Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM)
Nationaal Kompas Volksgezondheid
Sepsis

Sepsis samengevat

In 2000 ruim 9.000 mensen met sepsis in het ziekenhuis

Sepsis is een algemene ontstekingsreactie van het hele lichaam op een infectie, waaraan een patiënt binnen korte tijd kan overlijden. In 2000 werd sepsis in ziekenhuizen bij ruim 9.000 personen vastgesteld (5.068 mannen en 4.109 vrouwen). In 2000 stierven 377 mannen en 447 vrouwen met sepsis als primaire doodsoorzaak en 1.788 mannen en 1.894 vrouwen met sepsis als secundaire doodsoorzaak.

De sterfte in Nederland is vergelijkbaar met landen als Duitsland, Spanje, Canada en Australië. In de VS is de sterfte aan sepsis echter ruim tweemaal zo hoog.

Sterke toename van het aantal gevallen van sepsis

Het jaarlijkse aantal patiënten in het ziekenhuis met sepsis als hoofd- of nevendiagnose is in de periode 1980-1996 meer dan verdubbeld. De sterkste stijging vond plaats tussen 1990 en 1996. In de periode 1996-2000 is er geen verdere toename geweest. De sterfte met sepsis als primaire doodsoorzaak is tussen 1980 en 2000 verdrievoudigd. De stijging vond gelijkmatig plaats. Voor mannen is de sterfte met sepsis als secundaire doodsoorzaak met ruim 40% gestegen en voor vrouwen vrijwel gelijk gebleven. De ziekenhuissterfte is in de periode 1980-2000 ongeveer op een constant niveau gebleven.

Het is opmerkelijk dat de sterfte met sepsis als primaire doodsoorzaak na 1996 is blijven stijgen terwijl het aantal gevallen van sepsis in ziekenhuizen na die tijd niet verder is gestegen.

Toename door medisch handelen en resistentie

Een deel van de stijging in het aantal nieuwe gevallen is te verklaren doordat sepsis steeds vaker expliciet als diagnose in de ziekenhuisontslagregistratie wordt geregistreerd (minder onderregistratie). Vooral eind jaren tachtig en begin jaren negentig was er in de medische literatuur grote aandacht voor het fenomeen sepsis, en de definiëring/explicitering ervan. De toename is echter zeker ook het gevolg van een toename van het medisch kunnen. Bij bijvoorbeeld invasieve ingrepen en immuun-onderdrukkende medicatie is er een kans dat sepsis als complicatie ontstaat. Ook het feit dat steeds meer verwekkers van sepsis resistent worden tegen antibiotica speelt wellicht een rol.

In de toekomst meer sepsis door demografische ontwikkeling

Uitgaande van alleen demografische ontwikkelingen (dubbele vergrijzing: meer ouderen, steeds ouder) zal het absoluut aantal gevallen van sepsis tussen 2000 en 2020 met 35% stijgen.

.
Nationaal Kompas Volksgezondheid, versie 4.7, 22 maart 2012
© RIVM, Bilthoven / Disclaimer.