Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Sepsis
Geografische verschillen

Sepsis: Zijn er verschillen tussen Nederland en andere landen?

Sterfte aan sepsis in Nederland hoog

Volgens WHO-gegevens over 1998 is de sterfte aan sepsis in Nederland (primaire doodsoorzaak) relatief hoog in vergelijking met veel andere Europese landen en Nieuw-Zeeland, en ongeveer gelijk aan de geregistreerde sterfte in Duitsland, Spanje en Australië (zie figuur 1). Alleen in België, Portugal en de USA is de sterfte volgens de registraties hoger, in de VS zelfs ruim tweemaal zo hoog.

In VS incidentie van sepsis aanzienlijk hoger

Bij vergelijking van de incidentie van sepsis onder ouderen tussen Nederland en de VS, op basis van het aantal ziekenhuisopnamen met sepsis als hoofd diagnose, blijkt dat in de VS de incidentie aanzienlijk hoger ligt dan in Nederland (zie tabel 1 ) (McBean & Rajamani, 2001). Bij standaardisatie naar de Nederlandse bevolking in 2000 van 65 jaar en ouder ligt de incidentie een factor 11 hoger.

In een epidemiologisch onderzoek naar sepsis in de VS werd dit beeld bevestigd (Martin et al., 2003). Men berekende dat in de VS in 2000 de incidentie van sepsis, op basis van het aantal ziekenhuisopnemen met sepsis als hoofd- of neven diagnose, 240 per 100.000 personen was. De Nederlandse LMR komt voor 2000, gestandaardiseerd naar de bevolkingssamenstelling van de VS in 2000, op een incidentie van 55 per 100.000 bevolking. Als we zowel hoofd- als nevendiagnosen in beschouwing nemen, ligt het aantal ziekenhuisopnamen in de VS dus een factor 4,4 hoger dan in Nederland.

Diverse oorzaken voor internationale verschillen denkbaar

Er is geen eenduidige verklaring te geven voor de internationale verschillen in sterfte door sepsis (primaire doodsoorzaak). Registratie-artefacten spelen ongetwijfeld een belangrijke rol. Zo is het bijvoorbeeld onwaarschijnlijk dat in een land als het Verenigd Koninkrijk de sterfte door sepsis aanzienlijk lager zou zijn dan die in Nederland. Mogelijk wordt sepsis in het Verenigd Koninkrijk vaker als secundaire doodsoorzaak, en in Nederland als primaire doodsoorzaak geregistreerd.

De sterke verschillen tussen de Verenigde Staten en overige landen in de sterfte en incidentie van sepsis worden mogelijk voor een deel veroorzaakt door verschillen in medisch handelen, (ziekenhuis)hygiëne en/of antibiotica-resistentie van bacteriën. Mogelijk zijn er ook verschillen in de gezondheidstoestand van subgroepen in de algemene bevolking. Verder spelen ook hier registratieverschillen waarschijnlijk een belangrijke rol.

Figuur 1: Sterfte aan sepsis (ICD-9 code 038 en ICD-codes A40 en A41; primaire doodsoorzaak) in 1998 in een aantal Westerse landen; gestandaardiseerd naar de oude Europese bevolking (Bron: WHO Mortality database).

sepsis_internationaal_sterfte1998

Tabel 1: Incidentie (per 1.000) van sepsis in Nederland in 2000 en de VS in 1997 als het aantal ziekenhuisopnamen met sepsis als hoofddiagnose bij ontslag (McBean & Rajamani, 2001).

NL in 2000

VS in 1997

Leeftijd

Mannen

Vrouwen

Leeftijd

M+V

65-69

0,46

0,28

65-74

4,47

70-74

0,70

0,53

75-79

0,96

0,62

75-84

8,76

80-84

1,39

0,78

85+

1,70

0,82

85+

18,10

.

Bronnen en Literatuur

Bronnen

Literatuur

  • Martin GS, Mannino DM, Eaton S, Moss M.The epidemiology of sepsis in the United States from 1979 through 2000. N Engl J Med 2003; 348: 1546-54.
  • McBean M, Rajamani S.Increasing rates of hospitalization due to septicemia in the US elderly population, 1986 -1997. J Infect Dis, 2001; 183 (4): 596-603.

Begrippen en afkortingen

Afkortingen

ICD
International Classification of Diseases
Internationale classificatie van ziekten.
WHO
World Health Organization
Wereldgezondheidsorganisatie. URL: http://www.who.int
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.