Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Hepatitis B
Geografische verschillen

Hepatitis B: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Sterke variatie gerapporteerde hepatitis B-gevallen in Europese Unie

Het aantal gerapporteerde hepatitis B-gevallen varieert aanzienlijk tussen landen van de Europese Unie (EU) en de Europese Economische Ruimte (EEA). In 2009 was het gemiddeld aantal nieuw gerapporteerde hepatitis B-gevallen in de EU en EEA 1,16 per 100.000. Cyprus, Duitsland, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Malta, Nederland, Oostenrijk, Polen en Portugal rapporteerden minder dan 1 per 100.000 nieuwe gevallen. België, Italië, Spanje, Zweden en het Verenigd Koninkrijk rapporteerden iets hogere aantallen: tussen de 1 en 1,6 per 100.000. Bulgarije (6,63 per 100 000), Letland (5,44 per 100.000), Luxemburg (3,85 per 100.000) en Denemarken (3,10 per 100.000) rapporteerden de hoogste aantallen nieuwe gevallen (ECDC, 2011c).

Internationale vergelijking is moeilijk

Verschillen tussen landen en tussen trends moeten voorzichtig worden geïnterpreteerd door verschillen in surveillancesystemen, veranderingen in rapportage en onderrapportage, lage absolute aantallen, onderdiagnostiek en gebruik van verschillende definities. Ook maken sommige landen geen onderscheid in acute en chronische hepatitis B. Harmonisatie van gegevensverzameling in Europa is nodig om de vergelijkbaarheid te verbeteren (ECDC, 2011c; ECDC, 2010c).

In Europa verschillende trends in aantal nieuwe infecties

Het aantal nieuw gerapporteerde hepatitis B-gevallen is tussen 1995 en 2007 gedaald van 6,7 tot 1,5 per 100,000 (ECDC, 2010c). Europese landen vertonen verschillende trends in het aantal nieuwe infecties. In Nederland, België en Oostenrijk is het aantal nieuwe infecties tussen 2001 en 2004 gestegen (Koedijk et al., 2011; CISID, 2011). Estland, Litouwen, Letland, Polen, Roemenië en Bulgarije vertonen daarentegen een dalende trend sinds 2001 (CISID, 2011). In de meeste landen daalde het aantal gerapporteerde gevallen ook tussen 2006 en 2009, vooral in België, Bulgarije, Duitsland, Italië, Letland, Polen en Roemenië (ECDC, 2011c). Ook in Nederland daalde het aantal nieuwe infecties sinds 2004 (Koedijk et al., 2011). In Denemarken en Spanje steeg het aantal nieuwe gevallen juist (ECDC, 2011c).

Zie ook:

object_document_1Hepatitis B: Hoe vaak komt het voor en hoeveel mensen sterven eraan?

object_document_1Hepatitis B: Neemt het aantal mensen met hepatitis B toe of af?

Chronische infectie met hepatitis B virus is zeldzaam in westerse landen

Wereldwijd zijn 2 miljard mensen ooit blootgesteld aan het hepatitis B virus (HBV). Van deze 2 miljard is meer dan 350 miljoen een chronische HBV-drager (WHO, 2008e; ECDC, 2010d). De ziekte is relatief zeldzaam in westerse landen (1% chronische dragers), maar komt vrij vaak voor in Azië en het grootste deel van Afrika (8 tot 10% chronische dragers) (WHO, 2008e; Lavanchy, 2004). De prevalentie van HBsAg (een indicator voor chronische infectie met hepatitis B) varieert in EU-landen van 0,1% tot 7%. De prevalentie is het laagst (minder dan 1%) in het noorden en westen van de EU en het hoogst in enkele landen in het zuiden en oosten van de EU (1-7%) (ECDC, 2010d).

Ook in het Midden-Oosten en delen van Zuid-Amerika komt de ziekte nog tamelijk vaak voor met 2-7% chronische dragers (Lavanchy, 2004; Hou et al., 2005).

Zie ook:

object_document_1Hepatitis B: Wat zijn de mogelijkheden voor preventie, diagnostiek en behandeling?

Icoon interne verwijzing naar onderwerpPreventie: Rijksvaccinatieprogramma

Daling aantal infecties door vaccinatie

Nationale vaccinatieprogramma’s hebben wereldwijd geleid tot een daling van het aantal HBV-infecties (Hou et al., 2005; Zanetti et al., 2008). Sinds 1991 adviseert de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) alle landen om de hepatitis B-vaccinatie toe te voegen aan de nationale vaccinatieprogramma’s.

Meeste EU-landen hebben of overwegen universele vaccinatie tegen hepatitis B

De meeste EU-landen hebben, naast vaccinatieprogramma's voor risicogroepen, ook een universeel vaccinatieprogramma voor kinderen, adolsecenten of beiden. Veel landen hebben ook inhaalcampagnes voor oudere kinderen en adolescenten (ECDC, 2010c). Naast Nederland heeft ook Ierland recent de hepatitis B-vaccinatie opgenomen in het nationale vaccinatieprogramma. Het Verenigd Koninkrijk, de Scandinavische landen en IJsland hebben de hepatitis B-vaccinatie nog niet toegevoegd aan de nationale vaccinatieprogramma's (Iwarson, 1998; ECDC, 2009b; ECDC, 2010c). In de meeste van deze landen wordt invoering van universele vaccinatie momenteel wel overwogen. Denemarken heeft recent het standpunt uitgesproken dat gezien de zeer lage incidentie uitsluitend risicogericht beleid de voorkeur verdient (GR, 2009b).

Bijna alle EU-landen screenen zwangere vrouwen op hepatitis

Net als de meeste EU-landen, kent Nederland screening van zwangeren op hepatitis B-dragerschap. Bulgarije, Litouwen, Luxemburg en Roemenië hebben geen screeningsprogramma voor zwangere vrouwen. De meeste landen screenen ook bloed en orgaandonoren en hemodialyse patiënten op hepatitis B. De helft van de landen heeft een screeningsprogramma voor specifieke risico-groepen zoals injecterende druggebruikers, bezoekers van soa-klinieken en gevangenen. Twee landen hebben een screeningsprogramma voor mensen met meerdere sekspartners. Zes landen screenen werknemers in de gezondheidszorg op hepatitis B en acht andere landen mensen die beroepsmatig worden blootgesteld aan het virus (ECDC, 2010c).

Voor gedetailleerde informatie over alle vaccinatie- en screeningsprogramma’s in de EU zie:

urlECDC rapport Surveillance and prevention of hepatitis B and C in Europe (Engelstalig)

Zie ook:

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

EEA
EEA
Europese Economische Ruimte (European Economic Area)
EU
Europese unie
HBsAg
Hepatitis B-surface antigeen
Hepatitis B-surface antigeen.
HBV
Hepatitis B virus
WHO
World Health Organization
Wereldgezondheidsorganisatie. URL: http://www.who.int

Definities

Prevalentie
Het aantal personen met een bepaalde ziekte of leefstijl op een bepaald moment (punt-prevalentie) of in een bepaalde periode zoals een jaar (periode-prevalentie), in aantallen of percentages.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.