Tuberculose: Hoe vaak komt het voor, hoeveel mensen sterven eraan en neemt dit toe of af?

In 2010 ruim 1.000 nieuwe gevallen

In 2010 werd bij 1.073 patiënten actieve tuberculose vastgesteld (599 mannen en 474 vrouwen). Bij 58 van deze patiënten was al eerder tuberculose vastgesteld en was er dus sprake van een recidief. De incidentie van tuberculose bedroeg 6,5 per 100.000 inwoners in 2010. De incidentie was voor zowel mannen als vrouwen het hoogst in de leeftijdsgroep van 25 tot en met 34 jaar (0,15 per 1.000 mannen en 0,12 per 1.000 vrouwen) (Bron: NTR).

Tuberculose komt vooral voor onder allochtone Nederlanders

Tuberculose komt in Nederland vaker voor bij personen geboren in het buitenland (eerstegeneratieallochtonen) en bij tweedegeneratieallochtonen dan bij autochtone Nederlanders. In 2010 was 19% van de gediagnosticeerde patiënten autochtone Nederlander (1,6 per 100.000), 73% was eerstegeneratieallochtoon (45,6 per 100.000) en 5% tweedegeneratieallochtoon (3,4 per 100.000) (KNCV, 2011). Dat tuberculose ook bij tweedegeneratieallochtonen vaker voorkomt dan bij autochtonen, is het gevolg van besmetting door familieleden en/of tijdens bezoeken aan het land waar de ouders van afkomstig zijn (Kik et al., 2011).

Somaliërs vormen grootste groep eerstegeneratieallochtonen met tbc

Somaliërs vormen in absolute aantallen (199) de grootste groep eerstegeneratieallochtonen met tuberculose. De incidentie onder Somaliërs in Nederland bedroeg 926 per 100.000 in 2010.

De bevolkingsgroep in Nederland waarin tuberculose relatief het meeste voorkomt is afkomstig uit Eritrea. Het betreft een klein absoluut aantal patiënten (17), maar omdat de omvang van de gemiddelde populatie van eerstegeneratieallochtonen afkomstig uit Eritrea klein is (1.189) is de relatieve incidentie onder deze groep extreem hoog (1.430 per 100.000) (KNCV, 2011).

Surinamers vormen grootste groep tweedegeneratieallochtonen met tbc

Onder tweedegeneratieallochtonen met tuberculose is het absolute aantal patiënten met tuberculose het grootst bij personen van Surinaamse, Indonesische en Marokkaanse afkomst.

De incidentie onder tweedegeneratieallochtonen is relatief hoog onder personen van Roemeense, Somalische en Vietnamese afkomst. Het betreft een klein aantal patiënten, maar omdat de omvang van de tweede generatie van deze bevolkingsgroepen in Nederland klein is, is de relatieve incidentie hoog (KNCV, 2011).

Meeste tbc-patiënten in Den Haag, Amsterdam en Rotterdam 

In Nederland varieert het aantal geregistreerde tuberculosepatiënten tussen 2,9 per 100.000 inwoners in de GGD-regio Twente en 17,0 per 100.000 inwoners in de GGD-regio Den Haag. De twee grote steden Amsterdam en Rotterdam scoren met meer dan 10 gevallen per 100.000 inwoners hoog.

Aantal nieuwe patiënten in periode 1996-2010 gedaald

Het absolute aantal nieuwe gevallen van tuberculose is gedaald in de periode 1996-2010. Deze daling is vooral toe te schrijven aan een daling in het aantal autochtonen met tuberculose (zie figuur 1).

De incidentie van tuberculose uitgedrukt in aantallen per 100.000 is in de periode 1996-2010 eveneens gedaald (zie figuur 2). Dit geldt zowel voor autochtonen, eerste generatie allochtonen als tweede generatie allochtonen.

Sterfte aan tuberculose in de periode 1996-2010 gedaald

De sterfte aan tuberculose is in de periode 1990-2010 gedaald (zie figuur 3) (Bron: CBS Doodsoorzakenstatistiek). Deze daling is waarschijnlijk volledig toe te schrijven aan een daling in de sterfte als gevolg van 'late gevolgen van tuberculose'. De sterfte als direct gevolg van pulmonale of extrapulmonale tuberculose is volgens de sterftecijfers van het CBS in de periode 1996-2010 niet gedaald (KNCV, 2011).

Zie ook:

Beschrijving gebruikte bronnen en epidemiologische termen

Figuur 1: Incidentie (absoluut, niet gestandaardiseerd) van actieve tuberculose (nieuwe gevallen en recidieven) naar etnciteit in de periode 1996-2010 (Bron: NTR).