 5.400. In 2005 overleden 235 vrouwen aan baarmoederhalskanker.

Daling van het aantal nieuwe gevallen in periode 1989-2003

In de periode 1989-2003 is het aantal nieuwe gevallen van baarmoederhalskanker gedaald van 718 naar 584. Gecorrigeerd voor de omvang en de leeftijdsopbouw van de bevolking, bedroeg deze afname 32%. De grootste daling (24%) trad op in de periode 1998-2003.

Ondanks de dalende trend in het aantal nieuwe gevallen, is het aantal vrouwen in de leeftijdsgroep 35-64 jaar dat baarmoederhalskanker heeft, toegenomen met circa 4% per jaar. Dit is toe te schrijven aan het feit dat de sterfte sterk is afgenomen en relatief laag is in vergelijking met het aantal nieuwe gevallen. De sterfte door baarmoederhalskanker is in de periode 1980-2005 met 51% afgenomen. De grootste afname (47%) trad op in de periode 1980-1997.

Daling aantal gevallen waarschijnlijk gevolg van bevolkingsonderzoek

De daling van het aantal nieuwe gevallen en de sterfte is waarschijnlijk toe te schrijven aan de invoering van het bevolkingsonderzoek op baarmoederhalskanker. Hierdoor worden voorstadia van de kanker eerder ontdekt en behandeld.

Baarmoederhalskanker veroorzaakt door humaan papilloma virus

Een hardnekkig aanhoudende infectie met humaan papilloma virus (HPV) is de veroorzaker van baarmoedrhalskanker. Het is echter niet voldoende om baarmoederhalskanker te laten ontstaan. Of een HPV-infectie ook daadwerkelijk leidt tot het ontstaan van baarmoederhalskanker, hangt voor een belangrijk deel af van de immuunstatus van de geïnfecteerde vrouw. Baarmoederhalskanker wordt gezien als een zeldzame complicatie van een zeer veel voorkomende infectie met HPV.

Bijna helft van kosten gaat naar openbare gezondheidszorg en preventie

De totale kosten van de zorg voor baarmoederhalskanker bedroegen 54,9 miljoen euro in 2005. Hiervan ging 41% naar de openbare gezondheidszorg en preventie door het bevolkingsonderzoek.

Vaccinatie in 2010 opgenomen in Rijksvaccinatieprogramma

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker wordt vanaf 2010 opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma. De vaccinatie is bestemd voor meisjes van 12 jaar.

Geen stijging absoluut aantal nieuwe gevallen verwacht

Op basis van alleen demografische ontwikkelingen is de verwachting dat het absoluut aantal vrouwen dat baarmoederhalskanker krijgt, in de periode 2005-2025 zal stijgen met 7%. Echter, wanneer ook andere factoren dan demografie in de prognose worden meegenomen, zoals de effecten van het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker en de effecten van vaccinatie, is de verwachting dat het absoluut aantal nieuwe gevallen van baarmoederhalskanker zal dalen.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.