Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Zoeken

Baarmoederhalskanker

Kort en bondig

De ziekte, de determinanten en de zorg voor de patiënt

Omvang van het probleem

Geografische verschillen

Kijk ook eens bij:

Kijk ook eens bij andere websites:

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Bray F, Loos AH, McCarron P, Weiderpass E, Arbyn M, Moller H.Trends in cervical squamous cell carcinoma incidence in 13 European countries: changing risk and the effects of screening. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 2005a; 14(3): 677-86.
  • Bray F, Carstensen B, Moller H, Zappa M, Zakelj MP, Lawrence G, et al.Incidence trends of adenocarcinoma of the cervix in 13 European countries. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev, 2005b; 14(9): 2191-9.
  • Bulk S, Visser O, Rozendaal L, Verheijen RHM, Meijer CJLM.Cervical cancer in the Netherlands 1989-1998: Decrease of squamous cell carcinoma in older women, increase of adenocarcinoma in younger women. Int J Cancer, 2005; 113: 1005-9.
  • Bulkmans NW, Rozendaal L, Snijders PJ, Voorhorst FJ, Boeke AJ, Zandwijken GR, et al. POBASCAM, a population-based randomized controlled trial for implementation of high-risk HPV testing in cervical screening: design, methods and baseline data of 44,102 women. Int J Cancer,2004; 110: 94-101.
  • Coleman MP, Gatta G, Verdecchia A, Esteve J, Sant M, Storm H, et al.EUROCARE-3 summary: cancer survival in Europe at the end of the 20th century. Ann Oncol, 2003; 14(Suppl 5): v128-49.
  • Gatta G, Capocaccia R, Hakulinen T, Sant M, Verdecchia A, De Angelis G, et al.Variations in survival for invasive cervical cancer among European women, 1978-89. EUROCARE Working Group. Cancer Causes Control;, 1999; 10(6): 575-81.
  • Gezondheidsraad. Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker. Den Haag: Gezondheidsraad,2008c.
  • Hausen H zur.Papillomaviruses and cancer: from basic studies to clinical application. Nature Reviews Cancer, 2002; 2(5): 342-350.
  • Helmerhorst THJM, Meijer CJLM.Cervical cancer should be considered as a rare complication of oncogenic HPV infection rather than a STD. Int J Gyn Cancer, 2002; 12: 235-236.
  • Hogewoning CJ, Bleeker MC, Brule AJ van den, Voorhorst FJ, Snijders PJ, Berkhof J, et al.Condom use promotes regression of cervical intraepithelial neoplasia and clearance of human papillomavirus: a randomized clinical trial. Int J Cancer, 2003; 107: 811-816.
  • IKZ, Integraal Kankercentrum Zuid.Van meten naar weten; 50 jaar kankerregistratie. Eindhoven: IKZ, 2005.
  • Levi F, Lucchini F, Negri E, Boyle P, La Vecchia C.Cancer mortality in Europe, 1995-1999, and an overview of trends since 1960. Int J Cancer, 2004b; 110(2): 155-69.
  • Levi F, Lucchini F, Negri E, Franceschi S, La Vecchia C.Cervical cancer mortality in Young woman in Europe: patterns and trends. Eur. J. Cancer, 2000; 36(17): 2266-71.
  • Nobbenhuis MAE, Walboomers JMM, Helmerhorst TJM, et al.Relation of human papillomavirus status to cervical lesions and consequences for cervical-cancer screening: a prospective study. Lancet 1999; 354: 20-25.
  • Poos MJJC, Smit JM, Groen J, Kommer GJ, Slobbe LCJ. Kosten van ziekten in Nederland 2005. RIVM-rapport nr. 270751019. Bilthoven: RIVM,2008.
  • Sant M, Aareleid T, Berrino F, Bielska Lasota M, Carli PM, Faivre J, et al.EUROCARE-3: survival of cancer patients diagnosed 1990-94. Results and commentary. Ann Oncol, 2003a; 14(Suppl 5): v61-118.
  • Signaleringscommissie Kanker van KWF Kankerbestrijding.Kanker in Nederland; Trends, prognoses en implicaties voor zorgvraag. Amsterdam: KWF Kankerbestrijding, 2004b.
  • Woodman CBJ, Collins SI, Young LS.The natural history of cervical HPV infection: unresolved issues. Nature Reviews cancer, 2007; 7(1): 11-22.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

EU
Europese unie
EU-15
De 15 landen die vóór 1 april 2004 de Europese Unie vormden
België, Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Ierland, Italië, Luxemburg, Nederland, Oostenrijk, Portugal, Spanje, Verenigd Koninkrijk, Zweden.
EU-27
De 27 landen die vanaf 1 januari 2007 de Europese Unie vormen.
België, Bulgarije, Cyprus, Denemarken, Duitsland, Estland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Ierland, Italië, Letland, Litouwen, Luxemburg, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen, Portugal, Roemenië, Slovenië, Slowakije, Spanje, Tsjechië, Verenigd Koninkrijk, Zweden.
FIGO
International Federation of Gynecology and Obstetrics
Classificatie voor gynaecologische kanker, ontwikkeld door de International Federation of Gynecology and Obstetrics (FIGO). URL: http://www.figo.org/
HPV
Humaan papilloma virus
ICD-10
International Classification of Diseases, tenth revision
ICD-9
International Classification of Diseases, ninth revision
IKA
Integraal Kankercentrum Amsterdam
IKZ
Integraal Kankercentrum Zuid
Relatieve 5-jaarsoverleving
Relatieve 5-jaarsoverleving
De kans dat iemand vijf jaar na diagnose van een bepaalde ziekte niet aan die ziekte overleden is. Deze kans wordt geschat door deling van de geobserveerde overleving (onafhankelijk van doodsoorzaak) van de patiëntengroep gedeeld door de verwachte overleving van een groep met een zelfde leeftijds- en geslachtsopbouw uit de algemene populatie (op basis van sterftetafels van de algemene bevolking).
TNM
Tumor, Node, Metastase
Anatomische classificatie van tumoren, gebaseerd op de grootte van de primaire tumor, de aanwezigheid van aangedane lymfknopen en de aanwezigheid van eventuele metastasen. De classificatie is ontwikkeld door de International Union Against Cancer (UICC).

Definities

10-jaarsprevalentie
Het aantal mensen dat op 1 januari van een bepaald jaar nog in leven is en bij wie in de 10 jaar daaraan voorafgaand, de ziekte is gediagnosticeerd. Gebruikelijke maat in kankerregistratie.
Recidief
Het opnieuw optreden van de (verschijnselen van de) ziekte.
Relatieve n-jaarsoverleving
De kans dat iemand een vastgesteld aantal jaren (n) na diagnose van een bepaalde ziekte niet aan die ziekte overleden is. Deze kans wordt als volgt geschat: de geobserveerde overleving (onafhankelijk van doodsoorzaak) van de patiëntengroep gedeeld door de verwachte overleving van een groep met een zelfde leeftijds- en geslachtsopbouw uit de algemene populatie (op basis van sterftetafels van de algemene bevolking).
Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> versie 4.7, 22 maart 2012