Wat is hepatitis B en wat is het beloop?

Hepatitis B is een zeer besmettelijke virusinfectie

Hepatitis B (ICD-9-codes 070.2 en 070.3 en ICD-10-codes B16, B18.0 en B18.1) is een zeer besmettelijke infectie die wordt veroorzaakt door het hepatitis B-virus (HBV). Het virus nestelt zich in de levercellen van het lichaam. De immunologische reactie van de geïnfecteerde persoon bepaalt het klinisch beeld dat ontstaat. Er zijn twee vormen: acute en chronische hepatitis B.

In meeste gevallen overdracht virus door onbeschermd seksueel contact

In Nederland wordt hepatitis B meestal door onbeschermd seksueel contact overgebracht. Bij de meeste gevallen van acute hepatitis B (62%) is de route van overdracht onbeschermd seksueel contact. Dit blijkt uit de aangiftecijfers in 2010. Bij 25% van de ziektegevallen was de meest waarschijnlijke route van overdracht onbekend (Koedijk et al., 2011).

Virus ook overdraagbaar door geïnfecteerd bloed

Het HBV kan ook in andere situaties worden overgedragen waarbij iemand in contact komt met geïnfecteerd bloed of met lichaamsvloeistoffen die geïnfecteerd bloed bevatten. Besmetting via bloed-bloedcontact kan zich bijvoorbeeld voordoen bij mensen die een bloedtransfusie ondergaan of bij zorgverleners die zich prikken met een besmette naald. Andere voorbeelden zijn contact met besmette naalden bij druggebruikers of contact tussen moeder en kind tijdens de geboorte (perinatale overdracht).

Acute hepatitis B-infectie kan op verschillende manieren verlopen

Na besmetting met het hepatitis B-virus is sprake van een incubatietijd van zes tot 26 weken. Vervolgens kan hepatitis B zich in de acute fase op twee manieren manifesteren:

Als een acute infectie met milde of geen ziekteverschijnselen.
Als een heftig ziektebeeld met vermoeidheid, koorts, gewrichtsklachten en geelzucht.

Acute fase kan overgaan in chronische hepatitis B

Na enige tijd kan de acute fase overgaan in een chronische fase. Met behulp van bloedonderzoek (serologie) is de acute fase te onderscheiden van de chronische fase. Hoewel het grootste deel van de mensen met chronische hepatitis B geen klachten heeft, kan er bij een deel sprake zijn van verstoring en uitval van leverfuncties, hoge bloeddruk van de poortader en chronische vermoeidheid. Chronische dragers blijven besmettelijk en bij 25 tot 35% van hen leidt de hepatitis B-infectie tot levercirrose of leverkanker. Van degenen met levercirrose of leverkanker zal 15 tot 25% vroegtijdig overlijden als gevolg van deze aandoening (Maddrey, 2001).

Meeste volwassenen met acute hepatitis B-infectie genezen spontaan

Er is een sterke relatie tussen de leeftijd en het beloop van een acute hepatitis B-infectie. Van de geïnfecteerde oudere kinderen en volwassenen heeft 33 tot 50% ziekteverschijnselen (Shepard et al., 2006). Van de volwassenen geneest meer dan 95 tot 99% spontaan binnen drie tot zestien weken en wordt immuun. Bij de overige personen wordt de ziekte chronisch (Maddrey, 2001).

Van de geïnfecteerde kinderen heeft 5-15% ziekteverschijnselen

Van de geïnfecteerde kinderen tot zes jaar heeft 5 tot 15% ziekteverschijnselen (Shepard et al., 2006). Bij de overige ziektegevallen verloopt de ziekte met weinig of geen klachten (ofwel asymptomatisch). Jonge kinderen hebben in vergelijking tot andere leeftijdsgroepen de grootste kans op een chronische infectie. Van de perinataal geïnfecteerde pasgeboren kinderen maakt 90% een asymptomatische infectie door, met veelal (levenslang) dragerschap als gevolg (Bron: LCI-richtlijnen).

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Koedijk FDH, Sande MAB van der, Hahné SJM.Aangifte acute hepatitis B in 2010. Infectieziektenbulletin, 2011; 22(10).
Maddrey WC.Hepatitis B - an important public health issue. Clin Lab., 2001; 47(1-2): 51-5.
Shepard CW, Simard EP, Finelli L, Fiore AE, Bell BP.Hepatitis B Virus Infection: Epidemiology and Vaccination. Epidemiol. Rev., 2006; 28: 112-125.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

HBV: Hepatitis B virus
ICD: International Classification of Diseases; Internationale classificatie van ziekten.

Definities

Poortader: Ader waar het bloed uit spijsverteringsorganen samenkomt en waar vandaan het naar de lever wordt gevoerd.

Koedijk FDH (RIVM). Wat is hepatitis B en wat is het beloop? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen\Infectieziekten en parasitaire ziekten\Soa\Hepatitis B, 11 december 2011.