Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Hepatitis B
Omvang van het probleem

Neemt het aantal mensen met hepatitis B toe of af?

Sinds 2004 afname incidentie acute hepatitis B bij mannen

Sinds 1990 is in Nederland de incidentie van acute hepatitis B vrij stabiel. Wel was bij mannen sprake van een lichte stijging tussen 2001 en 2004. Sinds 2004 is het aantal acute hepatitis B-meldingen afgenomen met 35%, van 295 meldingen in 2004 naar 191 meldingen in 2010 (zie figuur 1). Bij vrouwen is de incidentie al sinds begin jaren 1990 stabiel tussen de 0,5 en 0,8 per 100.000 vrouwen (Koedijk et al., 2011). Vóór 1990 was er in Nederland sprake van een sterke stijging, gevolgd door een sterke daling in de incidentie (zie figuur 1). Sinds 1970 nam in Nederland het aantal gemelde ziektegevallen door acute hepatitis B van minder dan honderd toe tot enkele honderden gevallen per jaar. Vanaf 1981 is het aantal meldingen sterk afgenomen.

Afname vooral door daling in besmettingen door homo- of biseksueel contact

De afname van de incidentie sinds 2004 wordt voornamelijk veroorzaakt door een afname in het aantal mannen met een acute hepatitis B-infectie (-39%). Er is vooral een daling opgetreden in de besmettingen door homo- of biseksueel contact (-52%, zie figuur 2).

De afname vanaf 1981 kan deels worden verklaard door verandering in seksueel gedrag ten gevolge van de aidsepidemie en deels door het in 1982 beschikbaar komen van een effectief vaccin.

Hoogste incidentie bij 25-44-jarige mannen en 15-24-jarige vrouwen

Bij mannen was de incidentie in 2008 en 2009 het hoogst in de leeftijdscategorie 25-44 jaar (3,5 per 100.000 in 2009). In 2010 was de incidentie bij mannen het hoogst in de groep van 55-64-jarigen (3,0 per 100.000, zie figuur 3). Bij de groep 25-54-jarigen was de incidentie 2,6 per 100.000. Bij vrouwen ligt de piek in incidentie bij de 15-24-jarigen (1,3 per 100.000 in 2010).

Toekomstige trend in het aantal hepatitis B-gevallen onduidelijk

Er zijn geen ontwikkelingen in risicofactoren en in de diagnostiek en behandeling bekend of voorzien, die van invloed zouden kunnen zijn op de toekomstige trend. Wel zal het selectieve vaccinatiebeleid en daarnaast de recente invoer van universele vaccinatie bij zuigelingen effect hebben op het aantal meldingen van hepatitis B, maar het effect op het aantal chronische hepatitis B-gevallen zal pas op de langere termijn zichtbaar worden.

Zie:

kompasWat zijn de mogelijkheden voor preventie van hepatitis B?

detailsBeschrijving van de gebruikte gegevensbronnen.

Figuur 1: Aantal nieuwe gevallen (incidentie) van acute hepatitis B per 100.000 inwoners in de periode 1976-2010, niet gestandaardiseerd (Bron: RIVM-Osiris).

Aantal nieuwe gevallen van acute hepatitis B per 100.000 inwoners (incidentie) in de periode 1976-2010

Figuur 2: Aantal nieuwe gevallen van acute hepatitis B in Nederland naar meest waarschijnlijke transmissieroute, 2004-2010 (Bron: RIVM-Osiris).

Aantal nieuwe gevallen van hepatitis B in Nederland naar meest waarschijnlijke transmissieroute (2004-2010)

Figuur 3: Aantal nieuwe gevallen (incidentie) van acute hepatitis B per 100.000 inwoners naar geslacht en leeftijdscategorie per jaar in Nederland, 2008-2010 (Bron: RIVM-Osiris).

Incidentie van acute hepatitis B-meldingen per 100.000 inwoners naar geslacht en leeftijdscategorie per jaar in Nederland, 2008-2010
.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Koedijk FDH, Sande MAB van der, Hahné SJM.Aangifte acute hepatitis B in 2010. Infectieziektenbulletin, 2011; 22(10).

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

aids
Acquired immune deficiency syndrome
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.