Wat zijn de mogelijkheden voor (vroeg)diagnostiek en behandeling?

Diagnose op basis van klinische verschijnselen

De diagnose sepsis wordt gesteld op basis van de klinische verschijnselen. Aanvullend wordt microbiologisch onderzoek gedaan om de verwekker te identificeren en eventueel te onderzoeken op gevoeligheid voor antimicrobiële middelen.

Intensieve zorg en behandeling met antimicrobiële middelen vereist

Patiënten met sepsis zijn acuut en ernstig ziek en worden in het ziekenhuis opgenomen en behandeld. Patiënten met septische shock verkeren in acuut levensgevaar en moeten op een intensive care-afdeling behandeld worden. Wanneer de verwekker nog niet bekend is, wordt behandeld met breedspectrumantibiotica. Deze hebben effect tegen de meest voorkomende bacteriële verwekkers van sepsis. Wanneer de bacterie is gekweekt en diens gevoeligheid voor bepaalde antibiotica is bepaald, kan een gerichte, vaak effectievere, antibiotische behandeling worden gegeven met smalspectrumantibiotica. Het is onomstotelijk aangetoond dat adequate en zo snel mogelijk ingestelde antibiotische behandeling de kans op overleving vergroot (Kreger et al., 1980b). Als gisten of schimmels de verwekker zijn, komen andere middelen in aanmerking. Opsporing en zo mogelijk behandeling (eventueel chirurgisch) van een plaatselijke infectie die de sepsis veroorzaakt of onderhoudt, is van het grootste belang. Voorbeelden van dergelijke plaatselijke infecties zijn abcessen, darmperforaties of geïnfecteerde intravasale katheters of blaaskatheters.

Verschillende ingrepen bij septische shock

In geval van septische shock moet de bloedcirculatie ondersteund worden door intraveneuze toediening van soms grote hoeveelheden vloeistoffen. Eventueel moet behandeld worden met bloeddrukverhogende medicijnen. In geval van longoedeem is kunstmatige beademing nodig. Wanneer acute nierinsufficiëntie enkele dagen aanhoudt, is behandeling met een kunstnier aangewezen. Het effect van behandeling is beperkt: de kans op sterfte door septische shock is in de loop van tientallen jaren nauwelijks afgenomen (Keefer, 1941; Bryan et al., 1983; Wenzel, 1988, Hotchkiss & Karl, 2003).

Bronnen en Literatuur

Literatuur

Bryan CS, Reynolds KL, Brenner ER.Analysis of 1186 episodes of gram-negative bacteremia in non-university hospitals: the effects of antimicrobial therapy. Rev Infect Dis 1983; 5: 629-638.
Hotchkiss RS, Karl IE.The pathofysiology and treatment of sepsis. N Engl J Med 2003; 348: 138-150.
Keefer CS.The clinical significance of bacteremia. N Y State Med J 1941; 41: 976-981.
Kreger BE, Craven DE, McCabe WR.Gram-negative bacteremia. IV. Re-evaluation of clinical features and treatment in 612 patients. Am J Med 1980b; 68: 344-355.
Wenzel RP.The mortality of hospital-acquired bloodstream infections: need for a new vital statistic? Int J Epidemiol 1988; 17: 225-7.

Begrippen en afkortingen

Definities

Intravasaal: Binnen een vat of vaten.

Schellekens JFP (RIVM), Verbrugh HA (AZR). Wat zijn de mogelijkheden voor (vroeg)diagnostiek en behandeling? In: Volksgezondheid Toekomst Verkenning, Nationaal Kompas Volksgezondheid. Bilthoven: RIVM, <http://www.nationaalkompas.nl> Nationaal Kompas Volksgezondheid\Gezondheid en ziekte\Ziekten en aandoeningen\Infectieziekten en parasitaire ziekten\Sepsis, 15 mei 2003.